مشخص شد رژیم پرچرب چگونه خطر سرطان کولون و راست‌روده را افزایش می‌دهد

می‌دانستیم تغذیه ناسالم خطر سرطان کولورکتال را افزایش می‌دهد، اما سازوکار زیستی آن روشن نبود. بر اساس مطالعه تازه، غذاهای پرچرب از رشد سلول‌های بنیادی سرطان حمایت می‌کنند. پس از این یافته، امیدواریم کسانی که تغذیه پرچرب را توصیه می‌کنند یا می‌گویند «هرقدر خواستید چربی بخورید، فقط کربوهیدرات نخورید»، در گفته‌هایشان بازنگری کنند.

سرطان‌های کولورکتال، کولون و راست‌روده، در کشور ما سومین، رتبه 3، سرطان شایع در زنان و مردان‌اند. در دستگاه گوارش، پس از روده باریک روده بزرگ قرار دارد. بخش اول و بلند آن کولون و بخش پایانی 15 cm راست‌روده است. رژیم کم‌فیبر، کم‌تحرکی، چاقی، وراثت، %10، و تغذیه پرچرب از عوامل افزایش‌دهنده خطر این سرطان‌ها هستند.

پژوهشگران با ایجاد مدل سرطان کولورکتال در موش‌ها، سلول‌های بنیادی سرطان و متاستاز را در سلول‌های سرطانیِ گسترش‌یابنده بررسی کردند.

بر اساس نتایج پژوهش؛

• در روده موش‌های دریافت‌کننده رژیم پرچرب، تعداد سلول‌های بنیادی سرطان و اندازه تومور افزایش یافت. نکته جالب این بود که مطالعه اثر را مستقل از چاقی دانست. یعنی رژیم پرچرب و چاقی ممکن است دو عامل خطر مستقل برای سرطان روده بزرگ باشند.
• مسیر پیام‌رسانی سلولی‌ای شناسایی شد که در نتیجه تغذیه پرچرب، رشد سلول‌های بنیادی سرطان روده بزرگ را تحریک می‌کند و JAK2-STAT3 نام دارد. باید تأکید کرد سلول‌های بنیادی سرطان، سلول‌های اصلی مسئول متاستاز هستند.
• همچنین در آزمایش موش‌های دارای رژیم پرچرب، با غیرفعال کردن این مسیر پیام‌رسانی، رشد سلول‌های بنیادی سرطان متوقف شد.

این مطالعه از نظر بالینی چه معنایی دارد؟

این نخستین مطالعه توضیح‌دهنده سازوکار زیستی میان سرطان کولورکتال و رژیم پرچرب است. کشف اثر تغذیه پرچرب بر مسیر سلولی تحریک‌کننده رشد تومور می‌تواند به ساخت نسل جدید داروها کمک کند. داروهای هدفمند مهارکننده مسیر JAK2-STAT3 ممکن است مؤثر باشند. مطالعه همچنین اطلاعات مهمی درباره اثر عوامل محیطی مانند رژیم غذایی بر رشد سلول‌های بنیادی سرطان ارائه کرد.

پرسش نخست خوانندگان چنین مطالبی احتمالاً این است که «همه چیز را ممنوع می‌کنید؛ پس ما چه بخوریم؟» ابتدا می‌خواهیم بگوییم در تغذیه از واژه ممنوع پرهیز می‌کنیم. تاکنون غذاهای بسیار کمی را برای بیماران ممنوع کرده‌ام؛ آن هم به دلیل بعضی تداخل‌های دارویی در شیمی‌درمانی. البته برخی چربی‌ها سالم‌ترند، اما این به معنای مصرف بسیار زیاد نیست. اصول پایه ما تغذیه متعادل از نظر کربوهیدرات، چربی و پروتئین، کاهش هرچه بیشتر غذای آماده / فست‌فود، مصرف کلی کمتر غذا و انرژی روزانه، کاهش گوشت و افزایش سبزی و میوه و همراه کردن تغذیه درست با سبک زندگی فعال / ورزش است.