برای زندگی جنسی سالم پس از سرطان پروستات چه باید کرد؟
در این مقاله
بیشتر مردان پس از درمان سرطان پروستات با مشکلاتی در اتاق خواب روبه‌رو می‌شوند، اما این مشکلات معمولاً موقتی یا قابل درمان‌اند.
ممکن است در ابتدا احساس خشم، اندوه یا ناتوانی کنید، اما صبور باشید. با گذشت زمان و درمان‌های مناسب، احتمالاً می‌توانید پس از سرطان پروستات زندگی جنسی رضایت‌بخشی داشته باشید.
چه مجرد باشید و چه در رابطه، و گرایش جنسی شما هرچه باشد، امیدواریم این مطلب برایتان مفید باشد. اگر همسر مردی مبتلا به سرطان پروستات هستید نیز ممکن است این مطلب برایتان سودمند باشد.
پروستات شما در کنار عصب‌ها، رگ‌های خونی و عضلات مهمی قرار دارد که به نعوظ کمک می‌کنند. جراحی و پرتودرمانی خارجی و داخلی که برای درمان سرطان انجام می‌شوند، ممکن است به این نواحی آسیب برسانند و نعوظ یا رسیدن به ارگاسم را دشوار کنند. با این حال، اگر پیش از درمان مشکل نعوظ داشته‌اید، احتمالاً پس از آن نیز خواهید داشت.
سلول‌های سرطان پروستات تحت تأثیر هورمون‌های مردانه‌ای به نام «آندروژن‌ها» رشد و تکثیر می‌کنند. بنابراین، مهار آندروژن‌ها با دارو اساس درمان‌های سرطان پروستات را تشکیل می‌دهد. درمان مهار هورمونی مقدار تستوسترون بدن را کاهش می‌دهد و این امر میل و عملکرد جنسی شما را کم می‌کند.
شایع‌ترین شکایت پس از درمان‌های سرطان پروستات ــ تقریباً از هر 10 مرد، برای 8 نفر ــ مشکل نعوظ است که آن را اختلال نعوظ می‌نامیم. این یعنی نمی‌توانید نعوظی به اندازه کافی سفت برای دخول ایجاد یا حفظ کنید. با این حال، حتی اگر پس از درمان دچار اختلال نعوظ باشید، همچنان می‌توانید به ارگاسم برسید. در واقع، بیشتر مردان بدون نعوظ هم می‌توانند ارگاسم را تجربه کنند.
مرد مبتلا به سرطان پروستات، افزون بر اختلال نعوظ، ممکن است این نشانه‌ها و مشکلات را نیز داشته باشد:
- ارگاسم خشک بدون مایع منی
- کاهش طول آلت تناسلی
- کاهش میل جنسی (علاقه کمتر به رابطه جنسی)
این مشکلات ممکن است چند هفته یا بیشتر طول بکشند. این موضوع به نوع درمانی که دریافت کرده‌اید و حال شما بستگی دارد. در نیمی از مردانی که جراحی پروستات با حفظ عصب یا پرتودرمانی انجام داده‌اند، رابطه جنسی در طول یک سال پس از درمان بهبود می‌یابد.
برخی نگرانی‌های رایج بیماران مبتلا به سرطان پروستات و پاسخ آنها
- سرطان را از راه رابطه جنسی منتقل نمی‌کنید.
- رابطه جنسی تأثیری بر میزان اثربخشی درمان شما ندارد.
- رابطه جنسی هیچ تأثیری بر احتمال بازگشت سرطان پس از درمان ندارد.
سرطان پروستات چگونه بر زندگی جنسی من تأثیر می‌گذارد؟
سرطان پروستات می‌تواند از سه راه مرتبط با یکدیگر بر زندگی جنسی شما تأثیر بگذارد: روان، بدن و روابط شما.
روان
آگاه‌شدن از ابتلا به سرطان ممکن است با ایجاد احساس ناخوشی یا نگرانی، احساسات شما درباره رابطه جنسی را تغییر دهد.
بدن
درمان ممکن است به عصب‌ها و گردش خون لازم برای نعوظ آسیب برساند. درمان مهار هورمونی می‌تواند میل جنسی شما را تحت تأثیر قرار دهد.
روابط
کنارآمدن با سرطان ممکن است روابط صمیمانه یا دیدگاه شما درباره آغاز رابطه‌ای تازه را تغییر دهد.
