زانوبروتینیب برای درمان لنفوم سلول مانتل مقاوم و عودکننده تأیید FDA گرفت
در این مقاله
برای درمان موارد مقاوم یا عودکننده لنفوم سلول مانتل دارویی ساخته شد که در مطالعات بالینی پاسخ زیاد پسرفت تومور نشان داد، یعنی زانوبروتینیب (Brukinsa) به شکل کپسول، که در 14 نوامبر 2019 از سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) تأیید تسریع‌شده گرفت.
لنفوم سلول مانتل معمولاً به درمان آغازین خوب پاسخ می‌دهد، اما سپس پاسخ متوقف و سلول سرطان دوباره تکثیر می‌شود. در مطالعات این دارو برای وضعیت تهدیدکننده زندگی، در %84 بیماران پسرفت تومور دیده شد. در بیماران با بیماری عود (بازگشت بیماری) یا مقاوم به درمان، درمان ثانویه ممکن است دوره فروکش (بهبود) دیگری ایجاد کند.
در مطالعه تک‌بازویی Brukinsa تعداد 86 بیمار با دست‌کم یک درمان قبلی ارزیابی شدند. بررسی شد پس از درمان تومور چند نفر کامل یا جزئی کوچک می‌شود. در %84 کوچک شدن با میانه مدت پاسخ 19,5 ماه مشاهده شد (median duration of response، فاصله پاسخ نخست تا پیشرفت دوباره یا عود). این مشاهده با مطالعه تک‌بازویی دیگری شامل 32 بیمار حمایت شد؛ در آن نیز در %84 بیماران با میانه پاسخ 18,5 ماه کوچک شدن تومور دیده شد.
از موارد شایع عوارض جانبی کاهش گلبول سفید (لکوسیت، مقابله‌کننده عفونت)، کاهش پلاکت (سلول آغازکننده و فراهم‌کننده انعقاد)، عفونت تنفسی فوقانی، کاهش هموگلوبین (پروتئین حمل اکسیژن گلبول قرمز)، قرمزی، کبودی، اسهال و سرفه‌اند. طی درمان باید خطر خونریزی، علائم عفونت، سیتوپنی (کاهش سلول خونی) و آریتمی قلبی (ضربان نامنظم) پیگیری شوند. چون ممکن است برخی بدخیمی‌های دیگر از جمله سرطان پوست بیشتر شوند، محافظت در برابر آفتاب توصیه می‌شود. به بیماران بارور و شریکشان باید روش مؤثر پیشگیری از بارداری طی درمان توصیه شود. زنان باردار و شیرده نباید دارو مصرف کنند.
لنفوم سلول مانتل چیست؟
زیرگونه‌ای از لنفوم غیرهوچکین (NHL) سلول B بالغ است و %3-10 همه NHLها را تشکیل می‌دهد. سیر بیماری متغیر اما معمولاً تهاجمی است. تا زمان تشخیص اغلب به غده لنفاوی، مغز استخوان و اندام دیگر گسترش یافته است. در لنفوم عودکرده پس از دوره بهبود یا توقف، بیماری دوباره پیشرفت می‌کند؛ در مقاوم، اصلاً یا فقط کوتاه پاسخ می‌دهد. میانه بقای کلی لنفوم مانتل با درمان فشرده 8-10 سال است.
- موضوع مرتبط: تفاوت لوسمی و لنفوم چیست؟
سازوکار اثر زانوبروتینیب چگونه است؟
زانوبروتینیب مهارکننده ساخته‌شده علیه آنزیم تیروزین کیناز بروتون (BTK) است. آنزیم BTK در سلول‌های B و تنظیم تکثیر نقش مهم دارد و بخشی از یک مسیر سلولی، یعنی پیام‌رسانیآن، و گیرنده آن است. با مهار BTK می‌توان تکثیر کنترل‌نشده سلول B در بدخیمی‌های آن را مهار کرد. زانوبروتینیب با اتصال کووالانسی به BTK باعث مهار برگشت‌ناپذیر آن می‌شود.
منابع
آیا این مقاله برای شما مفید بود؟
بازخورد شما به بهبود محتوای ما کمک می‌کند.
نظرهای خوانندگان
نظر خود را بنویسید
نام و دیدگاه شما فقط پس از تأیید مدیر منتشر می‌شود. نشانی ایمیل شما هرگز به بازدیدکنندگان نمایش داده نمی‌شود.
اولین نظر را شما بنویسید.