نوآوری‌ها در درمان سرطان تخمدان – 2023
در این مقاله
سرطان تخمدان، مسئله مهم سلامت زنان در سراسر جهان است. این سرطان معمولاً در مراحل پیشرفته تشخیص داده می‌شود. یکی از بزرگ‌ترین دشواری‌های درمان آن، عود سرطان در بیشتر بیماران پس از درمان اصلی، مقاوم شدن تدریجی به شیمی‌درمانی و اثربخشی معمولاً محدود و موقت درمان‌های موجود است. بنابراین، یافتن راهبردهای مؤثرتر و تحمل‌پذیرتر برای زنان مبتلا به سرطان تخمدان حیاتی است.
مهم‌ترین پیشرفت درمان سرطان تخمدان در 20 سال اخیر، اولاپاریب است که یک مهارکننده PARP با نام تجاری Lynparza است و در سال 2014 تأیید FDA را گرفت. موفقیت اولاپاریب، دیگر مهارکننده‌های PARP را نیز به مسیر تأیید FDA برد. اما پس از 2020، رده‌های دارویی متفاوت و درمان‌های ترکیبی گوناگون بیشتر مطرح شدند. این رویکردهای تازه، ظرفیت شتاب دادن به پیشرفت درمان سرطان تخمدان و ارائه گزینه‌های امیدبخش‌تر به بیماران را دارند.
نتایج کارآزمایی‌هایی مانند MIRASOL، DUO-O و RAMP 201 در کنگره ASCO 2023، پیشرفت‌هایی امیدبخش برای بیماران سرطان تخمدان هستند. این کارآزمایی‌ها گام‌های مهمی برای بهبود گزینه‌های موجود یا یافتن رویکردهای تازه‌اند.
پژوهش MIRASOL
MIRASOL کارآزمایی بالینی فاز 3 است که اثربخشی و ایمنی میروتوکسیماب سوراوتانسین (Elahere) را در سرطان پیشرفته اپی‌تلیالی تخمدان با درجه بالا، صفاق اولیه یا لوله فالوپِ مقاوم به شیمی‌درمانی پلاتینی، با بیان بالای گیرنده آلفای فولات (FRα)، ارزیابی می‌کند. این پژوهش، از مطالعات برجسته ارائه‌شده در نشست سالانه ASCO 2023 است.
نکته: داروی Elahere با ماده مؤثره mirvetuximab soravtansine-gynx، ساخته شرکت Immunogen، بر اساس نتایج کارآزمایی SORAYA، در 14 نوامبر 2022، تأیید تسریع‌شده FDA (سازمان غذا و داروی آمریکا) را برای درمان بیماران سرطان پیشرفته اپی‌تلیالی تخمدان، لوله فالوپ یا صفاق اولیه با گیرنده آلفای فولات (FRa) مثبت گرفت که به شیمی‌درمانی پلاتینی مقاوم شده و پیش‌تر 1 تا 3 خط درمان دریافت کرده بودند. Elahere نخستین کونژوگه پادتن-شیمی‌درمانی تأییدشده FDA برای سرطان تخمدان مقاوم به پلاتین است.
نتایج MIRASOL نشان دادند میروتوکسیماب سوراوتانسین در مقایسه با شیمی‌درمانی انتخابی پژوهشگر، بقای بدون پیشرفت (PFS) و بقای کلی (GS) را به‌طور معنی‌دار افزایش داد. میانه PFS در دریافت‌کنندگان میروتوکسیماب سوراوتانسین 13,8 ماه و در دریافت‌کنندگان شیمی‌درمانی 4,8 ماه بود. میانه GS در دریافت‌کنندگان میروتوکسیماب سوراوتانسین هنوز مشخص نشده بود، اما در دریافت‌کنندگان شیمی‌درمانی 21,9 ماه بود.
نتایج MIRASOL پیشرفت مهمی در درمان سرطان تخمدان مقاوم به پلاتین هستند. میروتوکسیماب سوراوتانسین نخستین دارویی است که در این گروه، بهبود آماری معنی‌داری در PFS و GS نشان داده است. اکنون این دارو در کارآزمایی فاز 3 برای درمان خط اول سرطان تخمدان حساس به پلاتین ارزیابی می‌شود.
