زندگی‌ام هنگام درمان سرطان پروستات چگونه تغییر می‌کند؟

اگر به‌تازگی سرطان پروستات در شما تشخیص داده شده، احتمالاً پرسش‌های زیادی دارید. احتمال گفت‌وگو با پزشک درباره گزینه‌های درمان ممکن است طاقت‌فرسا یا پراسترس به نظر برسد.

اما هرچه درباره وضعیت خود بیشتر بدانید، برای تصمیم‌گیری همراه پزشک آماده‌تر خواهید بود. پزشک نیز می‌تواند کمک کند درباره انتظارهایتان هنگام درمان و پس از آن احساس آسودگی کنید.

پزشک باید انتظارهایی واقع‌بینانه درباره همه گزینه‌ها به بیمار بدهد. همچنین بسیار مهم است که بیماران بتوانند خودشان آگاهی کسب کنند.

همه در درمان اولویت یکسانی ندارند. بنابراین گفت‌وگوی صادقانه و صمیمانه با پزشک پیش از انتخاب درمان مناسب به تصمیم‌گیری کمک می‌کند. در این مقاله، 5 پرسش برای آغاز این گفت‌وگو با پزشک ارائه می‌کنیم.

زندگی‌ام هنگام درمان چگونه تغییر می‌کند؟

هنگام بررسی گزینه‌های درمان سرطان پروستات، شاید بخواهید درباره تغییر زندگی طی درمان بیشتر بدانید. اما پاسخ ساده‌ای وجود ندارد و از فردی به فرد دیگر بسیار متفاوت است.

میزان تغییر زندگی روزمره به عوامل متعددی بستگی دارد، از جمله:

• مرحله سرطان: یعنی اندازه تومور و اینکه از غده پروستات فراتر رفته است یا نه. با رشد و گسترش سلول‌های سرطانی، درمان دشوارتر می‌شود.
• درجه سرطان: آزمایش‌ها به پزشک کمک می‌کنند ویژگی‌های مشخص سلول‌های سرطانی، مانند سرعت رشد، را بفهمد. سرطان با درجه بالاتر معمولاً سریع‌تر گسترش می‌یابد و سرطان با درجه پایین‌تر معمولاً آهسته‌تر رشد می‌کند. در گزارش آسیب‌شناسی، درجه سرطان با اصطلاح «grade» بیان می‌شود. برای تعیین گروه خطر به‌طور ویژه در سرطان پروستات، امتیاز گلیسون نیز به کار می‌رود.
• برنامه درمان: توصیه پزشک به وضعیت کنونی سلامت، سن و مرحله و درجه سرطان بستگی دارد. بعضی درمان‌ها برای بهبود به وقفه در فعالیت نیاز دارند، در حالی که گزینه‌هایی مانند پایش فعال ممکن است اثر بسیار کمی بر زندگی بگذارند.
• عوارض جانبی: شایع‌ترین عوارض درمان‌های سرطان پروستات مانند جراحی و پرتودرمانی، بی‌اختیاری ادرار و مشکلات عملکرد جنسی هستند. درمان‌های هورمونی نیز ممکن است مشکل جنسی ایجاد کنند. هر دو ممکن است به‌مرور بهتر شوند. پزشک با راهبردهایی مانند دارو، وسایل پزشکی و فیزیوتراپی به مدیریت هر عارضه کمک می‌کند.

نگرانی‌ها و اولویت‌های خود را با پزشک در میان بگذارید. برای درک بهتر اثر درمان‌های مختلف بر زندگی روزمره و چشم‌انداز بلندمدت، پیشنهاد می‌کنیم پرسش‌های مهمی بپرسید، مانند:

• عوارض احتمالی این درمان (مشکلاتی که ممکن است ایجاد کند) چیست؟
• انتظار می‌رود این درمان چقدر خوب بیماری را کنترل کند؟
• این درمان چه اثری بر کیفیت زندگی دارد؟
• خطرها و پیامدهای احتمالی رویکرد محافظه‌کارانه‌تر چیست؟

دانستن گزینه‌های مختلف در روند درمان نیز به آمادگی کمک می‌کند. برای مثال می‌توانید بفهمید برای نوبت‌ها، درمان بیمارستانی و استراحت چقدر زمان لازم دارید. همچنین می‌توانید از خانواده و دوستان برای کارهایی مانند کار خانه کمک بخواهید.

حفظ ارتباط با عزیزان هنگام درمان مهم است. حتی اگر میل به معاشرت ندارید، خانواده و دوستان می‌توانند حس عادی بودن زندگی را حفظ کنند.

چه درمان‌هایی وجود دارد؟

بسته به درجه بیماری، سن، سابقه پزشکی و عوامل دیگر، درمان‌های متفاوتی برای سرطان پروستات وجود دارد.

یک رویکرد واحد مناسب همه افراد برای درمان سرطان پروستات وجود ندارد.

