فلور روده می‌تواند مانع پاسخ ایمنی علیه تومور شود

دستگاه گوارش انسان از باکتری‌هایی با روابط پیچیده و پویا تشکیل شده است. مطالعات درباره اثر باکتری‌های روده بر حمله دستگاه ایمنی به سلول سرطانی و پاسخ به ایمونوتراپی افزایش یافته است. در مه 2018 در Scienceمطالعه‌ای منتشر شد که نشان می‌دهد برخی باکتری‌های روده مانع ایجاد پاسخ ایمنی علیه تومورهای کبد می‌شوند.

کلونی‌های باکتری روده جایگاه بسیار مهمی در سلامت انسان دارند. فلور روده در شکل‌گیری دستگاه ایمنی علیه موجودات زیان‌آور و در گوارش و فرایندهای متابولیک نقش دارد. اختلال تعادل فلور روده موجب عفونت‌های متعدد و در کبد موجب التهاب‌ها می‌شود.

در مطالعات پیشین کشف‌های مهمی درباره چگونگی تنظیم ارتباط دستگاه ایمنی و سرطان توسط باکتری‌های روده گزارش شده بود. اما چگونگی رخ دادن آن در کبد هنوز روشن نشده بود. از خون ورودی کبد، 70 درصد از روده تأمین می‌شود. به همین دلیل کبد همواره با فرآورده‌های جانبی تولیدشده توسط باکتری‌ها در تماس است. در این پژوهش ارتباط باکتری‌های روده با دستگاه ایمنی در سرطان کبد بررسی شد.

بر اساس نتایج پژوهش؛

• اولیه و متاستاتیک در مدل موشی سرطان کبد، با درمان آنتی‌بیوتیکی هم کاهش تعداد باکتری‌های روده مشاهده شد و هم تعداد و اندازه تومورها کاهش یافت.
• همزمان تعداد سلول‌های کشنده طبیعی (natural killer) در کبد افزایش یافت. مشخص شد فعالیت پروتئین CXCL16 در این سلول‌ها افزایش یافته است. سلول‌های کشنده طبیعی از سلول‌های اصلی مبارزه با سرطان‌اند. کشف شد اسید صفراوی فعالیت پروتئین CXCL16 را افزایش می‌دهد. فعال بودن این پروتئین اثر ضدتومور را افزایش می‌دهد.

جالب‌ترین نتیجه پژوهش این بود؛

گونه‌ای از باکتری روده به نام Clostridium scindensکشف شد که با کنترل متابولیسم اسید صفراوی، تعداد سلول‌های کشنده طبیعی را کاهش می‌دهد و انتشار سرطان را آسان می‌کند.

به بیان دیگر، صفرا در حالت طبیعی به دستگاه گوارش در هضم چربی کمک می‌کند. اسیدهای صفراوی ثانویه حاصل از اختلال فلور روده، با اثر بر عملکرد دستگاه ایمنی، سرطان کبد و متاستاز آن را افزایش می‌دهند.

این مطالعه برای ما چه معنایی دارد؟

•  این مطالعه مهم نشان می‌دهد علوم پایه چگونه به کاربرد بالینی و درمان جهت می‌دهند. بدون نتایج مؤثر علوم پایه، پیشرفت انکولوژی بالینی بسیار دشوار است؛ بنابراین سرطان تنها با دیدگاه چندتخصصی قابل درمان است.
• نقش فلور روده در پاسخ روده‌ای ایجادشده علیه سرطان بار دیگر روشن شد. با تغییر فلور روده به روش‌های «پزشکی نوین» می‌توان اثر ایمونوتراپی‌ها را افزایش داد.
• باید تأکید کرد این مطالعه در محیط آزمایشگاه و روی مدل موشی انجام شد. تأیید این نتایج به پژوهش‌های بیشتر نیاز دارد.
• در آینده با CRISPR می‌توان با حذف باکتری‌های کمک‌کننده به سلول سرطانی از فلور روده، ترکیب درمانی مؤثری با درمان سلولی CAR-T ایجاد کرد.
• رژیم مدیترانه‌ای باکتری‌های مفید روده را افزایش می‌دهد!
• فلور روده (میکروبیوتا، میکروبیوم) چیست؟ چه ارتباطی با سرطان کولورکتال دارد؟