جینسینگ ـ Panax چیست؟ فواید، زیان‌ها و کاربرد در سرطان
در این مقاله
جینسینگ چیست؟
نام آن از واژه یونانی به معنای درمان‌کننده همه چیز یعنی Panaceaگرفته شده است. جینسینگ (Panax) سال‌هاست در طب چینی جایگاه مهمی دارد. همان‌طور که نامش نشان می‌دهد، آن را گیاهی معجزه‌آسا و مؤثر بر مشکلات سلامتی متعدد می‌دانند. ادعا می‌شود خواص آرام‌بخش، تقویت قوای جنسی، ضدافسردگی، ادرارآور و تحریک‌کننده دستگاه ایمنی و ویژگی‌های فراوان دیگر دارد و برای دیابت، آلزایمر، اختلال نعوظ و عفونت‌ها مؤثر است. همچنین در سال‌های اخیر اثرات آن در پیشگیری و درمان سرطان و کاهش شکایت‌های مرتبط برجسته شده است. اما مطالعات این اثرات را تأیید نمی‌کنند. اگرچه برخی مطالعات سرماخوردگی، دیابت، آلزایمر و اختلال نعوظ نتایج مثبتی یافته‌اند، برای سخن نهایی زود است. در بیماران سرطانی تنها برای کاهش خستگی ناشی از سرطان و درمان آن مؤثر نشان داده شده است. افزون بر این، اگرچه جینسینگ محصولی نسبتاً ایمن توصیف می‌شود، ممکن است سبب تداخلات مهم داروییشود. در حال حاضر مصرف جینسینگ در بیماران سرطانی فقط برای خستگی مرتبط با سرطان منطقی به نظر می‌رسد. اما آن هم حتماً باید با اطلاع و نظارت انکولوژیست باشد.
ویژگی‌های جینسینگ چیست؟
نام گیاه‌شناختی جینسینگ، Panax، از Panacea یونانی به معنای «درمان‌کننده همه چیز» می‌آید. نام انگلیسی ginseng از واژه چینی renshen ریشه می‌گیرد. چون ریشه دوشاخه آن شبیه پای انسان است، از «ren» به معنای انسان و «shen» به معنای ریشه گیاه استفاده شده است. گرچه هفت گونه جینسینگ در آسیا و آمریکای شمالی پراکنده‌اند، دو گونه اصلی با خواص دارویی مورد مطالعه‌اند: با نام لاتین panax ginseng، آسیایی (چینی یا کره‌ای) جینسینگ و با نام لاتین Panax quinquefolius، جینسینگ آمریکایی. جینسینگ آسیایی را جینسینگ قرمز نیز می‌نامند. هر دو گونه ترکیبات فعال جینسنوزید دارند، اما در طب سنتی چینی به دلیل تفاوت محتوای آن، آسیایی گیاه گرم (yang) و آمریکایی گیاه خنک‌کننده (yin) توصیف می‌شود.
جینسینگ آمریکایی و آسیایی با ادعای تأثیر بر مشکلات فراوان سلامت، به‌ویژه در سال‌های اخیر بسیار محبوب شده‌اند. محصولات رو به گسترش آن به شکل‌های گوناگون تولید و عرضه می‌شوند: پودر، کپسول، قرص، سافت‌ژل، عصاره مایع، چای و قهوه. حتی در بعضی نوشیدنی‌های انرژی‌زا نیز جینسینگ وجود دارد.
