صداقت در پزشکی – وقتی بیمار سرطانیِ ردکننده درمان دوباره مراجعه میکند، چگونه باید با او برخورد کرد؟

بهمحض اینکه او را در کلینیک دیدم، ناگهان به یادم آمد. سرطان سلول سنگفرشی سر و گردن، تشخیص او بود. برخلاف بسیاری از بیمارانی که دیده بودم، این فرد پس از تشخیص، دریافت درمانهای متعارف (مدرن، استاندارد) سرطان را رد کرده بود. در عوض ترجیح داده بود به توصیه دوستان و خانواده، مطالب خواندهشده در اینترنت و حتی پیشنهادهای درمان جایگزین بعضی پزشکان عمل کند (مانندویتامین C با دوز بالا و تنقیه قهوه). ماهها بعد، وقتی توده سمت چپ گردنش کاملاً آشکار شد، برای آگاهی از گزینههای درمان به کلینیک انکولوژی بازگشته بود.
هنگام آماده شدن برای گفتوگو با بیمار، این پرسشها ذهنم را مشغول میکرد: «کسی که ماهها پیش با وجود توصیه پزشکان متعدد، درمانهای جایگزین را انتخاب کرده بود، اکنون توصیههای ما را خواهد پذیرفت؟ این بار آماده شنیدن حرفهایمان خواهد بود یا باز هم بدون دلیل موجه، با پزشکان خصمانه و بیاعتماد رفتار خواهد کرد؟»
چون فکر میکردم گفتوگویی پرتنش خواهد بود، از نظر ذهنی خودم را آماده کردم و وارد اتاق معاینه شدم. مردی بلندقد و خوشپوش در گوشه اتاق به استقبالم آمد و، «سلام دکتر، خوشحالم که شما را میبینم» گفت. لباس یقهبلند و پهنش، غده لنفاوی متورم سمت چپ گردنش را میپوشاند.
به نظر میرسید بیمار تصویر ترسیمشده در پرونده پزشکیاش را به چالش میکشد. آرام و مسلط بود و با دقت بر حرفهایم تمرکز داشت. درباره تصمیم نخستین خود برای روی آوردن به درمانهای سنتی و جایگزین صادقانه صحبت کرد: «ترسیده بودم» اعتراف کرد و پشیمانیاش را صادقانه بیان کرد. به نظر مصمم بود با تیم انکولوژی یک برنامه درمانی «مدرن / مبتنی بر شواهد» تنظیم کند.
تحصیلکردهتر بودن ممکن است فرد را به جستوجوی روشهای درمان جایگزین متمایلتر کند، زیرا افراد تحصیلکرده فکر میکنند توانایی انتخاب خوب دارند. هرچه فرد جهاندیدهتر و تحصیلکردهتر باشد، باور میکند میتواند کاری برای سرطان انجام دهد و شروع به تحقیق میکند. این موضوع از جهتی برایشان منطقی به نظر میرسد. (دکتر James Yu از دانشگاه ییل)
پس از گفتوگویی مفصل، گفتم با استاد ارشدم مشورت میکنم و بازمیگردم. سر تکان داد و برای وقتی که گذاشته بودم تشکر کرد. اما هنگام خروج مرا متوقف کرد. ناگهان نگاه صورتش تغییر کرد و با بیان رنج عمیق، «من خراب کردم، نه؟» پرسید. «اگر ماهها پیش درمان میشدم، خیلی بهتر میبودم، نه؟»
از پرسش او مبهوت شدم. در واقع درباره پاسخ در ذهنم هیچ تردیدی نداشتم. در موقعیتی دیگر، قطعاً میگفتم که تصمیم به رد درمان استاندارد، انکولوژیک، او را در معرض خطر پیشرفت سرطان قرار داده بود. اما با دیدن میزان پریشانیاش و نگرانی از اینکه پاسخم چگونه بر سلامت روانش اثر میگذارد، با خود کشمکش داشتم. میدانستم تصمیمش او را در معرض خطرهای غیرضروری قرار داده است؛ زیرا بیماران سرطانی که بدون درمان مدرن سرطان داروی جایگزین مصرف میکنند، خطر مرگ بیشتری دارند (ببینید پژوهش مرتبط). اما بهعنوان پزشکی همدل، نیاز داشتم او را آرام کنم.
همه اطرافیانم ـ خانواده، معلمان و، راهنمایان،من ـ همیشه اهمیت صداقت را به من آموخته بودند. اما در کنار توصیه به گفتن حقیقت، تأکید کرده بودند که صداقت همیشه بهترین سیاست نیست. گفتن حقیقت بیپیرایه به بیماران در این وضعیت ممکن است حال روانی بیمار را به خطر بیندازد و فایدهای هم نداشته باشد.
