ویژگی‌های علائم حاد و مزمنِ ماندگار پس از کووید چیست؟
در این مقاله
از هر 5 بیمار، یک نفر پس از کووید همچنان علامت دارد
بیماری ناشی از کروناویروس جدید (SARS-CoV-2)، کووید-19 در سراسر جهان بیش از 160 میلیون نفر را مبتلا کرد و به مرگ بیش از 3,4 میلیون نفر انجامید. در تلاش برای شناخت عفونت SARS-CoV-2، برخلاف تصور رایج، در موارد مثبت، ابتلای بیش از %20 افراد به سندرم پس از کووید-19 همچنان پیش‌بینی می‌شود.
سندرم پس از کووید چیست؟
به وضعیت پزشکی ناشی از ادامه علائم، عوارض باقی‌مانده و دیگر مشکلات پزشکی پس از بهبود بیماری کووید-19، سندرم پس از کووید گفته می‌شود.
پس از کووید حاد و مزمن چیست؟
سندرم پس از کووید را، با توجه به اینکه از نخستین بروز علائم بیش از 12 هفته گذشته است یا نه، می‌توان به زیرگروه حاد یا مزمن تقسیم کرد. بااین‌حال، هنوز روشن نیست شکل مزمن ادامه مرحله حاد پس از کووید است یا زیرگروهی از بیماری جداگانه با الگوی خطر متفاوت.
تعریف روشن ویژگی‌های زیرگروه‌های پس از کووید می‌تواند:
- گامی بسیار مهم برای کمک به تشخیص درست پزشکان پس از کووید باشد؛
- گامی بسیار مهم برای راهنمایی بیماران درباره چگونگی مدیریت زیرگروه خاص سندرم خود باشد؛
- گامی بسیار مهم برای تخصیص منابع مناسب به نیازهای خاص مراقبتی هر زیرگروه باشد.
این هدف‌ها را همچنین می‌توان با بهره‌گیری از برنامه‌های پایش پس از ترخیص و پیش‌بینی بیمارانی که بیشترین خطر ابتلا به سندرم پس از کووید را دارند تقویت کرد. بنابراین مشخص کردن ویژگی‌های بالینی سندرم حاد و مزمن پس از کووید اهمیت دارد.
ویژگی‌های سندرم حاد و مزمن پس از کووید
پژوهشی در این زمینه به‌دنبال پاسخ به پرسش‌های زیر بود.
- ویژگی‌های بالینی مرتبط با سندرم حاد و مزمن پس از کووید چیست؟
- کدام ویژگی‌ها بروز سندرم پس از کووید را پیش‌بینی می‌کنند؟
بیماران مبتلا به سندرم حاد پس از کووید-19، طیف گسترده‌ای از علائم ماندگار پس از کووید دارند. خستگی و اختلال خواب، شایع‌ترین این علائم گزارش شده‌اند و در شکل مزمن پس از کووید، خستگی، اضطراب و تنگی نفس شایع‌ترین علائم‌اند.
آنوسمی، یا از دست دادن بویایی و خستگی بسیار شایع‌اند؛ این موضوع نشان می‌دهد افراد مبتلا به سندرم پس از کووید، مشکلات آزاردهنده متعددی تجربه می‌کنند.
تعداد علائم مرتبط با شکل مزمن پس از کووید، از شکل حاد کمتر است. بااین‌حال، به‌نظر می‌رسد شدت عفونت اولیه یا بار علائم در مرحله حاد بیماری، با احتمال بیشتر ماندگاری علائم پس از کووید ارتباط دارد.
با توجه به شیوع علائم تنفسی هنگام عفونت کووید-19، وجود آن‌ها در سندرم پس از کووید دور از انتظار نیست. مشکلات تنفسی پایدار با همه‌گیری‌های قبلی SARS-CoV نیز همخوانی دارند؛ در آن‌ها اختلال کارکرد ریه همراه ضعف عضلانی، 6 – 8 هفته پس از ترخیص دیده می‌شد.
علائم قلبی هم در سندرم حاد و هم مزمن پس از کووید گزارش شده‌اند. در بهبودیافتگان عفونت کووید-19، در %78 افراد، MRI قلبی، یعنی تصویربرداری تشدید مغناطیسی، درگیری قلبی‌عروقی را نشان داد؛ مستقل از بیماری‌های قبلی، شدت و سیر عفونت اولیه یا وجود علائم قلبی.
سازوکار بیماری‌زایی سندرم پس از کووید کاملاً روشن نیست. نظریه‌هایی درباره التهاب بیش‌ازحد، تنش اکسیداتیو، طوفان سیتوکینی و آسیب DNA مطرح شده‌اند، اما برای درمان‌های احتمالی به پژوهش‌های بیشتر و مداوم نیاز است.