سال‌هاست جینسینگ آمریکایی و آسیایی در مطالعات متعدد برای مشکلات گوناگون سلامت آزموده می‌شوند. در منابع پژوهش‌های فراوانی درباره اثرات آرام‌بخش، تقویت جنسی، تحریک دستگاه عصبی، ضدافسردگی و ادرارآور آن وجود دارد. اثر بر عملکرد جسمانی و روانی‌حرکتی و عفونت HSV-2 نیز بررسی شده است. اما در نهایت اثربخشی آن در هیچ‌یک از این وضعیت‌ها از تردید معقول فراتر نرفته است. مطالعات اندکی از اثر در درمان اختلال نعوظ گفته‌اند، اما برای نتیجه‌گیری کافی نیستند. یافته‌های مربوط به ایمنی، عملکرد شناختی و کنترل قند خون نسبتاً قوی‌ترند، ولی هنوز تأیید نشده‌اند. در مطالعه کوچکی با 19 نفر گفته شد جینسینگ آمریکایی ممکن است از افت قند خون پس از غذا پیشگیری کند. در مطالعه ایمنی بلندمدت به‌عنوان مکمل درمان استاندارد دیابت نیز تفاوت معناداری در عوارض دیده نشد. در پژوهش حمایت ایمنی جینسینگ آمریکایی با 279 نفر، کسانی که به مدت 4 ماه روزانه 2 کپسول گرفتند، کمتر از دیگران سرما خوردند. در مطالعه مقدماتی با بیماران اندک نیز بهبود حافظه با نوع آمریکایی دیده شد. در مطالعه دیگری جینسینگ آسیایی عملکرد شناختی مبتلایان آلزایمر را افزایش داد.
جینسینگ در سال‌های اخیر به‌خصوص با ادعاهای اثر بر سرطان مطرح می‌شود. اما شاهد قوی برای اثربخشی آن در پیشگیری و درمان سرطان وجود ندارد. در مقابل، سود آن در کاهش ضعف ناشی از سرطان و درمان آن نشان داده شده است.
آیا جینسینگ در پیشگیری و درمان سرطان مؤثر است؟
ادعاهای اثر جینسینگ بر پیشگیری و درمان سرطان عمدتاً بر مطالعات آزمایشگاهی تکیه دارند. مطالعات بالینی اندک نیز یافته قوی برای این اثرات نداده‌اند. مؤسسه سلامت آمریکا هم می‌گوید شواهد کافی برای اثر جینسینگ در پیشگیری و درمان سرطان نیست.
در مطالعه آزمایشگاهی، عصاره جینسینگ آمریکایی رشد رده‌های سلولی سرطان روده بزرگ را مهار کرد؛ همراه داروی شیمی‌درمانی 5-فلورواوراسیل (5-FU) اثر بیشتر بود. در نتیجه گفته شد شاید در آینده جینسینگ آمریکایی دوز لازم 5-FU را کاهش دهد. مطالعه آزمایشگاهی دیگر مهار تکثیر رده‌های سرطان پستان را با این عصاره نشان داد. در مطالعه دیگری در کشت سلول سرطان پستان، جینسینگ آمریکایی همراه متوترکسات، سیکلوفسفامید، دوکسوروبیسین و 5-فلورواوراسیل رشد سلول را مهار کرد. پژوهش دیگر نیز تحریک مرگ رده‌های سرطان روده بزرگ با این عصاره را نشان داد. در مطالعه جینسینگ آسیایی روی موش، جلوگیری از انتشار تومور به ریه و ایجاد رگ تازه (رگ‌زایی) دیده شد.
در مطالعه مشاهده‌ای سال 2006، زنان سرطان پستان مصرف‌کننده جینسینگ کیفیت زندگی بالاتر و بقای کمی طولانی‌تر داشتند، اما نوع و دوز جینسینگ لحاظ نشده بود. در کارآزمایی بالینی با 40 فرد سالم نیز از احتمال محافظت سلول‌های لنفی در برابر تابش گفته شد.
