نتایج بهتر با آغاز شیمی‌درمانی پیش از جراحی در سرطان کولون موضعی پیشرفته
در این مقاله
سرطان‌های کولون و رکتوم، سرطان‌های روده بزرگ، 3مین نوع شایع سرطان در جهان هستند. حدود 40% این سرطان‌ها در مرحله موضعی پیشرفته تشخیص داده می‌شوند که به آن سرطان کولون و رکتوم مراحل 2 و 3 نیز می‌گوییم. در سرطان کولون زودرس‌تر (مرحله 1)، فرستادن مستقیم بیمار به جراحی رویکردی استاندارد شده است، اما در مرحله موضعی پیشرفته، پرسش “مستقیما جراحی کنیم یا نخست با شیمی‌درمانی کوچک‌کننده آغاز کنیم و سپس جراحی شود؟” همچنان مطرح است. نتایج کارآزمایی بالینی قابل توجهی در این زمینه، در 19 ژانویه 2023 در Journal Of Clinical Oncology (JCO) منتشر شد.
در مرحله 2، سرطان به لایه بیرونی کولون (سروزا) یا بافت‌های اطراف (مزوکولون) گسترش یافته، اما به غدد لنفاوی نرسیده است (T3-T4a N0).
در مرحله 3، سرطان از کولون به بافت‌های اطراف و همچنین به غدد لنفاوی نزدیک گسترش یافته است (T1-T4a N1-N2).
تفاوت سرطان کولون و رکتوم
به‌دلیل زیست‌شناسی متفاوت سرطان رکتوم موضعی پیشرفته، آغاز درمان با شیمی‌درمانی یا پرتودرمانی نئوادجوانت (پیش از جراحی) گسترده‌تر پذیرفته شده است. زیرا هم آناتومی رکتوم با کولون متفاوت است و هم همسایگی اندام‌ها و حفظ عملکرد مقعد اهمیت دارند. در سرطان کولون موضعی پیشرفته، مطالعاتی نشان داده‌اند جراحی پس از شیمی‌درمانی نئوادجوانت، پیامدهای بیماری بهتری دارد. بنابراین برخی پزشکان جراحی پس از درمان نئوادجوانت را ترجیح می‌دهند. اما هنوز در این زمینه اجماع وجود ندارد و درباره اینکه کدام بیماران مناسب این درمان‌اند، ابهام باقی است.
از مزیت‌های درمان نئوادجوانت می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
- کاهش خطر میکرومتاستاز با انجام زودهنگام درمان سیستمیک،
- کوچک کردن تومور اصلی و آسان‌تر کردن برداشت جراحی آن،
- و پایبندی بهتر با دادن درمان سیستمیک پیش از جراحی.
میکرومتاستاز، استقرار جداگانه سلول‌های سرطانی با اندازه بسیار کوچک، حدود 0,2 mm یا کمتر، در اندام‌ها یا بافت‌های دیگر در جریان انتشار از تومور اصلی به سایر بخش‌های بدن است. این سلول‌ها با استقرار در اندام یا بافت دیگر ممکن است تومور تازه‌ای ایجاد کنند. شناسایی میکرومتاستاز در مراحل اولیه دشوار است. شیمی‌درمانی زودهنگام می‌تواند به از بین بردن یا کنترل میکرومتاستاز و کاهش خطر عود سرطان کمک کند.
مطالعه FOxTROT
مطالعه FOxTROT (Fluoropyrimidine Oxaliplatin and Targeted Receptor Pre-Operative Therapy)، کارآزمایی تصادفی‌سازی‌شده کنترل‌شده‌ای برای ارزیابی اثر شیمی‌درمانی نئوادجوانت در سرطان کولون است. در مطالعه، 1053 بیمار مبتلا به سرطان کولون موضعی پیشرفته (T3-4 N0-2)، شیمی‌درمانی پیش و پس از جراحی دریافت کردند.
در مطالعه، یک گروه پیش از جراحی شیمی‌درمانی حاوی اگزالی‌پلاتین و فلوئوروپیریمیدین گرفت و گروه دیگر شیمی‌درمانی را فقط پس از جراحی دریافت کرد. همچنین دریافت یا عدم دریافت پانیتومومب در برخی بیماران به‌طور تصادفی تعیین می‌شد.
525 بیمار مستقیما جراحی شدند و سپس شیمی‌درمانی ادجوانت دریافت کردند؛ 528 بیمار 6 هفته شیمی‌درمانی نئوادجوانت، جراحی و شیمی‌درمانی ادجوانت دریافت کردند.
نتایج FOxTROT، فایده شیمی‌درمانی پیش از جراحی را برای بیماران سرطان کولون موضعی پیشرفته نشان داد.
در سال 2، میزان بیماری عودکننده یا باقی‌مانده:
- در گروه درمان نئوادجوانت 17% و
- در گروه درمان ادجوانت 22% بود.
