کنار آمدن با سوگ پیشاپیش در سرطان

بیشتر مردم سوگرا فرایندی پس از مرگ عزیز می‌دانند. اما سوگ می‌تواند پیش از مرگ نیز رخ دهد. این تجربه، سوگ پیشاپیشیا اندوه پیشاپیشنام دارد، زیرا در انتظار مرگ یا فقدان دیگری (مانند از دست دادن توانایی) پدید می‌آید. سوگ پیشاپیش ممکن است علاوه بر نزدیکان بیمار، توسط خود بیمار یا فرد در حال مرگ نیز تجربه شود.

احساسات در هر دو نوع سوگ قابل‌مقایسه‌اند، اما سوگ پیشاپیش می‌تواند پرنوسان‌تر باشد. برخی روزها بسیار غمگین هستید و برخی روزها هیچ اندوهی حس نمی‌کنید. در نتیجه ممکن است به دلیل تغییر احساسات خود احساس گناه کنید. اما این کاملاً طبیعی است و به معنای کمتر دوست داشتن آن فرد نیست. هرکس متفاوت سوگواری می‌کند. راه درست یا غلطی برای سوگواری وجود ندارد.

اگر برای کسی سوگوارید که هنوز اینجاست، کارهای متعددی می‌توانند در کنار آمدن کمک کنند. در این نوشته با هم مرور کنیم سوگ پیشاپیش درباره چیست و سپس درباره چیزهایی که در این فرایند کمک می‌کنند صحبت کنیم.

سوگ پیشاپیش چیست؟

سوگ پیشاپیش اندوه عمیقی است که اغلب در روزهای پایانی زندگی احساس می‌شود.

هم نزدیکان فرد نزدیک به مرگ و هم خود فرد بیمار و در حال مرگ اغلب آن را تجربه می‌کنند.

سوگ پیش از مرگ، برخلاف مرگ ناگهانی، به ما فرصت خداحافظیمی‌دهد، اما جایگزین دوره سوگ پس از مرگ نمی‌شود.

این نوشته برای کسانی است که عزیزشان به مرگ نزدیک می‌شود و سوگ پیشاپیش دارند. امیدواریم پیشنهادهای زیر برای کنار آمدن، هم به افراد در حال مرگ و هم به عزیزانشان کمک کند.

یک مطالعه، پراسترس‌تر بودن سوگ پیشاپیش در مقایسه با سوگ پس از مرگ را از نظر %40 افرادی که همسرشان را از دست داده‌اند نشان داد.

نکته‌هایی برای کنار آمدن با سوگ پیشاپیش

نکته‌های زیر برای کنار آمدن با سوگ پیشاپیش به دیگران کمک کرده‌اند از احساسات دشوار عبور کنند. امیدواریم به شما هم کمک کنند.

به خود اجازه احساس کردن و اندوهگین شدن بدهید

اجازه احساس کردن درد دلتان به صادق بودن با خود کمک می‌کند. سوگ پیشاپیش فقط اندوه مرگ نزدیک عزیز نیست، بلکه همه فقدان‌های همراه مرگ است: از دست دادن دوست، خاطرات مشترک و رؤیاهای آینده.

انکار دردی که حس می‌کنید می‌تواند در ادامه مسیر، فرایند سوگ را طولانی کند. سوگ، چه پیش و چه پس از مرگ، هدفی دارد.

وظایف سوگ با پذیرش فقدان نزدیک، کنار آمدن با اندوه و در نهایت رها کردن به شکلی آغاز می‌شود که بتوانید پیوند عاطفی با عزیزتان را به جایگاهی متفاوت ببرید. این به معنای دست کشیدن از عزیز یا فراموش کردن او نیست. برعکس، تکمیل وظایف سوگ به شما اجازه می‌دهد به شادی و محبتی که زمانی شریکش بودید متصل بمانید.

این مسیر را تنها نروید: احساساتتان را بیان کنید

اندوه را درون خود نگه ندارید. مهم است در این فرایند احساساتتان را با دوست نزدیک یا اعضای خانواده در میان بگذارید. هیچ‌کس نباید به‌تنهایی با اندوه پیش رو روبه‌رو شود. نگه داشتن احساسات برای خود می‌تواند حس عمیق تنهایی و انزوا ایجاد کند.

فردی که احساساتتان را با او در میان می‌گذارید نیز مهم است. در صورت امکان، با دوستی صحبت کنید که قضاوتتان نکند و هنگام بیان درد و احساسات با او راحت باشید.