آیا جینسینگ در ضعف مرتبط با سرطان مؤثر است؟
ضعف از شایع‌ترین، آزاردهنده‌ترین و محدودکننده‌ترین شکایت‌های فعالیت بدنی بیماران سرطانی است. طبق آمار، %59 تا %96 دریافت‌کنندگان شیمی‌درمانی و %65 تا %100 دریافت‌کنندگان پرتودرمانی ضعف دارند و این شکایت‌ها به‌طور میانگین 5-10 سال پس از تشخیص ادامه می‌یابند. برخی فرایندهای التهابی و کنترل ناکافی کورتیزول خون مسئول ضعف دانسته می‌شوند. مطالعات آزمایشگاهی اثر ضدالتهابی و تنظیم کورتیزول جینسینگ را نشان داده‌اند و از این رو احتمال اثر در ضعف سرطان مطرح است. در مطالعه جامعی از مرکز سرطان مایو کلینیک، از مؤسسات پیشرو انکولوژی، که در نشست ASCO (انجمن انکولوژی بالینی آمریکا) سال 2012 ارائه شد، دوز بالای جینسینگ آمریکایی (2000 mg/روز) برای ضعف سرطان سودمند بود. در مطالعه آزمون کپسول ریشه خالص آمریکایی با مشارکت 40 مؤسسه و 364 بیمار سرطانی، پس از 8 هفته مصرف، ضعف مرتبط با سرطان بر مقیاس استاندارد از 100 امتیاز، 20 امتیاز بهبود یافت. همچنین بیماران در حال درمان فعال بیش از اتمام‌یافتگان درمان بهره بردند. تفاوت معناداری در عوارض هم نبود. تأکید شد در مطالعه جینسینگ خالص مصرف شده و محصولات بازار هنگام فرآوری با الکل خاصیت شبیه استروژن می‌گیرند و ممکن است برای سرطان پستان زیان‌بار باشند. نتیجه این بود که با توجه به محدودیت درمان‌های مؤثر شناخته‌شده ضعف سرطان، می‌توان جینسینگ آمریکایی را آزمود. در مطالعه جینسینگ آسیایی برای ضعف سرطان، به 30 بیمار به مدت 29 روز دوز بالا (800 mg/روز) داده شد و کاهش محسوس ضعف بدون تفاوت عوارض مشاهده شد. با توجه به شباهت خواص با نوع آمریکایی، احتمال اثر آن وجود دارد. اما این پژوهش در حد گزارش آغازین است و به پشتیبانی مطالعات تازه نیاز دارد.
عوارض و خطرهای احتمالی جینسینگ چیست؟
جینسینگ آمریکایی در درجه‌بندی ایمنی انجمن فرآورده‌های گیاهی آمریکا در دسته 1. است؛ یعنی با مصرف مناسب عموماً ایمن محسوب می‌شود. در مطالعه عوارض وابسته به دوز، 290 نفر به گروه‌های مصرف روزانه 750 mg، 1000 mg، 2000 mg و عدم مصرف تقسیم شدند و در پیگیری تفاوت معناداری در عوارض گروه‌ها نبود. اما گزارش‌های عوارض فراوان، به‌ویژه تداخل دارویی، در منابع وجود دارد. تهوع، اسهال، سردرد، خون‌دماغ، فشار خون بالا یا پایین و درد پستان گزارش شده‌اند.
مطالعات مشخص کرده‌اند محصولات جینسینگ فرآوری‌شده با الکل ممکن است اثر شبیه استروژن داشته باشند. پس تأکید شده افراد نیازمند پرهیز از استروژن نباید جینسینگ مصرف کنند (36, 37, 38). همچنین در مطالعه آزمایشگاهی، جینسینگ رشد رده‌های سرطان پستان را تحریک کرد.
مهم‌ترین نگرانی مصرف جینسینگ تداخل دارویی است. جینسنوزیدها، ترکیبات فعال آن، مسئول دانسته می‌شوند. مطالعات تداخل جینسنوزید با گروه مهارکننده مونوآمین‌اکسیداز را نشان داده‌اند. مطالعه‌ای درباره تداخل با نیفدیپین نیز هست. همچنین ممکن است با وارفارین (کومادین) اختلال خونریزی، با ایماتینیب آسیب کبدی و با ضدافسردگی‌ها آغاز مانیا ایجاد کند. در مطالعه بالینی با 20 فرد سالم، جینسینگ آمریکایی اثر ضدانعقادی وارفارین را کاهش داد و تأکید شد پزشک هنگام تجویز وارفارین درباره مصرف جینسینگ بپرسد.