چه چیزی باعث مشکلات نعوظ می‌شود؟
هنگام برانگیختگی جنسی، مغز به عصب‌های آلت تناسلی پیام می‌فرستد. سپس عصب‌ها با افزایش جریان خون به آلت، باعث نعوظ می‌شوند. هر چیزی که بر عصب‌ها، جریان خون یا میل جنسی شما (لیبیدو) اثر بگذارد، ممکن است ایجاد یا حفظ نعوظ را دشوار کند. ممکن است بشنوید که به این وضعیت اختلال نعوظ یا ناتوانی جنسی می‌گویند.
بسیاری از مردان با مشکلات نعوظ روبه‌رو می‌شوند و با افزایش سن، احتمال آن بیشتر می‌شود.
هم درمان‌های سرطان پروستات و هم سایر مشکلات سلامتی می‌توانند باعث اختلال نعوظ شوند.
درمان‌های سرطان پروستات
برخی درمان‌های سرطان پروستات، مانند جراحی، پرتودرمانی، HIFU (اولتراسوند متمرکز با شدت بالا) و سرمادرمانی (انجماد)، ممکن است به عصب‌ها و رگ‌های خونی لازم برای نعوظ آسیب برسانند.
درمان مهار هورمونی نیز می‌تواند با کاهش سطح تستوسترون، میل جنسی را کم کند و نداشتن فعالیت جنسی هم ممکن است بر عملکرد جنسی تأثیر منفی بگذارد.
سایر مشکلات سلامتی
- سایر مشکلات سلامتی، از جمله موارد زیر، می‌توانند باعث مشکلات نعوظ شوند:
- پرفشاری خون (فشار خون بالا)
- دیابت (بیماری قند)
- بیماری قلبی
- کلسترول بالا
- بیماری‌های عصبی مانند صرع، سکته، ام‌اس یا بیماری پارکینسون
- سایر مشکلات پروستات مانند بزرگی پروستات یا پروستاتیت و درمان‌های آنها
- مشکلات هورمونی مانند تستوسترون پایین
- برخی داروهایی که خلق‌وخو را پایین می‌آورند، احساس نگرانی و عوامل سبک زندگی مانند سیگارکشیدن، مصرف بیش از حد الکل یا اضافه‌وزن نیز ممکن است باعث مشکلات نعوظ شوند.
درمان‌های مشکلات نعوظ
درمان‌های گوناگونی برای مشکلات نعوظ وجود دارند که به شیوه‌های متفاوت عمل می‌کنند. این درمان‌ها عبارت‌اند از:
- قرص‌ها
- پمپ خلأ
- تزریق‌ها
- پلت یا کرم
- ایمپلنت
- درمان با تستوسترون
قرص‌ها
گروهی از داروها به نام مهارکننده‌های PDE5 (مهارکننده‌های فسفودی‌استراز نوع 5) می‌توانند به ایجاد نعوظ کمک کنند. این داروها شامل موارد زیر هستند:
- sildenafil (داروهای معادل حاوی sildenafil یا Viagra®)
- tadalafil (tadalafil ژنریک یا Cialis®)
- vardenafil (Levitra®)
- avanafil (Spedra®)
برای اثرکردن این داروها باید از نظر جنسی برانگیخته باشید. قرص‌ها معمولاً حدود 30 دقیقه تا یک ساعت پس از مصرف شروع به اثر می‌کنند.
می‌توانید sildenafil، avanafil و vardenafil را در صورت نیاز مصرف کنید. اثر آنها چهار تا شش ساعت، یا برای vardenafil تا هشت ساعت ادامه خواهد داشت. بنابراین، اگر داروها مؤثر باشند، در صورت برانگیختگی جنسی در این مدت باید نعوظ ایجاد شود.
می‌توانید tadalafil را در صورت نیاز مصرف کنید. این دارو ممکن است تا 36 ساعت اثر داشته باشد و به شما اجازه دهد درباره زمان آسوده‌تر باشید. یا ممکن است پزشک مصرف روزانه یک قرص tadalafil با دوز پایین (5 mg) را توصیه کند.
قرص‌های PDE5 حاوی نیترات را در موارد زیر مصرف نکنید: نیترات‌ها معمولاً برای درمان مشکلات قلبی و در بعضی مواد مصرفی تفریحی (به نام پاپر) استفاده می‌شوند. اگر مشکل قلبی دارید یا نیترات مصرف می‌کنید، درباره راه‌های دیگر درمان مشکلات نعوظ با پزشک یا متخصص خود مشورت کنید.