اگر دوستی که با او صحبت می‌کنید با همین رویداد روبه‌رو نشده باشد، توصیه او درباره اینکه چه باید بکنید یا چه احساسی باید داشته باشید، ممکن است آزاردهنده باشد.

در چنین شرایطی با دوستتان صحبت کنید. بداند که فقط می‌خواهید گوش دهد و در تلاش برای درست کردن چیزی نیستید. احساساتی که دارید راه‌حل آسانی ندارند. با این حال، یافتن شنونده به شما اجازه می‌دهد این مسیر را با احساس تنهایی کمتری طی کنید.

• موضوع مرتبط: به بیماران سرطانی چه بگوییم و چه نگوییم؟

با هم وقت بگذرانید

اغلب می‌شنویم که گذراندن وقت با عزیز در حال مرگ برای نزدیکان چقدر دشوار است. نمی‌خواهند عزیزشان را به شکل روزهای آخر به یاد بیاورند؛ می‌خواهند او را در روزهای سلامت به خاطر بسپارند.

با این حال، وقت گذراندن فقط برای بیمار مهم نیست، برای نزدیکان هم مهم است. پرهیز از دیدار عزیز در حال مرگ اغلب می‌تواند بعدها به پشیمانی منجر شود.

اگر نگرانید چگونه با فرد در حال مرگ وقت بگذرانید، مثال‌های زیر ایده می‌دهند.

به راه‌های معنادار گذراندن وقت با هم فکر کنید. بیرون آوردن آلبوم عکس‌های قدیمی نمونه‌ای از آن است. خنده و اشکی که یادآوری ایجاد می‌کند، پالاینده است.

می‌توانید از عزیزتان بخواهید از خاطرات کودکی و خاطراتی که از تعریفشان لذت می‌برد بگوید. همچنین ممکن است بخواهید هنگام تعریف آن‌ها فیلم ضبط کنید.

کار دیگری که برخی آن را ویژه می‌دانند، یافتن حمام پارافین مناسب و ماساژ دست و پای عزیزشان است. این کار می‌تواند هم درد و خشکی ناشی از آرتروز را کاهش دهد و هم تماس لازم را فراهم کند.

همچنین می‌توانید درباره موضوع موردعلاقه عزیزتان یا بخش‌هایی از رمان محبوبش با صدای بلند بخوانید.

اگر ماهیگیری دوست دارد، از خاطراتش بپرسید و بخواهید داستان‌های ماهیگیری را تعریف کند. فهرست می‌تواند ادامه پیدا کند… نظر هرکس درباره معنادار بودن متفاوت است و مهم فعالیت انتخابی شما نیست؛ مهم وقت گذراندن با هم، حتی در سکوت است.

اثر وقت گذراندن با هم حتی در سکوت را دست‌کم نگیرید

در پایان، بسیاری می‌ترسند با دیدن عزیز در حال مرگشان فروبپاشند و رنج او را سخت‌تر کنند؛ همین ممکن است درباره دیدار نگرانشان کند. فراموش نکنید عزیزتان اغلب ترجیح می‌دهد به دیدارش بروید، حتی اگر کاملاً کنترل خود را از دست بدهید و اشک بریزید.

کودکان را نادیده نگیرید!

کودکان نیز سوگ پیشاپیش را تجربه می‌کنند. غلبه بر سوگ برای آن‌ها نیز به همان اندازه مهم است و معمولاً نسبت به بزرگسالان فرصت کمتری برای بیان خود دارند.

پژوهش‌ها نشان داده‌اند کودکانی که فرصت سوگواری ندارند، در ادامه زندگی بیشتر احتمال دارد با اضطراب و افسردگی درگیر شوند.

کودکان نیاز دارند مشارکت داده شوند و فضای امنی برای بیان عاطفی داشته باشند. اگر فرد در حال مرگ پدر، مادر یا بزرگ‌تر خانواده است، انتخاب کسی غیر از آن‌ها می‌تواند کمک کند، چون کودکان ممکن است بکوشند برای فرد در حال مرگ قوی باشند.

درباره سوگ کودکان و نوجوانان باورهای نادرستی وجود دارد، از جمله اینکه کودکان فقدان نزدیک را عمیقاً حس نمی‌کنند. برخلاف این باورها، مطالعه‌ای تأکید کرد والدین مبتلا به سرطان پیشرفته نمی‌دانستند کودکانشان چقدر اندوهگین‌اند.