پس چه باید کرد؟
در نتیجه، جینسینگ محصول گیاهی با ادعای اثر در پیشگیری و درمان مشکلات متعدد سلامت است، اما بسیاری اثرها در مطالعه نشان داده نشده‌اند. مطالعات سرماخوردگی، دیابت، آلزایمر و اختلال نعوظ امیدبخش‌اند ولی برای کاربرد بالینی کافی نیستند. پژوهش پیشگیری و درمان سرطان عمدتاً آزمایشگاهی و بسیار محدود است. برای روشن شدن نقش جینسینگ در سرطان و دوز مناسب، عوارض و نمایه تداخل به مطالعه بیشتر نیاز است. تنها فایده روشن نشان‌داده‌شده در بیماران سرطانی تاکنون کاهش ضعف مرتبط با سرطان است. با توجه به محدودیت درمان‌های موجود، ارزیابی آن در این زمینه می‌تواند منطقی باشد، اما درباره تداخل باید بسیار محتاط بود. به‌خصوص گفته شده بعضی شکل‌های تجاری با اثر شبیه استروژن ممکن است در سرطان پستان زیان‌بار باشند. بنابراین آگاهی پزشکان از تداخل‌ها و پیگیری دقیق بیماران و نیز مصرف نکردن هیچ محصول سلامت بدون اطلاع و نظارت پزشک توسط بیمار بسیار مهم است.
*
- درمان با داروهای گیاهی، فیتوتراپی و پیشگیری سرطان؛ خیال یا واقعیت؟
منابع
2) Stavro PM, Woo M, Heim TF, Leiter LA, Vuksan V. North American ginseng exerts a neutral effect on blood pressure in individuals with hypertension. Hypertension. 2005; 46:406-11.
3) Oxford Dictionaries Online, s.v. "ginseng". https://www.oxforddictionaries.com/definition/english/ginseng
4) Li B, Wang CZ, He TC, Yuan CS, Du W. Antioxidants potentiate American ginseng-induced killing of colorectal cancer cells. Cancer Lett. 2010; 289:62–70.
5) Jang DJ, Lee MS, Shin BC, Lee YC, Ernst E. Red ginseng for treating erectile dysfunction: a systematic review. Br J Clin Pharmacol. 2008; 66:444-50.
6) Wang X, Sakuma T, Asafu-Adjaye E, Shiu GK. Determination of ginsenosides in plant extracts from Panex ginseng and Panex quinquefolius L. by LC/MS/MS. Anal Chem. 1999; 71:1579–1584.
7) Attele AS, Wu JA, Yuan CS. Ginseng pharmacology: multiple constituents and multiple actions. Biochem Pharmacol. 1999; 58:1685–1693.
8) Yap KY, Chan SY, Weng Chan Y, Sing Lim C. Overview on the analytical tools for quality control of natural product-based supplements: a case study ofginseng. Assay Drug Dev Technol. 2005; 3:683-99.
9) Clauson KA, Shields KM, McQueen CE, Persad N. Safety issues associated with commercially available energy drinks. J Am Pharm Assoc. 2008; 48:55–63.
10) Ernst E. The risk-benefit profile of commonly used herbal therapies: Ginkgo, St. John’s wort, ginseng, echinacea, saw palmetto, and kava. Ann Intern Med. 2002; 136:42-53.
11) Sparreboom A, Cox MC, Acharya MR, Figg WD. Herbal remedies in the United States: potential adverse interactions with anticancer agents. J Clin Oncol. 2004; 22:2489-503.
12) Vuksan V, Sievenpiper JL, Koo VY, Francis T, Beljan-Zdravkovic U, Xu Z, Vidgen E. American ginseng (Panax quinquefolius L) reduces postprandial glycemia in nondiabetic subjects and subjects with type 2 diabetes mellitus. Arch Intern Med 2000; 160:1009-13.
13) Mucalo I, Jovanovski E, Vuksan V, Božikov V, Romić Z, Rahelić D. American Ginseng Extract (Panax quinquefolius L.) Is Safe in Long-Term Use in Type 2 Diabetic Patients. Evid Based Complement Alternat Med. 2014; 2014:969168.