چند جزئیات دیگر پژوهش:
- در پژوهش، 453 بیمار سرطان پیشرفته اپی‌تلیالی تخمدان با درجه بالا، صفاق اولیه یا لوله فالوپِ مقاوم به پلاتین، با بیان بالای FRα (گیرنده آلفای فولات)، ثبت‌نام شدند.
- بیماران به‌طور تصادفی به میروتوکسیماب سوراوتانسین (6 mg/kg بر اساس وزن ایده‌آل تعدیل‌شده، در چرخه 21 روزه و روز 1) یا شیمی‌درمانی (پاکلیتاکسل، دوکسوروبیسین لیپوزومی پگیله یا توپوتکان) اختصاص یافتند.
- نقطه پایانی اصلی پژوهش، بقای بدون پیشرفت بود.
- نقاط پایانی ثانویه شامل بقای کلی، نمایه ایمنی میروتوکسیماب سوراوتانسین و کیفیت زندگی بیماران بودند.
| نتیجه | میروتوکسیماب سوراوتانسین | شیمی‌درمانی انتخابی پژوهشگر | |
| میزان پاسخ عینی | 42% | 16% | |
| میانه بقای بدون پیشرفت | 5,62 ماه | 3,98 ماه | |
| نسبت خطر= 0,65 (p< 0,0001) | |||
| میانه بقای کلی | 16,46 ماه | 12,75 ماه | |
| نسبت خطر= 0,67 (p< 0,0046) | |||
نتایج MIRASOL گامی مهم در توسعه درمان‌های تازه سرطان تخمدان مقاوم به پلاتین هستند. میروتوکسیماب سوراوتانسین، دارویی تازه و امیدبخش با ظرفیت بهبود نتایج بیماران مبتلا به این بیماری تهاجمی است.
پژوهش DUO-O
DUO-O کارآزمایی بالینی فاز 3 است که اثربخشی و ایمنی درمان استاندارد به‌اضافه ترکیب دوروالوماب (Imfinzi) و اولاپاریب (Lynparza) را در بیماران سرطان پیشرفته تخمدانِ تازه‌تشخیص‌داده‌شده و «فاقد» جهش BRCA ارزیابی می‌کند. این نیز از پژوهش‌های برجسته نشست سالانه ASCO 2023 است.
نتایج میانی نشان دادند ترکیب دوروالوماب و اولاپاریب، بقای بدون پیشرفت (PFS) را در مقایسه با درمان استاندارد به‌تنهایی، به‌طور معنی‌دار افزایش داد. میانه PFS در دریافت‌کنندگان ترکیب 20,2 ماه و در دریافت‌کنندگان درمان استاندارد به‌تنهایی 11,9 ماه بود.
درمان ترکیبی گرایشی به بهبود بقای کلی نیز نشان داد، اما داده‌ها هنوز برای نتیجه‌گیری قطعی به اندازه کافی بالغ نیستند.
نمایه ایمنی درمان ترکیبی عموماً به‌خوبی تحمل شد. شایع‌ترین عوارض، خستگی، تهوع و استفراغ بودند.
نتایج DUO-O پیشرفت مهمی در درمان سرطان پیشرفته تخمدان فاقد جهش BRCA هستند. ترکیب دوروالوماب و اولاپاریب، روشی ایمن و مؤثر برای بهبود بقای بدون پیشرفت و شاید بقای کلی در این بیماران به نظر می‌رسد.
موضوع مرتبط: HRD چیست؟ چگونه آزمایش می‌شود و چه اهمیتی در سرطان دارد؟
چند جزئیات دیگر پژوهش:
- در مطالعه، 1130 بیمار سرطان پیشرفته تخمدانِ تازه‌تشخیص‌داده‌شده و فاقد جهش BRCA ثبت‌نام شدند.
- بیماران به‌طور تصادفی به ترکیب دوروالوماب (10 mg/kg هر 2 هفته) و اولاپاریب (300 mg روزی دو بار) همراه با درمان استاندارد (پاکلیتاکسل/کربوپلاتین و بواسیزوماب)، یا درمان استاندارد به‌تنهایی اختصاص یافتند.
- نقطه پایانی اصلی پژوهش، بقای بدون پیشرفت بود.
- نقاط پایانی ثانویه شامل بقای کلی، نمایه ایمنی ترکیب و کیفیت زندگی بیماران بودند.
