نخستین قرص برای درمان کووید-19 شاید تا پایان سال آماده شود

برای درمان بیماران کووید-19 قرصهای جدید اکنون در مرحلهٔ میانیِ کارآزمایی بالینی قرار دارند و اگر موفق باشند، ممکن است تا پایان سال آماده شوند.
برای بیماران بستریِ کووید-19، فقط درمان با وکلوری با مادهٔ مؤثرهٔ رمدسیویر بهطور کامل به تأیید FDA (سازمان غذا و داروی آمریکا) رسیده است و این دارو بهصورت داخلوریدی، یعنی از راه رگ، تجویز میشود.
وقتی نتایج اولیهٔ پژوهش در یک همایش پزشکی ارائه شد، امید به فرارسیدن روزی که بتوان بدن بیماران کووید-19 را فقط با یک قرص از ویروس پاک کرد، افزایش یافت.
داروی خوراکیِ آزمایشی کووید-19 که برای انجام همان کاری در بیماران کووید-19 طراحی شده که اوسلتامیویر (تامیفلو) برای بیماران آنفلوانزا انجام میدهد، مولنوپیراویر است؛ نتایج میاندورهای فاز 2 آن در نشست سالانهٔ 2021 کنفرانس رتروویروسها و عفونتهای فرصتطلب (CROI) ارائه شد.
مولنوپیراویر چیست؟ مولنوپیراویر، یک داروی ضدویروسی آزمایشی است که با مصرف خوراکی فعال میشود و در اصل پیشتر برای درمان آنفلوانزا ساخته شده بود. این ماده، پیشداروی مشتق نوکلئوزیدیِ مصنوعی N4-هیدروکسیسیتیدین است و با وارد کردن خطاهای نسخهبرداری هنگام تکثیر RNA ویروس، اثر ضدویروسی خود را اعمال میکند.
در کارآزمایی بالینی کوچکی که مولنوپیراویر در آن آزمایش شد، این قرص در بیمارانی که علامتدار بودند و در 4 روز گذشته، نتیجهٔ آزمایش کووید-19 آنان مثبت شده بود، اما بستری نشده بودند، ویروس عفونی را بهطور قابلتوجهی کاهش داد.
پس از 5 روز درمان، در هیچیک از شرکتکنندگان دریافتکنندهٔ مولنوپیراویر، ویروس قابلشناسایی دیده نشد؛ در حالی که در دریافتکنندگان دارونما این میزان 24% بود.
کارآزماییهای دیگر
شرکت RedHill Biopharma دو عامل خوراکی دیگر را توسعه میدهد: یکی برای عفونت شدید کووید-19 در بیماران بستری و دیگری برای بیماران دارای عفونت خفیف در خانه.
نخستین دارو، اوپاگانیب (Yeliva)، پس از اعلام دادههای اصلی ایمنی و اثربخشی از سوی شرکت در ماه دسامبر، وارد مرحلهٔ جهانی فاز 2/3 برای بیماران بستری شد. در فاز 2، نشان داده شد که این دارو در بیماران نیازمند اکسیژن با کووید-19 شدید ایمن است و در پایان دورهٔ درمان، نیاز به اکسیژن را بهطور مؤثری کاهش میدهد.
گیلعاد رادای، مدیر ارشد عملیات RedHill، در گفتوگو با Medscape Medical News گفت که داشتن هر دو اثر ضدویروسی و ضدالتهابی، ویژگی مهم این دارو است. دادههای عملکرد دارو در 464 بیمار در میانهٔ سال انتظار میرود. دارو بر روی درمان با رمدسیویر یا بهعنوان افزودهای به دگزامتازون آزمایش میشود.
دومین دارو، اوپاموستات با نام رمزی RHB-107، اکنون در آمریکا در مرحلهٔ فاز 2/3 بررسی میشود و برای استفاده در بیماران کووید-19 که بستری نشدهاند، تحت مطالعه است.
رادای گفت: «انتظار دارم دادهها در نیمهٔ دوم امسال آماده شوند.»
به گفتهٔ شرکت، اوپاموستات یک مهارکنندهٔ جدید سرینپروتئاز است که چون عوامل سلول انسانیِ دخیل در ورود ویروس را هدف میگیرد، انتظار میرود در برابر واریانتهای نوظهور مؤثر باشد.
داروهای دیگر نیز در مطالعاتی که در مراحل زودتر قرار دارند، بررسی میشوند.
نیاز فوری به داروی خوراکی برای کووید-19
متخصصان بیماریهای عفونی با اشتیاق، پیشرفت بهسوی یک قرص کووید-19 را دنبال میکنند.
دکتر سارا دورنبرگ، متخصص بیماریهای عفونی دانشگاه کالیفرنیا در سانفرانسیسکو، گفت: «ما بهشدت به یک گزینهٔ درمان خوراکی برای کووید نیاز داریم.»
او در گفتوگو با Medscape Medical News گفت: «در مجموعهٔ ابزارهای ما برای درمان سرپایی کووید-19، خلأیی واقعی وجود دارد؛ در واقع، بیشتر مبتلایان کووید-19 نیز در همین محیط بهدنبال مراقبت خواهند بود.»
او توضیح داد که با وجود نشان دادن سودمندی پادتنهای مونوکلونال برای پیشگیری و درمان زودهنگام در برخی مطالعات، چون همهٔ گزینههای موجود به تجویز IV، یعنی داخلوریدی، نیاز دارند، مشکلات لجستیکی مهمی وجود دارد.