14) Predy GN, Goel V, Lovlin R, Donner A, Stitt L, Basu TK. Efficacy of an extract of North American ginseng containing poly-furanosyl-pyranosyl-saccharides for preventing upper respiratory tract infections: a randomized controlled trial. CMAJ. 2005; 173:1043-8.
15) Scholey A, Ossoukhova A, Owen L, Ibarra A, Pipingas A, He K, Roller M, Stough C. Effects of American ginseng (Panax quinquefolius) on neurocognitive function: an acute, randomised, double-blind, placebo-controlled, crossover study. Psychopharmacology (Berl). 2010; 212:345-56.
16) Lee ST, Chu K, Sim JY, Heo JH, Kim M. Panax ginseng enhances cognitive performance in Alzheimer disease. Alzheimer Dis Assoc Disord. 2008; 22:222–226.
17) U.S. National Institutes of Health, National Library of Medicine, Drugs, Herbs and Supplements; Ginseng, Panax. https://www.nlm.nih.gov/medlineplus/druginfo/natural/1000.html
18) Barton DL, Liu H, Dakhil SR, Linquist B, Sloan JA, Nichols CR, McGinn TW, Stella PJ, Seeger GR, Sood A, Loprinzi CL. Wisconsin Ginseng (Panax quinquefolius) to improve cancer-related fatigue: a randomized, double-blind trial, N07C2. J Natl Cancer Inst. 2013; 105:1230-8.
19) Li XL, Wang CZ, Sun S, Mehendale SR, Du W, He TC, Yuan CS. American ginseng berry enhances chemopreventive effect of 5-FU on human colorectal cancer cells. Oncol Rep. 2009; 22:943-52.
20) King ML, Murphy LL. American ginseng (Panex quinquefolius L.) extract alters mitogen-activated protein kinase cell signaling and inhibits proliferation of MCF-7 cells. J Exp Ther Oncol. 2007; 6:147–155.
21) Duda RB, Zhong Y, Navas V, Duda RB, Zhong Y, Navas V, Li MZ, Toy BR, Alavarez JG. American ginseng and breast cancer therapeutic agents synergistically inhibit MCF-7 breast cancer cell growth. J Surg Oncol. 1999; 72:230–239.
22) M. Mochizuki, Y.C. Yoo, K. Matsuzawa, K. Sato, I. Saiki, S. Tono-Oka, K.I. Samukawa, I. Azuma. Inhibitory effect of tumor metastasis in mice by saponins, ginsenoside-Rb2, 20(R)- and 20(S)-ginsenoside-Rg3, ofRed ginseng. Biol Pharm Bull. 1995; 18:1197–1202.
23) Yuan CS, Wei G, Dey L, Karrison T, Nahlik L, Maleckar S, Kasza K, Ang-Lee M, Moss J. Brief Communication: American Ginseng reduces Warfarin’s effect in healthy patients. Annals of Internal Medicine. 2004; 141:23-27.
24) Cui Y, Shu XO, Gao YT, Cai H, Tao MH, Zheng W. Association of ginseng use with survival and quality of life among breast cancer patients. Am J Epidemiol. 2006; 163:645-53.
25) Lee TK, O'Brien KF, Wang W, Johnke RM, Sheng C, Benhabib SM, Wang T, Allison RR. Radioprotective effect of American ginseng on human lymphocytes at 90 minutes postirradiation: a study of 40 cases. J Altern Complement Med. 2010; 16:561-7.
26) Hofman M, Ryan JL, Figueroa-Moseley CD, Jean-Pierre P, Morrow GR. Cancer-related fatigue: the scale of the problem. Oncologist. 2007; 12:4–10.
27) Harrington CB, Hansen JA, Moskowitz M, Todd BL, Feuerstein M. It's not over when it's over: long-term symptoms in cancer survivors—a systematic review. Int J Pych Med. 2010; 40:163–181.
28) Jin Y, Hofseth AB, Cui X, Windust AJ, Poudyal D, Chumanevich AA, Matesic LE, Singh NP, Nagarkatti M, Nagarkatti PS, Hofseth LJ. American ginseng suppresses colitis through p53-mediated apoptosis of inflammatory cells. Cancer Prev Res (Phila). 2010; 3:339–347.
