تأیید FDA برای کریزوتینیب در تومور میوفیبروبلاستیک التهابی ALK-مثبت

برای موارد غیرقابل برداشت با جراحی، عودکننده یا مقاوم به درمانِ تومور میوفیبروبلاستیک التهابی ALK-مثبت در بیماران کودک 1 ساله و بالاتر و بزرگسال، کریزوتینیب (Xalkori, Pfizer Inc.) در 14 ژوئیه 2022 تأیید FDA (سازمان غذا و داروی آمریکا) را دریافت کرد.

تومور میوفیبروبلاستیک التهابی چیست؟

تومور میوفیبروبلاستیک التهابی (IMT) در سطوح مخاطی و بافت‌هایی به نام مزانتر ایجاد می‌شود. سطوح مخاطی در چشم‌ها، بینی، دهان، دستگاه گوارش، ریه‌ها و مجاری تناسلی و ادراری وجود دارند. مزانتر اندام‌های داخل شکم را به یکدیگر متصل می‌کند. IMT معمولاً در ریه‌ها آغاز می‌شود، اما ممکن است از مثانه، رحم، حنجره، معده، کبد یا روده شروع شود. IMT ممکن است فیبروسارکوم التهابی یا IMFT نیز نامیده شود. از تومورهای نادر است.

تومور میوفیبروبلاستیک التهابی (IMT) به دلیل دو نوع سلول موجود در تومور چنین نامیده می‌شود. IMT از نوعی سلول به نام میوفیبروبلاست تشکیل می‌شود. میوفیبروبلاست‌ها به حفظ شکل اندام‌ها و بهبود زخم‌ها کمک می‌کنند. IMTها همچنین حاوی تعداد زیادی سلول ایمنی‌اند که تومور را مانند یک عفونت «ملتهب» نشان می‌دهند و واژه التهابی نیز از همین‌جا می‌آید.

IMT معمولاً خوش‌خیم است، یعنی سرطان نیست و این سلول‌های توموری معمولاً به نواحی دیگر بدن نمی‌روند. با این حال، IMT ممکن است به بافت مجاور تهاجم کند و مشکلات زیادی به وجود آورد. IMT می‌تواند در مسیر اندام‌های مهمی مانند ریه یا معده رشد کند. در موارد بسیار نادر، IMT ممکن است متاستاز بدهد، یعنی به اندام‌های دوردست گسترش یابد.

IMTها بیشتر در کودکان و بزرگسالان جوان دیده می‌شوند، اما ممکن است در هر سنی ایجاد شوند.

می‌دانیم که در بعضی موارد IMT، کروموزوم‌ها (بخش‌هایی از سلول که همه ژن‌ها را دربر دارند) می‌شکنند و به شکلی نادرست دوباره به هم متصل می‌شوند. این نوع جهش‌ها (تغییر ژنتیکی) را فیوژن می‌نامیم. این تغییرات ژنتیکی ممکن است باعث شوند سلول‌ها آن‌گونه که باید کار نکنند. در IMT، ژنی به نام ALK ممکن است با ژن‌های دیگر ترکیب شود. این وضعیت با آزمایش‌های ژنتیکی شناسایی می‌شود و وجود فیوژن ALK در یک تومور، هم از تشخیص IMT بودن آن تومور حمایت می‌کند و هم یک عامل تعیین‌کننده مهم برای درمان است.

• موضوع مرتبط: فیوژن ALK چیست؟

تأیید FDA بر پایه دو کارآزمایی بالینی

ایمنی و اثربخشی کریزوتینیب در تومورهای میوفیبروبلاستیک التهابی ALK-مثبت (IMT)، در دو مطالعه چندمرکزی، تک‌گروهی و باز ارزیابی شد که از مطالعه ADVL0912 تعداد 14 بیمار کودک و از مطالعه A8081013 تعداد 7 بیمار بزرگسال را دربر می‌گرفتند.

معیار اصلی پیامد اثربخشی این کارآزمایی‌ها، میزان پاسخ عینی بود. در میان 14 بیمار کودک، از مجموع 14 بیمار، 12 نفر (%86) پاسخ عینی داشتند. از هفت بیمار بزرگسال، پنج نفر به درمان پاسخ عینی دادند.

بیشترین عوارض جانبی در بیماران کودک (≥ %35) عبارت‌اند از استفراغ، تهوع، اسهال، درد شکم، بثورات پوستی، اختلال بینایی، عفونت دستگاه تنفسی فوقانی، سرفه، تب، درد عضلانی‌اسکلتی، خستگی، ورم، یبوست و سردرد. شایع‌ترین عوارض جانبی در بیماران بزرگسال (≥ %35)، اختلالات بینایی، تهوع و ورم هستند.

دوز توصیه‌شده کریزوتینیب در بزرگسالان، مصرف خوراکی 250 mg دو بار در روز تا پیشرفت بیماری یا بروز عارضه جانبی غیرقابل‌قبول است. دوز توصیه‌شده در کودکان، مصرف خوراکی 280 mg/m2 دو بار در روز تا پیشرفت بیماری یا بروز عارضه جانبی غیرقابل‌قبول است.