«اگر قرصی برای درمان کووید در مراحل اولیه، بهویژه در بیماران پرخطر، داشتیم، خلأ بزرگی را پُر میکرد.» او این را گفت و افزود که یک قرص میتواند به بهبود سریعتر افراد و جلوگیری از بستری شدن کمک کند.
به گزارش دورنبرگ، مطالعات مولنوپیراویر نشان میدهند که این دارو در چند روز نخست پس از عفونت کووید، انتقال ویروس را کاهش میدهد.
اشتیاق زیادی برای این دارو وجود دارد، اما مهم خواهد بود ببینیم آیا نتایج به کاهش شمار افراد نیازمند بستری و بهتر شدن سریعتر حال افراد منجر میشوند یا نه.
دورنبرگ گفت: «میخواهم دادههای بالینی را ببینم.»
او همچنین در ماههای پیش رو، نتایج اوپاموستات و اوپاگانیب را دنبال خواهد کرد.
او گفت: «اگر این داروها موفق باشند، فکر میکنم شاید امسال بتوانیم با مجوز استفادهٔ اضطراری از آنها بهره ببریم. وقتی قرص ضدویروسی به گزینهای مناسب برای درمان کووید-19 تبدیل شود، پرسشهایی دربارهٔ نحوهٔ استفاده از آن مطرح خواهد شد.»
یکی از پرسشها این است که آیا بیمارانی که در بیمارستان رمدسیویر میگیرند و پس از 5 روز آمادهٔ ترخیصاند، درمان را در خانه با قرص ضدویروسی ادامه خواهند داد یا نه.
پرسش دیگر این است که اگر اثربخشی قرصها نشان داده شود، آیا برای مواجههٔ پس از کووید نیز مفید خواهند بود. این کاربرد برای افرادی مهم خواهد بود که کووید-19 ندارند، اما با فردی که نتیجهٔ آزمایش او مثبت شده و در همان محیط زندگی میکند، تماس نزدیک داشتهاند.
دورنبرگ گفت: «ما چنین الگویی داریم. مثلاً در آنفلوانزا میدانیم که اوسلتامیویر میتواند برای پیشگیری پس از تماس استفاده شود و به جلوگیری از بروز بیماری بالینی کمک کند.»
اما او هشدار داد که یکی از مشکلات کووید، عفونی شدن بسیار زودهنگام افراد است. یک قرص باید با توانایی آزمایش زودهنگام کووید-19 و پیوند دادن فوری بیماران به مراقبت همراه باشد.
او گفت: «اینها چالشهای کوچکی نیستند.»
آیا واکسنها بهتنهایی میتوانند تهدید کووید را پایان دهند؟
دورنبرگ گفت درمانها، همراه با واکسنها، بخشی از رویکرد «اطمینانبخش و محافظتی» برای مبارزه با کووید-19 هستند.
او گفت: «با واکسنها، کووید را بهطور کامل از میان نخواهیم برد. همچنان به درمان برای افرادی نیاز خواهیم داشت که به واکسن پاسخ نمیدهند، واکسینه نشدهاند یا با وجود واکسن به بیماری مبتلا شدهاند.»
کنت جانسون، استاد علوم زیستی مولکولی دانشگاه تگزاس در آستین، نیز تأیید کرد که نیاز مبرمی به شکلهای خوراکی دارو وجود دارد.
در حال حاضر، درمان رمدسیویر شامل اتصال داخلوریدی بیمار بهمدت 5 روز، هر روز برای 30 تا 120 دقیقه، است. هزینهٔ یک دورهٔ 5 روزهٔ درمان رمدسیویر در آمریکا نیز از 2340 تا 3120 دلار متغیر است.
او گفت: «امیدواریم چیزی پیدا کنیم که تجویز آن کمی آسانتر باشد و بتوانیم بدون نگرانی زیاد از عوارض جانبی سمی از آن استفاده کنیم.»
گروه جانسون در UT-Austin اخیراً کشف مهمی دربارهٔ شیوهٔ متوقف کردن نسخهبرداریِ RNA ویروس بهوسیلهٔ رمدسیویر انجام داد.
شناخت اینکه ویروس در کدام نقطه از زنجیرهٔ عفونت شروع به تکثیر میکند و چگونه و کجا با رمدسیویر واکنش میدهد، میتواند در آینده به ساخت شکلهای خوراکی بهتر و متمرکزترِ ضدویروسی با سمیت کمتر منجر شود.
گروه پژوهشی برای بازسازی گامبهگام فرایندی که هنگام دریافت رمدسیویر در بیمار آلوده به SARS-CoV-2 رخ میدهد، از ظرف کشت سلولی آزمایشگاهی استفاده کرد.
جانسون توضیح داد که این کشف به یک قرص مؤثر کووید-19 برای بحران فعلی ما منجر نخواهد شد، اما برای نسل جدید داروهای موردنیاز جهت مقابله با کروناویروسهای آینده اهمیت خواهد داشت.
او تأکید کرد که کروناویروسهای دیگری نیز خواهند آمد و این، سومین کروناویروسی است که در 20 سال از حیوان به انسان منتقل شده است. او گفت: «این فقط مسئلهٔ زمان است.»
موضوعات مرتبط
منابع
آیا این مقاله برای شما مفید بود؟
بازخورد شما به بهبود محتوای ما کمک میکند.





نظرهای خوانندگان
نظر خود را بنویسید
نام و دیدگاه شما فقط پس از تأیید مدیر منتشر میشود. نشانی ایمیل شما هرگز به بازدیدکنندگان نمایش داده نمیشود.
اولین نظر را شما بنویسید.