29) Kang A, Hao H, Zheng X, Liang Y, Xie Y, Xie T, Dai C, Zhao Q, Wu X, Xie L, Wang G. Peripheral anti-inflammatory effects explain the ginsenosides paradox between poor brain distribution and anti-depression efficacy. J Neuroinflammation. 2011; 8:100.
30) Yang CS, Ko SR, Cho BG, Shin DM, Yuk JM, Li S, Kim JM, Evans RM, Jung JS, Song DK, Jo EK. The ginsenoside metabolite compound K, a novel agonist of glucocorticoid receptor, induces tolerance to endotoxin-induced lethal shock. J Cell Mol Med. 2008; 12:1739–1753.
31) Yennurajalingam S, Reddy A, Tannir NM, Chisholm GB, Lee RT, Lopez G, Escalante CP, Manzullo EF, Frisbee Hume S, Williams JL, Cohen L, Bruera E. High-Dose Asian Ginseng (Panax Ginseng) for Cancer-Related Fatigue: A Preliminary Report. Integr Cancer Ther. 2015; 14:419-27.
32) Blumenthal M, Brinckmann JA, Wollschlaeger B. The ABC Clinical Guide to Herbs. Austin, TX, American Botanical Council, 2003.
33) Barton DL, Soori GS, Bauer BA, Sloan JA, Johnson PA, Figueras C, Duane S, Mattar B, Liu H, Atherton PJ, Christensen B, Loprinzi CL. Pilot study of Panex quinquefolius (American ginseng) to improve cancer-related fatigue: a randomized, double-blind, dose-finding evaluation: NCCTG trial N03CA. Support Care Cancer. 2010; 18:179–187.
34) "Ginseng definition - Medical Dictionary definitions of some medical terms defined on MedTerms. 2012. https://www.medicinenet.com/script/main/art.asp?articlekey=17671
35) Kiefer D, Pantuso T. Panax ginseng. Am Fam Physician. 2003; 68:1539–42.
36) Chan RY, Chen WF, Dong A, Guo D, Wong MS. Estrogen-like activity of ginsenoside Rg1 derived from Panax notoginseng. J Clin Endocrinol Metab. 2002; 87:3691–5.
37) Lee YJ, Jin YR, Lim WC, Park WK, Cho JY, Jang S, Lee SK. Ginsenoside-Rb1 acts as a weak phytoestrogen in MCF-7 human breast cancer cells. Arch Pharm Res. 2003; 26:58–63.
38) Lee Y, Jin Y, Lim W, Ji S, Choi S, Jang S, Lee S. A ginsenoside-Rh1, a component of ginseng saponin, activates estrogen receptor in human breast carcinoma MCF-7 cells. J Steroid Biochem Mol Biol. 2003; 84:463–8.
39) Amato P, Christophe S, Mellon PL. Estrogenic activity of herbs commonly used as remedies for menopausal symptoms. Menopause. 2002; 9:145-50.
40) Izzo AA, Ernst E. Interactions between herbal medicines and prescribed drugs: a systematic review. Drugs. 2001; 61:2163–75.
41) Smith M, Lin KM, Zheng YP. An open trial of nifedipine-herb interactions: Nifedipine with St. John’s wort, ginseng or Ginkgo biloba. Clin Pharmacol Ther. 2001; 69:86.
42) Fugh-Berman A. Herb-drug interactions. Lancet. 2000; 355:134–8.
43) Bilgi N, Bell K, Ananthakrishnan AN, Atallah E. Imatinib and Panax ginseng: a potential interaction resulting in liver toxicity. The Annals of Pharmacotherapy. 2010; 44:926–8.
آیا این مقاله برای شما مفید بود؟
بازخورد شما به بهبود محتوای ما کمک می‌کند.
نظرهای خوانندگان
نظر خود را بنویسید
نام و دیدگاه شما فقط پس از تأیید مدیر منتشر می‌شود. نشانی ایمیل شما هرگز به بازدیدکنندگان نمایش داده نمی‌شود.
اولین نظر را شما بنویسید.