تزریق‌ها
مشکلات نعوظ را می‌توان با داروهایی که خودتان تزریق می‌کنید نیز درمان کرد. این داروها عبارت‌اند از:
- alprostadil (Caverject®, Caverject® Dual Chamber, Viridal Duo®)
- aviptadil همراه با فنتولامین مسیلات (Invicorp®)
ممکن است تزریق ناخوشایند به نظر برسد، اما بسیاری از مردانی که آن را تجربه کرده‌اند، معتقدند آن‌قدرها هم بد و دردناک نیست. پرستار یا پزشک به شما نشان خواهد داد که چگونه با سوزنی بسیار نازک به کنار آلت تناسلی خود تزریق کنید.
دارو باعث پرشدن آلت از خون می‌شود و در عرض 5 تا 10 دقیقه نعوظ ایجاد می‌شود. نعوظ حدود یک ساعت ادامه می‌یابد.
پلت‌ها یا کرم
ماده مؤثره Alprostadil به شکل پلت کوچکی به نام MUSE® و کرمی به نام Vitaros® نیز در دسترس است.
اینها به اندازه تزریق‌ها خوب عمل نمی‌کنند، اما اگر از فکر تزریق خوشتان نمی‌آید، جایگزین مناسبی هستند.
برای قراردادن پلت یا کرم در نوک/دهانه آلت از اپلیکاتور استفاده می‌کنید. پیش از قراردادن پلت ادرار کنید. می‌توانید برای کمک به جذب کرم، آلت را ماساژ دهید.
اگر پلت مؤثر باشد، باید در عرض 5-10 دقیقه نعوظی ایجاد شود که تا یک ساعت دوام دارد. ممکن است اثرکردن کرم کمی بیشتر طول بکشد.
پمپ خلأ
از یک پمپ و استوانه پلاستیکی برای ایجاد خلأ و برقراری جریان خون به آلت استفاده می‌کنید. این کار می‌تواند باعث نعوظ شود. پس از استفاده از پمپ برای ایجاد نعوظ، حلقه فشاری را از انتهای استوانه به قاعده آلت می‌لغزانید. این حلقه هنگام برداشتن پمپ، بخش عمده جریان خون را متوقف می‌کند. نباید حلقه را هر بار بیش از 30 دقیقه نگه دارید.
پمپ خلأ ممکن است راهی مؤثر برای ایجاد نعوظی به اندازه کافی سفت برای دخول باشد. همچنین، اگر به‌طور منظم و از اوایل پس از جراحی استفاده شود، ممکن است به حفظ طول و قطر آلت کمک کند.
ایمپلنت
این روش شامل جراحی برای قراردادن ایمپلنت در داخل آلت است. هرچند ممکن است بسیار ناخوشایند به نظر برسد، اگر درمان‌های دیگر مؤثر نبوده‌اند، می‌تواند گزینه مناسبی باشد. دو نوع اصلی وجود دارد:
- میله‌های نیمه‌سختی که آلت را همیشه نسبتاً سفت نگه می‌دارند، اما وقتی نعوظ نمی‌خواهید امکان خم‌کردن آن را فراهم می‌کنند.
- ایمپلنت بادشونده در آلت و پمپی در کیسه بیضه (پوست اطراف بیضه‌ها). با فشردن پمپ، ایمپلنت برای سفت‌کردن آلت از مایع (آب‌نمک) پر می‌شود. تا زمانی که ایمپلنت باد شده باشد، نعوظ ادامه دارد و هر زمان بخواهید می‌توانید آن را تخلیه کنید.
درمان جایگزینی تستوسترون
اگر برای سرطان محدود به داخل پروستات درمان شده‌اید و به دلیل پایین‌بودن سطح تستوسترون مشکل نعوظ دارید، می‌توانید درمان جایگزینی تستوسترون دریافت کنید. با این حال، به دلیل سازوکار اثر مخالف با داروهای سرطان پروستات، درباره درمان جایگزینی تستوسترون نگرانی‌هایی وجود دارد.
درمان زندگی جنسی
از آنجا که نعوظ به افکار و احساسات شما نیز بستگی دارد، برطرف‌کردن نگرانی‌ها یا مشکلات رابطه در کنار درمان پزشکی مشکلات نعوظ، در بیشتر مواقع نتایج خوبی دارد.
خودیاری
حفظ وزن سالم، ترک سیگار و انجام تمرین‌های کف لگن ممکن است به بهبود نعوظ کمک کند.
صحبت‌کردن درباره رابطه جنسی
صحبت‌کردن درباره رابطه جنسی ممکن است دشوار باشد، اما گفت‌وگو با پزشک، پرستار یا دیگر متخصصان سلامت به این معناست که می‌توانید درمان و حمایت دریافت کنید. این کار همچنین ممکن است به احساس مثبت‌تر و کنترل بیشتر کمک کند.