همچنین در بیمارانی که پیش از جراحی شیمی‌درمانی دریافت کردند، شمار کمتری از بیماران دچار عوارض جدی پس از جراحی شدند.
پانیتومومب فایده شیمی‌درمانی نئوادجوانت را افزایش نداد. اما در تومورهای دارای اختلال dMMR فایده بسیار کمی از درمان نئوادجوانت به دست آمد.
در نتیجه، مزیت‌های شیمی‌درمانی نئوادجوانت در سرطان کولون موضعی پیشرفته عبارت‌اند از:
- میزان بیماری باقی‌مانده یا عودکننده را در بیماران کاهش داد.
- با آسان کردن برداشت جراحی تومور، میزان رزکسیون کامل جراحی (R0) را افزایش داد.
- نسبت به شیمی‌درمانی ادجوانت پس از جراحی، پایبندی بهتری ایجاد کرد.
FOxTROT مطرح می‌کند شیمی‌درمانی پیش از جراحی ممکن است گزینه‌ای مؤثر برای سرطان کولون موضعی پیشرفته باشد. اما بر نیاز به پژوهش بیشتر تأکید می‌شود.
*
برای علاقه‌مندان: مرحله‌بندی سرطان کولون و رکتوم
سامانه مرحله‌بندی AJCC/UICC 8، تازه‌ترین روش مورد استفاده برای مرحله‌بندی سرطان‌ها است.
در این سامانه، مرحله سرطان بر اساس عواملی مانند اندازه تومور (T)، درگیری غدد لنفاوی (N) و وجود متاستاز (M) تعیین می‌شود. سامانه ساختاری سلسله‌مراتبی با زیرمرحله‌های متفاوت برای هر عامل دارد. با ترکیب همه این عوامل، مرحله کلی/نهایی سرطان تعیین می‌شود.
سامانه AJCC/UICC 8 برای کمک به مرحله‌بندی دقیق‌تر سرطان و برنامه‌ریزی درمان توسعه یافته است. افزون بر مرحله، برای تعیین پیش‌آگهی بیماری و گزینه‌های درمان نیز استفاده می‌شود.
می‌توان مراحل نهایی سرطان کولون بر پایه سامانه TNM را به شکل زیر دسته‌بندی کرد:
- مرحله 0: سرطان فقط در لایه داخلی کولون (مخاط) قرار دارد (Tis).
- مرحله I: سرطان از لایه داخلی تا لایه بیرونی کولون (سروزا) گسترش یافته، اما به غدد لنفاوی نرسیده است (T1-T2 N0).
- مرحله II: سرطان از کولون به بافت‌های اطراف (مزوکولون) گسترش یافته، اما به غدد لنفاوی نرسیده است (T3-T4a N0).
- مرحله III: سرطان به غدد لنفاوی نزدیک نیز گسترش یافته است (T1-T4a N1-N2).
- مرحله IV: سرطان به اندام‌ها یا بافت‌های خارج از کولون گسترش یافته است (T1-T4a N0-N2 M1).
میزان بقا در سرطان کولورکتال بر اساس مرحله
پایگاه SEER (Surveillance, Epidemiology, and End Results)، پایگاه داده‌ای در ایالات متحده آمریکا برای پیگیری همه‌گیرشناسی سرطان و میزان بقا است. بر اساس SEER، بقای نسبی 5 ساله سرطان کولورکتال با مرحله متفاوت است.
میزان بقای نسبی 5 ساله، درصد بیمارانی است که پس از تشخیص سرطان دست‌کم 5 سال زنده می‌مانند. بر اساس داده‌های SEER، با محاسبه همه مراحل با هم، بقای نسبی 5 ساله بیماران سرطان کولورکتال حدود 65% است.
بر اساس SEER، میزان بقای نسبی 5 ساله سرطان کولورکتال در مراحل مختلف چنین است:
- مرحله 0: 92,4%
- مرحله I: 87,4%
- مرحله II: 67,3%
- مرحله III: 53,4%
- مرحله IV: 14,9%
بقای نسبی معیاری است که میزان زنده ماندن افراد دارای بیماری مشخص طی مدتی معین را با طول عمر مورد انتظار بر اساس عواملی مانند سن، جنسیت و گروه قومی مقایسه می‌کند.
اما این نسبت‌ها فقط باید به‌عنوان مرجع استفاده شوند، زیرا بقای نسبی می‌تواند با عوامل متعدد تغییر کند. همچنین مهم است بدانیم نتایج پیشرفت‌ها و درمان‌های تازه تأییدشده سال‌های اخیر هنوز در آمار بازتاب نیافته‌اند.
منابع
آیا این مقاله برای شما مفید بود؟
بازخورد شما به بهبود محتوای ما کمک می‌کند.
نظرهای خوانندگان
نظر خود را بنویسید
نام و دیدگاه شما فقط پس از تأیید مدیر منتشر می‌شود. نشانی ایمیل شما هرگز به بازدیدکنندگان نمایش داده نمی‌شود.
اولین نظر را شما بنویسید.