نتایج DUO-O گامی مهم در توسعه درمان‌های تازه سرطان پیشرفته تخمدان هستند. برای تأیید این یافته‌ها به داده‌های بیشتری نیاز است، اما نتایج DUO-O امیدبخش‌اند.
پژوهش RAMP 201
RAMP 201 کارآزمایی بالینی فاز 2 است که اثربخشی و ایمنی ترکیب آووتومتینیب (VS-6766) و دفاکتینیب را در بیماران سرطان سروزی تخمدان با درجه پایین و عودکننده (DDSOK) ارزیابی می‌کند. این پژوهش در نشست بحث پوسترهای ASCO 2023 ارائه شد.
نتایج میانی بخش A نشان دادند میزان پاسخ عینی تأییدشده با ترکیب آووتومتینیب و دفاکتینیب در بیماران DDSOK عودکننده که پیش‌تر به‌شدت درمان شده بودند، 28% بود. میانه بقای بدون پیشرفت هنوز مشخص نشده بود، اما میانه مدت پاسخ 10,4 ماه بود.
آووتومتینیب و دفاکتینیب با هدف گرفتن بخش‌های متفاوت یک مسیر پیام‌رسانی، یعنی MAPK، عمل می‌کنند. مسیرهای MAPK مجموعه‌ای از پروتئین‌ها هستند که پیام‌ها را از سطح سلول به هسته می‌رسانند. این پیام‌ها بسیاری از فرایندهای مهم سلولی، مانند رشد، تمایز و آپوپتوز (مرگ برنامه‌ریزی‌شده سلول) را کنترل می‌کنند.
آووتومتینیب مهارکننده RAF/MEK است. این دارو با مسدود کردن فعالیت پروتئینی به نام RAF اثر می‌کند. RAF، پروتئین MEK را فعال می‌کند که به نوبه خود ERK، پروتئین کنترل‌کننده رشد و تکثیر سلول، را فعال می‌کند. آووتومتینیب با مهار RAF ممکن است از فعال شدن ERK جلوگیری کند و رشد سلول را مهار سازد.
دفاکتینیب، مهارکننده FAK است. FAK پروتئینی است که در چسبندگی و مهاجرت سلول نقش دارد. دفاکتینیب با مهار فعالیت FAK ممکن است از گسترش سلول‌های سرطانی جلوگیری کند.
آووتومتینیب و دفاکتینیب در کارآزمایی‌های بالینی برای درمان سرطان‌های گوناگون، از جمله سرطان پستان، تخمدان و ریه بررسی می‌شوند. نتایج این کارآزمایی‌ها هنوز موجود نیستند، اما انتظار می‌رود اطلاعات مهمی درباره اثربخشی و ایمنی این داروها فراهم کنند.
نتایج میزان پاسخ کلی RAMP 201 در ادامه آمده‌اند:
| گروه بیماران | آووتومتینیب به‌اضافه دفاکتینیب | آووتومتینیب به‌تنهایی |
| همه بیماران | 45% | 10% |
| KRAS جهش‌یافته | 60% | 7% |
| KRAS وحشی | 29% | 0% |
نشانه ایمنی تازه‌ای دیده نشد و بیشتر عوارض خفیف تا متوسط بودند. شایع‌ترین عوارض خستگی، تهوع و استفراغ بودند.
نتایج میانی RAMP 201 امیدبخش‌اند و نشان می‌دهند ترکیب آووتومتینیب و دفاکتینیب ممکن است گزینه تازه‌ای برای بیماران LGSOC عودکننده باشد. پژوهش ادامه دارد و در آینده داده‌های بیشتری به دست خواهد آمد.
چند جزئیات دیگر پژوهش:
- در پژوهش، 69 بیمار DDSOK عودکننده که پیش‌تر دست‌کم دو خط درمان گرفته بودند، ثبت‌نام شدند.
- بیماران به‌طور تصادفی به دریافت آووتومتینیب (300 mg روزی دو بار) یا دارونما همراه با دفاکتینیب (100 mg روزی دو بار) اختصاص یافتند.
- نقطه پایانی اصلی پژوهش، میزان پاسخ عینی بود.