در هر مرحله‌ای پیش از درمان سرطان پروستات، در طول آن یا پس از آن می‌توانید درباره مشکلات جنسی سؤال کنید. صحبت‌کردن پیش از درمان به شما کمک می‌کند بدانید چه انتظاری داشته باشید و ممکن است به آغاز زودهنگام درمان مشکلات جنسی کمک کند.
در طول درمان سرطان پروستات، تیم درمان باید درباره نعوظ و زندگی جنسی شما سؤال کند. اما اگر چنین نکرد، ممکن است لازم باشد خودتان موضوع را مطرح کنید.
میل جنسی شما (لیبیدو)
سرطان پروستات و درمان آن می‌توانند بر میل جنسی شما تأثیر بگذارند.
درمان مهار هورمونی برای سرطان پروستات احتمالاً میل جنسی شما را کاهش می‌دهد. زیرا برخی انواع هورمون‌درمانی سطح تستوسترون را پایین می‌آورند؛ هورمونی که میل جنسی را ایجاد می‌کند.
اگر مدت طولانی هورمون‌درمانی دریافت می‌کنید، درباره هورمون‌درمانی متناوب با پزشک یا پرستار خود مشورت کنید. پس از قطع هورمون‌درمانی ممکن است میل جنسی افزایش یابد، اما این امر می‌تواند چند ماه طول بکشد.
حتی اگر میل جنسی کمی دارید، ممکن است بخواهید درمان‌های مشکلات نعوظ را امتحان کنید. برخی از این درمان‌ها همچنان ممکن است برایتان مؤثر باشند.
چه چیزهای دیگری می‌توانند بر میل جنسی تأثیر بگذارند؟
افکار و احساسات شما: اگر احساس استرس یا بی‌روحی می‌کنید، ممکن است علاقه کمتری به رابطه جنسی داشته باشید.
خستگی: همه درمان‌های سرطان پروستات ممکن است باعث خستگی شوند. این حالت می‌تواند در طول درمان و پس از آن رخ دهد. اگر بسیار خسته باشید، ممکن است علاقه خود به رابطه جنسی را از دست بدهید یا انرژی کافی برای آن نداشته باشید.
سایر عوارض جانبی: سایر عوارض درمان‌های سرطان پروستات، مانند مشکلات ادراری و روده‌ای، ممکن است بر زندگی جنسی شما تأثیر بگذارند. تغییرات جسمی ناشی از هورمون‌درمانی، مانند افزایش وزن یا تورم پستان، ممکن است باعث خجالت و کاهش علاقه به رابطه جنسی شوند.
تغییرات اندازه آلت تناسلی
برخی مردان پس از جراحی سرطان پروستات به نام پروستاتکتومی رادیکال متوجه کوتاه‌ترشدن آلت می‌شوند. بعضی مردان تغییرات دیگری مانند انحنا یا ناحیه باریک‌تر در آلت را مشاهده می‌کنند. دقیقاً نمی‌دانیم چرا این تغییرات رخ می‌دهند، اما ممکن است به دلیل کاهش سطح اکسیژن در آلت در پی نبود نعوظ باشند. درمان‌های دیگر، مانند پرتودرمانی و هورمون‌درمانی، نیز ممکن است اندازه آلت را تغییر دهند.
تشویق جریان خون به آلت پس از جراحی ممکن است به پیشگیری از این وضعیت کمک کند. به‌ویژه استفاده از پمپ خلأ به‌تنهایی یا همراه با قرص‌های مهارکننده PDE5 ممکن است به حفظ اندازه آلت و بهبود نعوظ کمک کند.
زندگی جنسی فعال پس از جراحی
حتی اگر هنوز برای رابطه جنسی آمادگی کافی ندارید یا بهبود نیافته‌اید، می‌توانید در هفته‌های بلافاصله پس از جراحی درمان مشکلات نعوظ را آغاز کنید. این درمان ممکن است مصرف روزانه یک قرص PDE5 با دوز پایین، استفاده از پمپ خلأ یا گاهی هر دو باشد. درمان همراه با خودارضایی جریان خون به آلت را تحریک می‌کند و ممکن است به سالم‌ماندن آلت کمک کند. ممکن است بشنوید که به این کار توان‌بخشی آلت می‌گویند. می‌توانید اطلاعات بیشتر را از متخصصان اورولوژی آموزش‌دیده در درمان جنسی دریافت کنید.
