نگاه جوانانه: برای سالم زندگی کردن هنوز سال‌های زیادی پیش رو دارم؟

سالم پیر شدن شاید یکی از بزرگ‌ترین آرزوهای بسیاری از ما باشد. اما بیشتر بیماری‌های جدی، مانند بیماری‌های قلبی‌عروقی، فشار خون بالا، دیابت و سرطان، از 50 سالگی به بعد دیده می‌شوند. متأسفانه معمولاً پس از رسیدن به سنی خاص متوجه این موضوع می‌شویم و برای بیمار نشدن تلاش می‌کنیم. به‌ویژه قدرت و اعتمادبه‌نفس جوانی و میانسالی اغلب باعث می‌شود بگوییم: «برای شروع زندگی سالم یا کنار گذاشتن عادت‌های بد، هنوز سال‌های زیادی پیش رو دارم» اما بسیاری از مطالعات منتشرشده در سال‌های اخیر نشان می‌دهد عادت‌های زندگی سالم باید از همان دوران کودکی آغاز شوند.

مقاله جدیدی در حمایت از این دیدگاه، چندی پیش در مجله معتبر پزشکی آمریکا، JAMAمنتشر شد. این مطالعه مطرح می‌کند که اضافه‌وزن به‌دست‌آمده در دوره‌ای که بسیاری از ما به سلامت خود توجه نمی‌کنیم، یعنی اوایل بزرگسالی می‌تواند زمینه‌ساز بسیاری از بیماری‌هایی باشد که در سنین بالاتر رخ می‌دهند، به‌ویژه بیماری‌های مزمن و مقدمات آن‌ها را فراهم کند.

در این مطالعه آمریکایی، وزن زنان از 18 سالگی و مردان از 21 سالگی ثبت شد؛ تعداد شرکت‌کنندگان بیش از 120 هزار نفر بود و وزن آن‌ها تا حدود 55 سالگی اندازه‌گیری شد. این افراد از 55 سالگی از نظر بروز بیماری قلبی‌عروقی، سرطان، دیگر بیماری‌های مزمن یا ثبت مرگ پیگیری شدند. این مطالعه مهم حدود 37 سال ادامه داشت.

این مطالعه ارتباط تغییر وزن از سنین پایین تا میانسالی را با 11 بیماری مزمنِ بروزکننده در سال‌های بعد زندگی بررسی کرد. بر این اساس، در جوانی و میانسالی، حتی افزایش وزن خفیف تا متوسط پس از 55 سالگی، در هر دو جنس، خطر فشار خون بالا، دیابت، بیماری‌های قلبی‌عروقی، سرطان مرتبط با چاقی و مرگ را افزایش می‌دهد.

در کسانی که 2.5-10 kg افزایش وزن خفیف داشتند، در مقایسه با افرادی که وزنشان ثابت ماند و حداکثر 2.5 kg اضافه کردند یا اصلاً اضافه‌وزن نداشتند؛

• خطر دیابت حدود 2 برابر افزایش یافت.
• خطر فشار خون بالا و بیماری‌های قلبی‌عروقی حدود 1.3 برابر افزایش یافت
• خطر سرطان‌های مرتبط با چاقی حدود 1.2 برابر افزایش یافت
• به‌ویژه در زنان، سنگ کیسه صفرا و استئوآرتریت شدید، یک بیماری استخوانی، افزایش یافت
• از سوی دیگر، احتمال سالم پیر شدن نیز کاهش یافت.
• علاوه بر این، مشاهده شد هر 5 kg افزایش وزن، این خطرهای رو به افزایش بیماری را باز هم بیشتر می‌کند.

مطالعه بالا را باید این‌گونه تفسیر کرد که وزن اضافه‌شده در جوانی، زمانی که فکر می‌کنیم در سالم‌ترین وضعیت هستیم، در آینده بر سلامت ما اثر منفی می‌گذارد و باعث سالم نبودن دوران پیری می‌شود. همچنین اوایل بزرگسالی دوره‌ای نادیده‌گرفته‌شده در ایجاد چاقی است. بنابراین، پیشگیری و کنترل چاقی در جوانان بزرگسال باید در اولویت باشد.

همان‌طور که ما در OncoTrust نیز همواره تأکید می‌کنیم، درست‌ترین راه برای زندگی سالم این است که عادت‌های زندگی سالم در سنین پایین شکل بگیرند و در صورت امکان، به‌صورت یکپارچه همراه با خانواده اجرا شوند.