رژیم درمانی انفورتوماب ودوتین (Padcev) و پمبرولیزوماب (Keytruda)

انفورتوماب ودوتین (Padcev®) + پمبرولیزوماب (Keytruda®)، در سرطان‌های اوروتلیال، به‌ویژه سرطان مثانه، به‌عنوان رژیمِ "درمان هدفمند + ایمنی‌درمانی" به کار می‌رود.

انفورتوماب ودوتین (Padcev®) + پمبرولیزوماب (Keytruda®) چگونه عمل می‌کنند؟

• انفورتوماب ودوتین، پروتئین موجود بر سطح سلول‌های سرطان مثانه با نام Nectin-4 را هدف قرار می‌دهد.
• پس از اتصال به این پروتئین، وارد سلول می‌شود و ماده شیمیایی MMAE را آزاد می‌کند. این ماده شیمیایی رشد و تقسیم سلولی را متوقف می‌کند.
• پمبرولیزوماب، یک داروی ایمنی‌درمانی است که برای مسدود کردن سیگنال‌هایی طراحی شده است که مانع سرکوب دستگاه ایمنی توسط سلول‌های تومور می‌شوند. به این ترتیب، دستگاه ایمنی می‌تواند به سلول‌های سرطان مثانه حمله کند.

هدف درمان انفورتوماب ودوتین (Padcev®) + پمبرولیزوماب (Keytruda®)

• این درمان ترکیبی برای کوچک کردن تومورها و کاهش علائم سرطان اوروتلیال تجویز می‌شود.
• اما معمولاً با هدف دستیابی به درمان کامل به کار نمی‌رود.

ترکیب انفورتوماب ودوتین و پمبرولیزوماب

ترکیب این دو دارو، هم با هدف گرفتن مستقیم سلول‌های سرطانی و هم با فعال کردن دستگاه ایمنی، به درمان کمک می‌کند. اثر هدفمند انفورتوماب ودوتین و ویژگی تقویت‌کننده دستگاه ایمنیِ پمبرولیزوماب، در درمان سرطان مثانه متاستاتیک اثری مکمل یکدیگر ایجاد می‌کنند.

مطالعات بالینی و داده‌های اثربخشی

• EV-103 (KEYNOTE-869) و EV-302 (KEYNOTE-A39) در کارآزمایی‌های بالینی فاز 1b/2 و فاز 3، نشان داده‌اند که درمان ترکیبی مزیت بقای چشمگیری نسبت به شیمی‌درمانی فراهم می‌کند.

• داده‌های EV-302:

  • میانه بقای کلی: 31.5 ماه (گروه شیمی‌درمانی: 16.1 ماه، P < 0,00001)

  • بقای بدون بیماری: 12.5 ماه (شیمی‌درمانی: 6.3 ماه)

  • نرخ پاسخ عینی: 67.7% (پاسخ کامل 29.1%)

  • پاسخ ایمنی‌شناختی به‌وضوح افزایش یافته و به‌ویژه در بیماران دارای متاستاز کبدی سودمندی دیده شده است.

این داده‌ها، زمینه تأیید FDA در دسامبر 2023 را فراهم کردند و موجب شدند این درمان، بدون توجه به مناسب بودن سیسپلاتین برای بیمار، در راهنماهای ملی جای بگیرد.

برنامه درمان

انفورتوماب ودوتین (انفوزیون وریدی)

• در روزهای 1 و 8 طی 30 دقیقه از راه وریدی (داخل‌وریدی) تجویز می‌شود.

پمبرولیزوماب (انفوزیون وریدی)

• در روز 1 طی 30 دقیقه از راه وریدی (داخل‌وریدی) تجویز می‌شود.

مدت کل تخمینی انفوزیون:

• روز 1 ممکن است به حداکثر 1 ساعت زمان نیاز داشته باشد.
• روز 8 ممکن است به حدود 30 دقیقه زمان نیاز داشته باشد.

درمان معمولاً در مرکز شیمی‌درمانی سرپایی انجام می‌شود و بیمار می‌تواند پس از انفوزیون به خانه بازگردد.

درمان هر 3 هفته یک‌بار (هر 21 روز) تکرار می‌شود. این فاصله زمانی یک دوره درمان نامیده می‌شود.
درمان تا زمانی که اثر خود را از دست بدهد یا عوارض جانبی غیرقابل تحمل ایجاد شود ادامه می‌یابد.

عوارض جانبی

طبق داده‌های ایمنی ترکیب EV + Pembro، عوارض جانبی بسیار شایع (≥20%، یعنی تقریباً در یک نفر از هر پنج بیمار یا بیشتر) عبارت‌اند از:

• بثورات پوستی (در همه درجات؛ 68%)،
• نوروپاتی محیطی (67%)،
• خستگی (51%)،
• خارش (41%)،
• ریزش مو (آلوپسی، 35%)،
• کاهش اشتها (33%)،
• اسهال (38%) و
• کاهش وزن (33%)
• تهوع (26%) و
• یبوست (26%).