با این حال، نکته مثبت‌تر همان مطالعه این بود که کودکان دارای والد مبتلا به سرطان پیشرفته، بسیار بیشتر از کودکان بدون والد سرطانی برای اعضای خانواده و چیزهای مهم زندگی ارزش قائل بودند.

نشان داده شده ارتباط باز درباره مرگ به کاهش اضطراب، افسردگی و مشکلات رفتاری کودکان دارای والد به‌شدت بیمار کمک می‌کند. کودکان نیاز به اطمینان دارند که پس از مرگ از آن‌ها مراقبت خواهد شد و رها نمی‌شوند.

بازی‌درمانی و هنردرمانی می‌توانند به کودکان در کنار آمدن با مرگ و مردن کمک کنند. همچنین می‌توانید نوشته «باید به کودکان دارای والد مبتلا به سرطان حمایت روان‌شناختی ارائه شود» را ببینید.

می‌توانید به نوشتن یادداشت روزانه فکر کنید

بسیاری یادداشت روزانه را التیام‌بخش می‌دانند. چون حتی چیزهایی را بیان می‌کنید که شاید از گفتنشان به دوست خجالت بکشید، نوشتن می‌تواند فرصتی برای تخلیه عاطفی باشد.

علاوه بر یادداشت روزانه، برخی نامه نوشتن را برای اندوه مرگ نزدیک مفید می‌دانند. برای مثال، می‌توانید چیزهایی را که می‌خواهید به عزیز در حال مرگ بگویید و گفتنشان سخت است، در نامه بیان کنید.

اگر خودتان بیمار هستید، نامه نوشتن به فرزندانتان (شاید نامه‌هایی که بعداً باز کنند) جایی برای بیان این احساسات محبت‌آمیز فراهم می‌کند و هم‌زمان هدیه‌ای عظیم برای بازماندگان است.

از روش‌های جامع کنار آمدن بهره ببرید

رویکرد جامع می‌تواند هم به بیمار و هم به نزدیکانش کمک کند. مشخص شده بسیاری از این درمان‌ها به احساساتی مانند اضطراب کمک می‌کنند.

برخی از این روش‌ها عبارت‌اند از:

• مراقبه
• هنردرمانی
• ماساژدرمانی
• موسیقی‌درمانی

معنویت خود را پرورش دهید

معنویت هم برای بیماران و هم برای نزدیکان مهم است. معنویت می‌تواند با دین و دعا، مراقبه، یکی شدن با طبیعت و حتی گوش دادن به موسیقی معنادار برای شما شکل بگیرد.

پژوهش‌ها نشان داده‌اند افراد در حال مرگ، اگر در روزهای آخر زندگی معنوی فعالی داشته باشند، کیفیت زندگی بهتری دارند. همچنین پژوهش‌ها تأکید می‌کنند نزدیکان افراد فوت‌شده، اگر عزیزشان زندگی معنوی فعالی داشته باشد، افسردگی کمتری تجربه می‌کنند.

بخشیدن و بخشوده شدن

بخشیدن التیام‌بخش است و یادگیری بخشیدن خود به اندازه بخشیدن دیگران اهمیت دارد.

گام نخست خوب برای بخشیدن، گوش دادن است. کسی که باید به او گوش دهید شاید عزیزی باشد یا خودتان. در این مسیر، با نگاه به گذشته، فردی که نیاز دارید ببخشید شاید دور از شما نباشد. می‌توانید از نزدیک‌ترین فرد، خودتان، آغاز کنید.

کسی زمانی گفته بود رنجش زهری است که برای دیگری آماده می‌کنید و خودتان می‌نوشید. رها شدن از خشم و درد گذشته، آزاد شدن است.

فراموش نکنید که

صحبت درباره سوگ پیشاپیش و راه‌های کنار آمدن می‌تواند خسته‌کننده و دشوار باشد. گرچه نکته‌های بالا به کاهش بخشی از درد کمک می‌کنند، سوگ چیزی است که هرکدام باید به روش خود و در زمان خود از آن عبور کنیم.

اثر آن بر خود را دست‌کم نگیرید. در ماراتنی با مسافت‌های عاطفی می‌دوید. با خود مهربان باشید و به خود برسید. گاهی به خود اجازه دهید هیچ کاری نکنید یا فقط کارهایی را انجام دهید که به خودتان خدمت می‌کنند.

فداکاری برای حمایت از دیگری در پایان زندگی از مهم‌ترین کارهایی است که انجام خواهید داد. فقط مراقب باشید در این مسیر از سلامت و رفاه خود نگذرید.

*