چای سبز چیست؟ آیا عصاره چای سبز در درمان سرطان مؤثر است؟
در این مقاله
چای سبز، نوشیدنی ویژه کشورهای آسیایی، در کشور ما نیز به‌طور گسترده مصرف می‌شود. هرچند نخستین پرسشی که با این محصول گیاهی به ذهن می‌رسد این است که آیا چای سبز باعث لاغری می‌شود، اثر مصرف آن بر سرطان نیز کنجکاوی‌برانگیز است و موضوع پژوهش‌های فراوانی بوده است.
چای سبز با نام علمی Camellia sinensis بیشتر در چین و دیگر کشورهای آسیایی کشت می‌شود. تاریخچه آن به سال 3000 پیش از میلاد می‌رسد. اگرچه فوایدی مانند کاهش فشار خون، پایین آوردن کلسترول و کمک به لاغری برای آن ادعا می‌شود، تعداد پژوهش‌های انجام‌شده در این زمینه‌ها کافی نیست.
درباره چای سبز، وقتی در Googleجست‌وجو می‌کنیم، می‌بینیم بیشتر پاسخ این پرسش‌ها جست‌وجو می‌شود: آیا چای سبز لاغر می‌کند، چای سبز چگونه دم می‌شود، زیان‌های چای سبز، چه مقدار چای سبز باید نوشید، چای سبز و دوره مصرف آب معدنی گازدار … از این موارد روشن است که جامعه چای سبز را همچون یک محصول سودمند طب جایگزین می‌بیند، اما درباره زیان‌آور بودن آن نیز تردیدهایی دارد. این تردیدها بجاست، زیرا موارد بسیاری از آسیب حاد کبدی با آغاز ناگهانی، نارسایی کبد و حتی مرگ، به‌ویژه پس از مصرف زیاد چای سبز وجود دارد.
پژوهش‌های علمی درباره چای سبز در سال‌های اخیر بر اثر آن در درمان سرطان متمرکز شده‌اند. اثر ترکیبات پلی‌فنولی موجود در عصاره چای سبز، مانند فلاونوئید، کاتچین و تانن، بر سرطان در پژوهش‌های گوناگون بررسی شده است. ماده موجود در چای سبز که بیش از همه درباره آن پژوهش شده، نوعی کاتچین به نام اپی‌گالوکاتچین گالاتاست (EGCG = epigallocatechin gallate).
پژوهش‌های پشتیبان
- در بیمارانی که در یکی از نواحی سر، گردن یا شکم پرتودرمانی دریافت می‌کردند، روزی سه بار و هر بار به مدت ده دقیقه، کمپرس چای سبز روی ناحیه تحت درمان قرار داده شد. در نتیجه، مشاهده شد نواحی پوستی مورد نظر کمتر تحت تأثیر پرتودرمانی قرار گرفتند.
- در مطالعه فاز 1 روی زنان یائسه با تبار قفقازی، مشخص شد مصرف چای سبز ممکن است به‌طور کلی برای بیماران سرطان و افراد در معرض خطر سرطان ایمن باشد. در همان پژوهش مشاهده شد چای سبز اسهال را نیز کاهش می‌دهد.
- در پژوهش‌های مختلف مشاهده شده است که مصرف روزانه 7 فنجان چای سبز یا اپی‌گالوکاتچین گالات ممکن است در کاهش خطر ابتلا به سرطان پروستات، کبد و اندومتر یا سرطان با منشأ رحم مؤثر باشد. با این حال، مصرف زیاد چای سبز خطر آسیب کبدی نیز دارد. به همین دلیل، بعضی محصولات عصاره چای سبز که به‌ویژه برای لاغری استفاده می‌شدند، در سال 2003 در اسپانیا و فرانسه ممنوع شدند.
- در یک پژوهش آزمایشگاهی مشخص شد ترکیبات پلی‌فنولی موجود در چای سبز (GTP) می‌توانند دستگاه ایمنی را فعال کنند. در همان مطالعه، مقادیر بالای این ترکیبات پیشرفت تومور را در مدل‌های حیوانی مهار کردند. اما این پژوهش برای نشان دادن اینکه چای سبز پیشرفت تومور را مهار می‌کند کافی نیست.
