دارویی تازه در عرصه سرطان ریه: ایوونسیمب ـ نتایج چشمگیر در برابر کیترودا

آیا نقطه عطف تازه‌ای در درمان سرطان ریه در راه است؟ داده‌های مورد انتظار درباره ایوونسیمب، داروی توسعه‌یافته توسط Akeso Biopharma و Summit Therapeutics، سرانجام منتشر شد. ایوونسیمب که آنتی‌بادی دوویژه PD-1/VEGF است، به‌ویژه ظرفیت تبدیل شدن به درمان استاندارد جدیدی برای سرطان ریه غیرسلول‌کوچک (NSCLC) را دارد. این نتایج مطالعه HARMONi-2 در چین بسیار جلب‌توجه می‌کنند.

داده‌های چشمگیر ایوونسیمب

ایوونسیمب در مقایسه با تک‌درمانی کیترودا، ایمنی‌درمانی شرکت Merck، خطر پیشرفت بیماری یا مرگ را 49% کاهش داد. این نتیجه در بیماران NSCLC با PD-L1 مثبت در مطالعه HARMONi-2 به‌دست آمد و در کنفرانس جهانی سرطان ریه 2024 ارائه شد. این داده‌ها نشان می‌دهند ایوونسیمب تا چه حد در جلوگیری از پیشرفت بیماری مؤثر است.

ایوونسیمب همچنین با افزایش 5.32 ماهه مدت زندگی بیماران بدون پیشرفت تومور، میانه بقای بدون پیشرفت را به 11.1 ماه رساند. این تفاوت در مقایسه با بقای بدون پیشرفت 5.8 ماهه کیترودا مهم است.

سازوکار اثر ایوونسیمب چگونه است؟

آنتی‌بادی دوویژه PD-1/VEGF روشی درمانی است که برای مؤثرتر کردن دستگاه ایمنی علیه سلول‌های سرطانی طراحی شده است. آنتی‌بادی‌های دوویژه می‌توانند هم‌زمان به دو هدف متفاوت متصل شوند. در این مورد، دو مولکول مهم به نام PD-1 و VEGF هدف قرار می‌گیرند:

1. PD-1: مولکولی است که مانع حمله سلول‌های ایمنی، به‌ویژه سلول‌های T، به سلول‌های سرطانی می‌شود. مسدود کردن PD-1 می‌تواند حمله دستگاه ایمنی به سلول‌های سرطانی را تحریک کند.

2. VEGF: مولکولی است که با پشتیبانی از رشد سلول‌های سرطانی، موجب تشکیل رگ‌های خونی جدید (رگ‌زایی) می‌شود. مسدود کردن VEGF، تغذیه و رشد سلول‌های سرطانی را مهار می‌کند.

طراحی مطالعه HARMONi-2

مطالعه HARMONi-2، پژوهشی بالینی است که در چین انجام شده است.

در این مطالعه، آنتی‌بادی دوویژه ایوونسیمب در برابر ایمنی‌درمانی کیترودا با ماده مؤثره پمبرولیزومب آزمایش شد. این مطالعه به‌ویژه در بیمارانی انجام شد که قبلاً درمان نگرفته و PD-L1 مثبت بودند.

ویژگی‌های اصلی مطالعه عبارت‌اند از:

• جمعیت بیماران: بیماران NSCLC با PD-L1 مثبت وارد مطالعه شدند. بیمارانی با سطوح متفاوت PD-L1، هم امتیاز TPS بالا یعنی 50% و بیشتر و هم سطوح پایین PD-L1، در مطالعه شرکت کردند. همچنین زیرگروه‌هایی مانند افراد سیگاری، افرادی که هرگز سیگار نکشیده‌اند و بیماران دارای متاستاز مغزی نیز در مطالعه حضور داشتند.

• بازوهای درمان: بیماران به دو گروه تقسیم شدند؛ یک گروه ایوونسیمب و گروه دیگر کیترودا دریافت کرد. پیامدهای اصلی مانند بقای بدون پیشرفت (PFS) و بقای کلی (OS) میان بیماران دو گروه مقایسه شدند.

• هدف اصلی: هدف اصلی مطالعه، ارزیابی اثر ایوونسیمب در مقایسه با کیترودا بر مدت زندگی بدون پیشرفت تومور (بقای بدون پیشرفت، PFS) در بیماران بود.

• ارزیابی ایمنی: عوارض مرتبط با درمان، به‌ویژه عوارض مرتبط با مهار VEGF مانند خطر خونریزی، از محورهای مهم مطالعه بودند.