در میان ناهنجاری‌های آزمایشگاهی، تغییراتی مانند افزایش آنزیم‌های کبدی (AST 75%، ALT 59%؛ شدت بالا در حدود 5%)، افزایش کراتینین (71%) و افزایش قند خون (66%؛ هایپرگلیسمی شدید 14%) بسیار شایع گزارش شده‌اند.

شدت عوارض جانبی در افراد مختلف متفاوت است. این عوارض ممکن است خفیف یا شدید باشند. برخی عوارض را می‌توان با به تأخیر انداختن درمان، کاهش دوز یا قطع کامل آن مدیریت کرد.

از برخی عوارض جانبی می‌توان با داروهای پیشگیرانه (پروفیلاکسی) جلوگیری کرد.

اطلاعات بسیار مفصل‌تر درباره عوارض جانبی این رژیم درمانی ترکیبی را در نوشته ما با عنوان عوارض جانبی و مدیریت آن‌ها در درمان ترکیبی انفورتوماب ودوتین - پمبرولیزوماب می‌توانید پیدا کنید.

پیگیری و پایش

آزمایش‌های خون: پیش از هر نوبت درمان ممکن است آزمایش خون انجام شود. معمولاً موارد زیر اندازه‌گیری می‌شوند:

• شمارش کامل سلول‌های خون (هموگرام)
• پنل جامع متابولیک (بیوشیمی)

تصویربرداری:

• پیش از درمان و در طول آن، روش‌هایی مانند رادیوگرافی با اشعه ایکس، MRI، CT، اسکن PET ممکن است به کار روند.
• این تصویربرداری‌ها برای ارزیابی پاسخ به درمان یا تشخیص پیشرفت کردن یا نکردن بیماری به کار می‌روند.

نتایج آزمایش خون و تصویربرداری چگونه می‌توانند بر تصمیم‌های درمانی اثر بگذارند؟

• پزشک ممکن است ادامه درمان، کاهش دوز، به تأخیر انداختن درمان یا تغییر به درمانی دیگر را توصیه کند.

هشدارهای مهم و نکات قابل توجه

• واکنش‌های پوستی (بثورات و خارش) شایع هستند و معمولاً در ماه نخست دیده می‌شوند. در موارد خفیف، درمان‌های موضعی (کرم‌ها و پمادها) ممکن است کمک‌کننده باشند.
• ممکن است سطح قند خون افزایش یابد، حتی در افرادی که سابقه دیابت ندارند.
• ممکن است مشکلات چشمی (خشکی، تاری دید، اشک‌ریزش و قرمزی) ایجاد شوند. اگر تغییری در بینایی داشتید، به پزشک مراجعه کنید.
• پمبرولیزوماب می‌تواند باعث واکنش‌های جدی دستگاه ایمنی شود.
  • اندام‌هایی که بیشتر درگیر می‌شوند: ریه‌ها، روده‌ها، کبد، تیروئید، کلیه‌ها و غده هیپوفیز
  • اگر واکنش‌های ایمنی شدید ایجاد شوند، ممکن است کورتیکواستروئیدها (مانند پردنیزون) تجویز و درمان متوقف شود.

هشدارهای ویژه درباره مصرف دارو

انفورتوماب ودوتین (Padcev®)

• هشدار جعبه‌سیاه FDA: خطر واکنش‌های پوستی شدید مانند سندرم استیونز–جانسون (SJS) و نکرولیز سمی اپیدرم (TEN) وجود دارد.
• خطر افزایش قند خون وجود دارد و اگر کنترل‌ناپذیر شود، ممکن است درمان متوقف شود.
• ممکن است باعث بیماری‌های چشمی شود.

پمبرولیزوماب (Keytruda®)

• به‌صورت انفوزیون وریدی تجویز می‌شود.
• ممکن است هنگام انفوزیون واکنش‌های شدید رخ دهد و درمان متوقف شود.
• خطر التهاب ریه (پنومونیت) وجود دارد.
• خطر التهاب روده (کولیت) وجود دارد. در صورت اسهال شدید، درد شکم یا مشاهده خون در مدفوع باید به پزشک مراجعه کرد.
• ممکن است التهاب کبد (هپاتیت) ایجاد شود.
• ممکن است غدد درون‌ریز (فوق‌کلیوی، تیروئید و هیپوفیز) دچار التهاب شوند.

هشدار بارداری و شیردهی

• این داروها ممکن است در بارداری آسیب‌های جدی ایجاد کنند.
• بیماران زن باید هنگام درمان و تا 2 ماه پس از آخرین دوز از روش پیشگیری از بارداری استفاده کنند.
• بیماران مرد باید به مدت 4 ماه پیشگیری مؤثر از بارداری را رعایت کنند.
• شیردهی در طول درمان و حداقل تا 3 هفته پس از آخرین دوز توصیه نمی‌شود.