- در پژوهشی دیگر، مولکول‌های GTP همراه با فناوری نانو به کار می‌روند تا از سرطان پروستات پیشگیری شود.
- در پژوهش‌های آزمایشگاهی گوناگون، اثر مهاری انواع کاتچین موجود در چای سبز (GTC) بر سلول‌های سرطان پستان مشاهده شده است. اما مقدار GTC لازم برای این اثر آن‌قدر زیاد است که نمی‌توان آن را در کاربردهای بالینی به کار برد. بنابراین برای بررسی اثر GTCها در درمان سرطان پستان، به پژوهش‌های جامع‌تری نیاز داریم.
پژوهش‌های مخالف
- در مطالعه فاز 1 روی بیماران سرطان ریه، مشاهده شد مصرف چای سبز اثر قابل مشاهده‌ای بر تومور ندارد.
- در مطالعه‌ای روی بیماران سرطان مری، شواهد کافی برای مفید بودن مصرف چای سبز برای بیماری یافت نشد.
- شواهد درباره اینکه مصرف چای سبز خطر سرطان لوزالمعده را کاهش می‌دهد، کافی نیست.
- هیچ شاهدی وجود ندارد که نشان دهد چای سبز پیشرفت تومور را در انسان کند می‌کند.
- مصرف هم‌زمان چای سبز با بورتزومیب (Bortezomib، با نام تجاری Velcade) که در درمان میلوم متعدد استفاده می‌شود، اثربخشی دارو را کاهش می‌دهد.
سرطان پستان در این بیماران، مصرف هم‌زمان چای سبز با تاموکسیفن (Tamoksifen، موجود با نام‌های Nolvadex، Tamoxen، Tamofen یا Soltamox) یا رالوکسیفن (Raloksifen، با نام تجاری Evista)، اثر این داروها را افزایش می‌دهد. این یافته نشان داده است که چای سبز با داروها تداخل دارد. به همین دلیل، به‌ویژه به افرادی که برای سرطان پستان درمان هورمونی دریافت می‌کنند، مصرف چای سبز را توصیه نمی‌کنیم.
همچنین چون چای سبز اسید معده را افزایش می‌دهد، برای بیماران مبتلا به زخم معده مناسب نیست. علاوه بر آن، می‌تواند باعث ناراحتی معده، آسیب کبد، بثورات پوستی و به‌علت کافئین خود، بی‌خوابی شود.
نتیجه‌گیری
درباره اثر مصرف چای سبز بر سرطان، هم پژوهش‌های پشتیبان و هم پژوهش‌های مخالف وجود دارد. اما این مطالعات برای نشان دادن اثرات مثبت یا منفی چای سبز بر سرطان کافی نیستند و به پژوهش‌های جامع‌تر نیاز است. بنابراین مصرف چای سبز را به‌منظور درمان سرطان یا پیشگیری از سرطان توصیه نمی‌کنیم.
منابع
2. Matsuo T, Miyata Y, Asai A, et al. Green tea polyphenol induces changes in cancer-related factors in an animal model of bladder cancer. PLoS One. 2017;12(1):e0171091.
3. Kim YH, Won YS, Yang X, et al. Green tea catechin metabolites exert immunoregulatory effects on CD4(+) T cell and natural killer cell activities. J Agric Food Chem. 2016;64(18):3591-7
4. Guo YM, Zhi F, Chen P, et al. Green tea and the risk of prostate cancer: a systematic review and meta-analysis. Medicine. 2017;97(13):e6426
5. Ni CX, Gong H, Liu Y, Qi Y, Jiang CL, Zhang JP. Green tea consumption and the risk of liver cancer: a meta-analysis. Nutr Cancer. 2017;69(2):211-20.
6. Yiannakopoulou EC. Interaction of green tea catechins with breast cancer endocrine treatment: a systematic review. Pharmacology. 2014;94:245-8.
آیا این مقاله برای شما مفید بود؟
بازخورد شما به بهبود محتوای ما کمک می‌کند.
نظرهای خوانندگان
نظر خود را بنویسید
نام و دیدگاه شما فقط پس از تأیید مدیر منتشر می‌شود. نشانی ایمیل شما هرگز به بازدیدکنندگان نمایش داده نمی‌شود.
اولین نظر را شما بنویسید.