راهبرد هدف‌گیری دوگانه

ایوونسیمب روشی درمانی ارائه می‌کند که PD-1 و VEGF را هم‌زمان هدف می‌گیرد. این راهبرد در واقع تازه نیست. برای نمونه، Tecentriq، مهارکننده PD-L1 شرکت Roche، همراه با Altuzan با ماده مؤثره بواسیزومب، مهارکننده VEGF، در درمان NSCLC استفاده می‌شود. بااین‌حال، Altuzan در بیماران سرطان ریه سلول سنگفرشی به‌دلیل خطر خونریزی ریوی ترجیح داده نمی‌شود. ایوونسیمب با این مشکل روبه‌رو نیست. در مطالعه، خونریزی در 14.7% از دریافت‌کنندگان ایوونسیمب مشاهده شد، درحالی‌که این میزان برای کیترودا 11.1% ثبت شد. بااین‌حال، موارد شدید بسیار نادر بودند.

ایوونسیمب در مقایسه با کیترودا، نتایج بقای بدون پیشرفت زیرگروه‌های زیر را بهبود داد:

• بیماران NSCLC سلول سنگفرشی: 50% بهبود
• بیماران NSCLC غیرسنگفرشی: 45% بهبود
• بیماران با PD-L1 بالا (امتیاز TPS برابر 50% و بیشتر): 52% بهبود
• بیماران با PD-L1 پایین (≥1% – <50%): 46% بهبود
• بیماران دارای متاستاز مغزی: 45% بهبود
• افرادی که سیگار نکشیده‌اند: 61% بهبود
• افراد سیگاری: 49% بهبود
• افرادی که قبلاً سیگار می‌کشیدند: 43% بهبود

ایمنی و عوارض جانبی

در بیماران تحت درمان با ایوونسیمب، برخی عوارض مرتبط با VEGF مشاهده شد. در گروه ایوونسیمب، پروتئینوری 31.5% و پرفشاری خون 15.7% بود. در گروه کیترودا، این میزان‌ها به‌ترتیب 10.5% و 2.5% بودند. بااین‌حال، هیچ‌کدام از این عوارض از درجه 3 فراتر نرفتند و موجب قطع درمان نشدند. در 18.9% از بیماران NSCLC سلول سنگفرشی تحت درمان با ایوونسیمب، عوارض شدید دیده شد؛ این میزان در گروه کیترودا 18.7% بود. میزان مرگ مرتبط با درمان در گروه ایوونسیمب 0.5% و در گروه کیترودا 1% بود.

در سطح جهانی چه انتظاری وجود دارد؟

برای پذیرش جهانی ایوونسیمب باید گام مهمی برداشته شود. چون مطالعه HARMONi-2 فقط در چین انجام شد، ممکن است این نتایج برای تأیید FDA (سازمان غذا و داروی ایالات متحده) یا دیگر نهادهای پیشرو کافی نباشند. آغاز یک مطالعه جهانی فاز 3 برنامه‌ریزی شده است. نتایج آن مشخص خواهد کرد آیا ایوونسیمب در جهان به درمان استاندارد جدیدی تبدیل می‌شود یا نه.

دیدگاه

میانه بقای بدون پیشرفت ایوونسیمب (11.14 ماه)، در بیماران NSCLC غیرسنگفرشی با PD-L1 بالا، با نتایج مطالعات ترکیب کیترودا و شیمی‌درمانی که 11.1 ماه بود، در سطح مشابهی قرار دارد. بااین‌حال، نباید فراموش کرد که به‌دلیل تفاوت جمعیت بیماران میان مطالعات، چنین مقایسه‌هایی باید با احتیاط بررسی شوند. برای نمونه، در تحلیل زیرگروهی از بیماران ژاپنی، ترکیب کیترودا و شیمی‌درمانی به بقای بدون پیشرفت 16.5 ماهه انجامید.

داده‌های ایوونسیمب درباره بقای کلی  هنوز بالغ نشده‌اند و گردآوری آن‌ها ادامه دارد. کیترودا در مطالعه قبلی KEYNOTE-042 ، میانه بقای کلی را به 16.7 ماه رسانده بود. بنابراین، تصور می‌شود نتایج بقای کلی برای دریافت تأیید FDA توسط ایوونسیمب اهمیتی حیاتی داشته باشند.

نتیجه‌گیری: آینده ایوونسیمب

ایوونسیمب در درمان سرطان ریه غیرسلول‌کوچک ظرفیت مهمی دارد. نتایج مطالعه HARMONi-2 نشان می‌دهند این دارو در تأخیر پیشرفت بیماری و افزایش طول عمر بیماران NSCLC با PD-L1 مثبت امیدبخش است. بااین‌حال، برای پذیرش جهانی دارو و تأیید FDA، به داده‌ها و مطالعات بیشتری نیاز است. Akeso و Summit معتقدند ایوونسیمب به‌سرعت در مسیر تبدیل شدن به «ایمنی‌درمانی نسل جدید» پیش می‌رود.