- نقاط پایانی ثانویه شامل میانه بقای بدون پیشرفت، مدت پاسخ و نمایه ایمنی درمان ترکیبی بودند.
نتایج RAMP 201 گامی مهم در توسعه درمان‌های تازه DDSOK عودکننده هستند. ترکیب آووتومتینیب و دفاکتینیب برای این بیماری تهاجمی، گزینه‌ای ایمن و مؤثر به نظر می‌رسد. برای تأیید یافته‌ها به داده‌های بیشتری نیاز است، اما نتایج RAMP 201 امیدبخش‌اند.
پژوهش‌های HİPEK
Hipertermik İntraPeritoneal Kemoterapi (شیمی‌درمانی گرم داخل‌صفاقی؛ HİPEK، در انگلیسی HIPEC= Hyperthermic IntraPeritoneal Chemotherapy)، روش ویژه‌ای برای درمان برخی سرطان‌ها است. معمولاً در سرطان‌های گسترش‌یافته در صفاق (داخل شکم)، مانند سرطان تخمدان، کولون، معده و مزوتلیوما به کار می‌رود.
HIPEC معمولاً دو مرحله دارد. مرحله نخست، برداشتن بیشترین مقدار ممکن تومور با جراحی است که «جراحی کاهش سلولی» نام دارد. در مرحله دوم، داروهای شیمی‌درمانی مستقیماً در حفره شکم به کار می‌روند. دمای این داروها بالاتر از دمای طبیعی بدن (حدود 42°C) است و ممکن است به نفوذ مؤثرتر دارو به سلول‌های سرطانی و کشتن آن‌ها کمک کند. این رویکرد دومرحله‌ای، برداشتن تومورهای بزرگ و کشتن سلول‌های سرطانی میکروسکوپی باقی‌مانده را هدف می‌گیرد.
سرطان تخمدان معمولاً در مرحله پیشرفته تشخیص داده می‌شود و در این مرحله اغلب در صفاق پخش شده است. HIPEC با هدف گرفتن این سلول‌های پراکنده ممکن است گزینه درمانی بالقوه‌ای ارائه کند.
اما درباره اثربخشی و عوارض HIPEC به پژوهش بیشتری نیاز است. برخی مطالعات، افزایش بقا با HIPEC را نشان می‌دهند، در حالی که برخی دیگر به علت عوارض و هزینه، گسترش وسیع آن را محدود کرده‌اند. در ASCO 2023، تعداد 2 پژوهش برجسته درباره کاربرد HIPEC در سرطان تخمدان ارائه شد.
پژوهش OVHIPEC-1
OVHIPEC-1 فاز-3، نخستین کارآزمایی تصادفی HIPEC است و بیماران تازه‌تشخیص‌داده‌شده سرطان تخمدان مرحله 3 را در بر می‌گرفت. در ادامه، نتایج پیگیری ده‌ساله را می‌بینیم.
با نسبت خطر 0,7، مزیتی در بقای کلی دیده شد و میانه بقای کلی با بهبود 30 درصدی، از 33 به 44,9 ماه رسید.
پژوهش CHIPOR
CHIPOR کارآزمایی تصادفی فاز 3 درباره HIPEC در نخستین عود حساس به پلاتین است. در آن، پاسخ بیماران به شیمی‌درمانی و سپس جراحی با یا بدون HIPEC بررسی شد. بیش از 400 زن در کارآزمایی شرکت کردند. نتایج، بهبود بقای کلی با نسبت خطر 0,69 را نشان دادند.
بنابراین، با در نظر گرفتن دو پژوهش در کنار هم، HIPEC ممکن است در مراحل ابتدایی درمان سرطان تخمدان واقعاً نقش مهمی داشته باشد. متن کامل این ارائه‌ها باید دیده شود. همچنین باید یادآوری کنیم که در دوره افزودن بواسیزوماب و مهارکننده‌های PARP به درمان استاندارد هستیم.
منابع
آیا این مقاله برای شما مفید بود؟
بازخورد شما به بهبود محتوای ما کمک می‌کند.
نظرهای خوانندگان
نظر خود را بنویسید
نام و دیدگاه شما فقط پس از تأیید مدیر منتشر می‌شود. نشانی ایمیل شما هرگز به بازدیدکنندگان نمایش داده نمی‌شود.
اولین نظر را شما بنویسید.