این کار را مانند فیزیوتراپی فردی بدانید که دست یا پایش آسیب دیده است. آغاز درمان بلافاصله پس از جراحی ممکن است به افزایش احتمال ایجاد و حفظ نعوظ کمک کند. اما ممکن است برای همه مردان مؤثر نباشد.
تغییرات ارگاسم و انزال
پس از درمان سرطان پروستات، همچنان در آلت خود حس خواهید داشت و باید بتوانید به ارگاسم برسید، اما ممکن است با قبل متفاوت باشد. بعضی مردان، به‌ویژه هنگام هورمون‌درمانی، توانایی رسیدن به ارگاسم را از دست می‌دهند.
اگر پروستاتکتومی رادیکال انجام داده‌اید، هنگام ارگاسم دیگر انزال نخواهید داشت. زیرا در جراحی، پروستات و کیسه‌های منی که بخشی از مایع منی را تولید می‌کنند برداشته می‌شوند. ممکن است به جای آن ارگاسم خشک داشته باشید؛ حالتی که احساس ارگاسم دارید اما انزال نمی‌کنید. گاهی هنگام ارگاسم، مقدار کمی مایع از غدد پوشاننده مجرای ادرار از نوک آلت خارج می‌شود.
اگر پرتودرمانی، براکی‌تراپی (پرتودرمانی داخلی)، اولتراسوند متمرکز با شدت بالا (HIFU) یا هورمون‌درمانی دریافت کرده‌اید، ممکن است در طول درمان و پس از آن مایع منی کمتری تولید کنید. با پرتودرمانی، براکی‌تراپی و HIFU ممکن است مقدار کمی خون نیز در منی ببینید. این موضوع معمولاً مشکل‌ساز نیست، اما اگر رخ داد به پزشک یا پرستار بگویید. بعضی مردان تحت هورمون‌درمانی می‌گویند شدت ارگاسم آنها کمتر شده است.
اگر جراحی بزرگی پروستات به نام TURP (برداشتن پروستات از راه مجرای ادرار) یا پرتودرمانی انجام داده‌اید، ممکن است انزال پس‌رونده (تخلیه منی به مثانه) داشته باشید. در این حالت، هنگام ارگاسم منی به جای خروج از آلت به مثانه برمی‌گردد. منی در نوبت بعدی ادرار از بدن خارج می‌شود. این حالت زیان‌آور نیست و نباید بر لذت رابطه جنسی اثر بگذارد، اما ممکن است با ارگاسم‌های همیشگی شما بسیار متفاوت احساس شود.
بعضی مردان هنگام ارگاسم یا هنگام احساس درد، دچار نشت ادرار می‌شوند. بعضی نیز متوجه می‌شوند که رابطه جنسی طولانی نیست و نسبتاً سریع به ارگاسم می‌رسند.
فرزندآوری
پس از درمان سرطان پروستات ممکن است نتوانید به‌طور طبیعی صاحب فرزند شوید. اگر پروستاتکتومی رادیکال انجام دهید، مایع منی انزال نمی‌کنید. اگر پرتودرمانی دریافت می‌کنید، پرتو ممکن است بر توانایی تولید اسپرم اثر بگذارد، اما این وضعیت ممکن است موقتی باشد.
ممکن است پس از پرتودرمانی هنگام انزال مایع کمتری تولید کنید، اما همچنان بارور باشید.
می‌توانید ذخیره‌کردن اسپرم پیش از درمان را در نظر بگیرید تا بعداً برای درمان باروری استفاده شود. از پزشک یا پرستار بپرسید آیا در محل زندگی شما بانک اسپرم وجود دارد. اگر از نظر پزشکی مناسب باشد، معمولاً می‌توانید اسپرم را تا 10 سال و گاهی بیشتر نگهداری کنید.
تغییرات اسپرم در طول پرتودرمانی و شیمی‌درمانی سرطان پروستات ممکن است بر کودکانی که در طول درمان یا پس از آن متولد می‌شوند تأثیر بگذارد، اما خطر آن بسیار پایین و اثبات‌نشده است. توصیه می‌شود در طول درمان و تا دو سال و نیم پس از آن از فرزندآوری تازه خودداری کنید.
آیا این مقاله برای شما مفید بود؟
بازخورد شما به بهبود محتوای ما کمک می‌کند.
نظرهای خوانندگان
نظر خود را بنویسید
نام و دیدگاه شما فقط پس از تأیید مدیر منتشر می‌شود. نشانی ایمیل شما هرگز به بازدیدکنندگان نمایش داده نمی‌شود.
اولین نظر را شما بنویسید.