با این حال، میخواستم به استقلال بیمارم احترام بگذارم و به پرسش او پاسخ دهم. در تلاش برای ساختن پاسخی پذیرفتنی، تنها چیزی که میتوانستم به آن فکر کنم این بود که سرزنش او برای رنج کنونیاش چقدر ویرانگر خواهد بود. حتی فکر گفتن حقیقت مرا در موجی از احساس گناه غرق کرد. از سوی دیگر، آیا احتمال دروغ گفتن به بیمار، حتی وقتی ترسهایش را بیان میکند، میتوانست کاملاً غیراخلاقی باشد؟ حتی یک دروغ، هرچند با بهترین نیت، خطی بود که نمیخواستم از آن عبور کنم.
رو برگرداندم، دیگر تحمل شدت نگاهش را نداشتم. چیز بهتری برای گفتن به ذهنم نمیرسید و میخواستم خودم را از موقعیتی بیرون بیاورم که برای آن بهاندازه کافی آماده احساس نمیکردم. «بیماران حق دارند انتخابهای خودشان را داشته باشند» چیزی با این مضمون گفتم. بهمحض خروج از اتاق، احساس آسودگی عمیقی کردم.
در هفتههای پس از مراجعه بیمار به کلینیک، دریافتم فرصت کمک به او را از دست داده بودم. با نگاه به گذشته، او بهروشنی از تصمیمش ابراز پشیمانی کرده بود. شاید نیازی نداشت حقیقتی آشکار را به او بگویم. شاید آنچه واقعاً نیاز داشت، اطمینانی از من بهعنوان متخصص پزشکی بود که با وجود انتخابهای نادرست قبلیاش، هنوز او را انسانی شایسته احترام و سزاوار درمان میدانم. در نتیجه ممکن بود میترسید پس از ورود به کلینیک، بهاندازه کافی بهعنوان نامزد درمان جدی گرفته نشود و بهنوعی درمان کمکیفیتتری بگیرد. وقتی نیازش به تأیید را نفهمیدم، در واقع فرصت خوبی برای افزایش اعتماد او به نظام پزشکی یافته بودم.
بهعنوان یک، انکولوژی پرتوی، پزشک در این رشته، طی سالها شمار بیمارانم که برای سرطان تازهتشخیصگرفته بهجای درمان مدرن، طب جایگزین را پذیرفتهاند افزایش یافته است. با وجود تجربه رو به افزایشم، این تعاملها را بسیار دشوار مییابم. بیمار دارای سرطان مرحله زودرس، در حالی که میتواند با درمان مدرن مبتنی بر شواهد کاملاً از سرطان رها شود، ممکن است این درمان را رد کند و فقط چند ماه بعد به کلینیک بازگردد. در حالی که تمام تلاشم را برای قانع کردن آنها به ترک نکردن درمان استاندارد میکنم، میبینم وقتی از آخرین دیدارمان بیمارتر شدهاند، خودشان احساس گناه میکنند. از خود میپرسم آیا میتوانستم برای تغییر نظرشان درباره درمانهای مدرن مبتنی بر شواهد کار بیشتری انجام دهم.
وقتی بیماران با درخواست کمک به کلینیک بازمیگردند، اکنون مطمئن میشوم برای وضعیتشان هیچ سرزنشی نکنم. آنها پیشاپیش دشواریهای بسیاری داشتهاند و به فشار اضافی احساس گناه که مانع بهبودشان شود نیاز ندارند. در عوض، اگر بیماری تصمیمهای قبلیاش را زیر سؤال ببرد، در گفتوگویمان بر این تمرکز میکنم که بداند مانند سایر بیمارانی که در کلینیک میبینم با او رفتار خواهم کرد. آنها همیشه سزاوار مناسبترین درمان خواهند بود و میتوانند مطمئن باشند هر اتفاقی بیفتد، هرگز برای گذشته قضاوتشان نخواهم کرد.
تنها آن زمان بود که دریافتم بسیاری از این بیماران آماده پذیرفتن درمانهای مدرن هستند.
*
در زیر،نویسنده این مقاله که ترجمه کردهایم، دکتر Kunal Sindhu از بخش انکولوژی پرتوی بیمارستان مانت ساینای نیویورک،
موضوع مرتبط:
منابع
Honesty in Medicine-An Approach to Patients With Cancer Who Initially Reject Conventional Treatment.
JAMA Oncol. 28 Feb 2019.
آیا این مقاله برای شما مفید بود؟
بازخورد شما به بهبود محتوای ما کمک میکند.





نظرهای خوانندگان
نظر خود را بنویسید
نام و دیدگاه شما فقط پس از تأیید مدیر منتشر میشود. نشانی ایمیل شما هرگز به بازدیدکنندگان نمایش داده نمیشود.
اولین نظر را شما بنویسید.