رژیم قلیایی چیست؟ آیا در سرطان فایده‌ای دارد؟

رژیم قلیایی بر تعادل اسید و باز بدن مبتنی است. وقتی بیشتر غذای ما سبزیجات و میوه باشد، ادرار قلیایی یا بازی می‌شود، در حالی که با مصرف غلات، انواع گوشت و لبنیات، محیط اسیدی ایجاد می‌شود.

مهم‌ترین عوامل تعیین‌کننده محتوای اسیدی غذا، ترکیبات گوگرد و فسفر هستند؛ مواد قلیایی‌کننده، املاحی مانند کلسیم، منیزیم و پتاسیم‌اند. اما تا زمانی که کلیه‌ها درست کار می‌کنند، تغییر اسید و باز ادرار در خون بازتاب نمی‌یابد، زیرا کلیه‌ها هم اسید دفع می‌کنند و هم با تولید بی‌کربنات می‌توانند بار اسیدی را متعادل کنند.

درجه اسیدی یا بازی بودن محلول با pH بیان می‌شود. اگر pH غذا کمتر از 7 باشد اسیدی و اگر بیشتر از 7 باشد قلیایی است. pH بدن در بازه بسیار حساس و باریک 7,35-7,45، اندکی قلیایی، قرار دارد و تغییر آن موجب اختلالات فراوان می‌شود؛ pH خون کمتر از 7 با زندگی سازگار نیست. این اختلالات شامل کاهش جذب املاح و دیگر مواد مغذی، کاهش تولید انرژی سلول‌ها، کاهش توان ترمیم سلول آسیب‌دیده، کاهش قدرت دفع و پاک‌سازی فلزات سنگین زیان‌آور و ایجاد محیط پشتیبان رشد سلول توموری است. کلیه‌ها با فعال کردن سامانه‌های بافری می‌کوشند pH لازم برای عملکرد طبیعی بدن را در محدوده بسیار باریک حفظ کنند.

هرقدر غذای قلیایی یا اسیدی بخورید، نمی‌توانید pH خون را تغییر دهید

پژوهش‌ها نشان داده‌اند هرقدر غذای اسیدی یا قلیایی مصرف کنید، تا زمانی که کلیه‌ها سالم کار می‌کنند، خون در سطح اندکی قلیایی لازم باقی می‌ماند. اما در بیماری یا نارسایی کلیه، بدن نمی‌تواند اسیدیته خون را متعادل کند. این بیماران باید مرتب دیالیز شوند و غذاهای کم‌اسید بخورند.

رژیم قلیایی مصرف روزانه غذاهایی مانند شیر، گوشت، غذاهای دریایی، نمک، چربی و محصولات صنعتی را محدود یا حذف می‌کند و به برنامه روزانه، مواد فراوانی مانند خیار، زردچوبه، زنجبیل، اسفناج، کاسنی، ترب قرمز و سیاه، بروکلی، جوانه سویا، برگ چغندر، مارچوبه، گزنه، سیاه‌دانه و نعناع را می‌افزاید.

رژیم قلیایی به دلیل دریافت فیبر زیاد ممکن است بر کاهش وزن اثر مثبت داشته باشد. اما چون منابع اصلی پروتئین حیوانی را محدود یا حذف می‌کند، معمولاً نیاز پروتئینی را تأمین نمی‌کند و ممکن است باعث کمبود آهن، کلسیم و ویتامین B12 شود.

آیا رژیم قلیایی برای سرطان فایده دارد؟

برای بررسی اثر مثبت رژیم قلیایی در پیشگیری یا درمان سرطان، باید گفت این رژیم بر سبزیجات و میوه تازه، سبزیجات ریشه‌ای و حبوبات تأکید دارد. بعضی از این غذاها اثر آنتی‌اکسیدانی دارند، اما این موضوع هیچ ارتباطی با ویژگی اسیدی یا قلیایی آن‌ها ندارد.

یکی از باورهای رایج سال‌های اخیر این است که رژیم قلیایی از سرطان پیشگیری می‌کند. این نظر به آزمایش‌هایی متکی است که تکثیر سلول سرطانی در محیط اسیدی را نشان می‌دهند. اما پژوهش‌ها نشان داده‌اند سلول‌های سرطانی در محیط قلیایی و غیراسیدی نیز تکثیر می‌شوند. همچنین به‌روشنی مشخص شده غذای ما اسیدی یا بازی بودن خون را تغییر نمی‌دهد.

محیط اسیدی علت سرطانی شدن نیست، بلکه نتیجه آن است!

نتیجه پژوهش دیگری که این فرضیه را رد می‌کند این است که محیط اسیدی نه علت، بلکه نتیجه سرطانی شدن است. سلول‌های سرطانی با تولید بسیار سریع انرژی و کند کردن جریان خون، اطراف خود محیط اسیدی می‌سازند. در نتیجه، خون نمی‌تواند pH را در ریزمحیط سرطان متعادل کند.

در نتیجه، مشاهده شده است رژیم قلیایی اثر پیشگیرانه از سرطان یا اثر مثبت بر بیماران سرطانی ندارد.