در زیر، 50 علامت شناسایی‌شده برای شکل مزمن پس از کووید دیده می‌شوند:
مقابله با Psot-Covid
برای مدیریت مؤثر سندرم پس از کووید، رویکردهای چندجانبه لازم است. رویه فعلی شامل پیگیری افراد بر اساس علائم خوداظهاری و از راه درمانگاه‌هاست. بااین‌حال، هنوز پایش و مراقبت استانداردی وجود ندارد.
همه‌گیری کووید-19 به‌سرعت در فناوری سلامت بازتاب یافت و نوآوری‌ها امکان پایش و ارزیابی بیمار از راه دور را فراهم کردند. با فناوری‌های پیشرفته‌تر، ابزارهای پوشیدنیِ پایش از راه دور بهبودیافتگان در همه‌گیری‌هایی مانند کووید-19، ممکن است جای خود را در کاربرد روزمره پیدا کنند.
- موضوع مرتبط: آخرین دستاورد فناوری پوشیدنی و نمونه‌ای ساخته‌شده برای کووید-19
افزون بر توجه به محدود بودن نوشته‌های علمی درباره پیش‌بینی سندرم پس از کووید، نباید نیاز به برنامه‌های پیشرفته پایش را فراموش کرد. مبتلایان ممکن است با آثار ماندگاری روبه‌رو شوند که حمایت طولانی می‌خواهد. مردم نیز باید آگاه شوند. سیاست‌گذاران باید سندرم پس از کووید را یک وضعیت سلامت معتبر بشناسند و مردم و پزشکان را آگاه کنند. برای پیشگیری زودهنگام از مشکلات، رویکردهای اختصاصی بهبود وضعیت لازم است.
آیا سندرم پس از کووید پیش‌بینی‌پذیر است؟
در یک مطالعه، برای دعوت افراد به پرسش‌نامه‌های شناسایی سندرم پس از عفونت کووید-19، با آنان تلفنی تماس گرفتند. اما بخش کوچکی پاسخ دادند و متأسفانه نتوانستند سیر علائم را در طول زمان پیش‌بینی کنند.
روش دیگر گردآوری داده، شناسایی اعضای گروه‌های کووید طولانی در Facebook و دعوت افراد واجد شرایط به پاسخ‌گویی بود. اما سواد فناوری، انتخاب پرخطر و سوگیری شناسایی، مانع‌هایی ایجاد کردند. همچنین بیشتر شرکت‌کنندگان زن بودند و امکان تعمیم داده‌ها را کم می‌کردند. سرانجام، نوشته‌های علمیِ پیش‌بینی سندرم پس از کووید به مطالعات محدودی متکی بودند که موارد کووید-19 شدید را وارد نکرده بودند و بیشتر شرکت‌کنندگانشان جوان و کارکنان سلامت بودند.
- موضوع مرتبط: زمان بهبود و مرگ در کووید-19؛ بیماری خفیف، متوسط و شدید
برای تعیین رابطه سندرم پس از کووید و سن، مطالعات آینده‌نگر با گروه‌های کنترل مناسب لازم است. به‌ویژه، چند مطالعه جمعیت‌های سالمندِ در معرض خطر علائم شدید، از جمله در کشورهای کم‌درآمد و با درآمد متوسط، قومیت، و ویژگی‌ها و شدت عفونت حاد اولیه، مانند نیاز به مراقبت ویژه یا اکسیژن، را در بر نگرفته‌اند.
اصطلاح‌های تازه
مطالعه سیستمیک انجام‌شده، بر ضرورت ورود اصطلاح‌های تازه به نوشته‌های علمی نیز تأکید کرد.
- سندرم پس از کووید: اصطلاحی برای کمک به همگن‌سازی داده‌های علائم آینده است و امکان تعریف‌های درست برای پیش‌بینی این وضعیت را فراهم می‌کند.
- سندرم مزمن پس از کووید: امکان تعریف دقیق‌تر موارد حاصل از مجموعه‌داده‌های بالینی را فراهم می‌کند.
نتیجه
کاربردپذیری دانش کنونی سندرم پس از کووید، به کیفیت داده‌های موجود محدود است؛ کاستی در گردآوری و تفسیر، کیفیت آن‌ها را کاهش داده است. برای شناخت بهتر شیوع، ویژگی‌های بالینی و پیش‌آگهی این بیماری تازه، همکاری جهانی لازم است. پزشکان، سیاست‌گذاران و پژوهشگران نیز باید بر شناخت اثر آن بر افراد و جامعه تمرکز کنند.
موضوع‌های مرتبط
منابع
آیا این مقاله برای شما مفید بود؟
بازخورد شما به بهبود محتوای ما کمک می‌کند.
نظرهای خوانندگان
نظر خود را بنویسید
نام و دیدگاه شما فقط پس از تأیید مدیر منتشر می‌شود. نشانی ایمیل شما هرگز به بازدیدکنندگان نمایش داده نمی‌شود.
اولین نظر را شما بنویسید.