به دلیل تنوع بیماری، گزینه‌های درمان نیز متعددند. برای بعضی بیماران اولویت درمان قطعی بیماری و برای بعضی کیفیت زندگی است.

در ویدئوی زیر می‌توانید اطلاعات جامعی درباره تشخیص و گزینه‌های درمان سرطان پروستات پیدا کنید.

انواع اصلی درمان سرطان پروستات عبارت‌اند از

پایش فعال: برای سرطان کم‌خطر، پایش فعال می‌تواند انتخاب خوبی باشد. ممکن است برای سرطان آهسته‌رشد یا افراد دارای مشکلات جدی دیگر سلامت توصیه شود.

این روش شامل پیگیری سرطان با آزمایش و نمونه‌برداری منظم است. وقتی بیماری را تهدید فوری نمی‌دانیم و معتقدیم باید به‌مرور پیگیری شود، پایش فعال انتخاب می‌شود.

درمان‌های تخریبی موضعی: این درمان‌ها که «تخریب کانونی» نیز نام دارند، فقط بر بخش سرطانی غده پروستات تمرکز می‌کنند و هدفشان حفظ بخش‌های سالم غده است.

درمان کانونی هنوز درمان استاندارد مدیریت سرطان پروستات نیست. پژوهشگران ایمنی و اثربخشی روش‌های کانونی را برای این رویکرد نوآورانه و شناسایی افراد مناسب، به‌طور انتقادی بررسی می‌کنند.

عیب آن این است که داده بلندمدت کنترل سرطان نداریم. اکنون گروه‌های پژوهشی در حال جمع‌آوری این داده‌ها هستند.

مزیت آن، عوارض و مشکلات بسیار کمتر نسبت به برخی درمان‌های دیگر است.

پروستاتکتومی رادیکال: رایج‌ترین جراحی سرطان پروستات، پروستاتکتومی رادیکال است که کل غده را برمی‌دارد. گاهی پرتودرمانی نیز توصیه می‌شود. هر دو، مداخله‌های درمان‌کننده در سرطان پروستات ابتدایی هستند؛ یعنی اگر سرطان محدود به پروستات باشد، بهبود کامل ممکن است. رایج‌ترین مشکلات پس از آن‌ها بی‌اختیاری ادرار و مشکلات عملکرد جنسی‌اند.

اگر جراحی را در نظر دارید، تأکید می‌کنیم تجربه جراح می‌تواند تفاوت ایجاد کند. عوارض فنی برای جراح باتجربه بسیار نادرند. معمولاً بیمار می‌آید، پروستاتش جراحی و برداشته می‌شود و طی یک‌دو روز به خانه می‌رود. نیمی از بیمارانمان نیز طی چند هفته به کار برمی‌گردند.

پرتودرمانی / درمان با اشعه: پرتودرمانی برای بیشتر انواع سرطان پروستات گزینه درمان است و با پرتو یون‌ساز یا فوتون سلول سرطانی را می‌کشد. اگر سرطان از غده پروستات فراتر نرفته باشد، میزان موفقیت آن تقریباً برابر جراحی است.

هورمون‌درمانی: هورمون‌درمانی با کاهش سطح هورمون‌های مردانه بدن، به کوچک شدن سلول‌های سرطانی و کند شدن رشدشان کمک می‌کند. معمولاً همراه پرتودرمانی استفاده می‌شود.

وقتی سرطان بیش از حدی گسترش یافته که جراحی یا پرتودرمانی مؤثر باشد نیز می‌توان هورمون‌درمانی کرد.

در موارد پیشرفته‌تر، انواع متفاوت درمان هورمونی و داروهای ضدسرطان ممکن است کمک کنند. برای مثال شیمی‌درمانی و درمان زیستی از گزینه‌های سرطان پروستات پیشرفته‌اند.

هنگام درمان چه عوارضی انتظارم را می‌کشند و چگونه مدیریتشان کنم؟

عوارضی که می‌بینید به درمان بستگی دارند. مهم است از پزشک بپرسید به کدام عوارض باید توجه کنید.

در واقع، بیماران هنگام تشخیص و شروع درمان اطلاعات زیادی درباره عوارض احتمالی می‌گیرند. اما شوک تشخیص و نخستین مواجهه با چنین اطلاعاتی ایجاب می‌کند توضیحات چندین بار تکرار شوند.

اگر سرطان موضعی یا موضعی‌پیشرفته باشد، بعضی عوارض احتمالی رایج‌ترین درمان‌ها عبارت‌اند از:

مشکلات عملکرد جنسی: بسیاری از افراد دارای سرطان پروستات تغییر در عملکرد جنسی دارند. این مشکل ممکن است پس از جراحی، پرتودرمانی یا درمان‌های دیگر رخ دهد.

عوارض عملکرد جنسی قابل‌درمان‌اند. اگر نشانه‌های زیر را دارید، گفت‌وگو با پزشک مهم است:

• دشواری ایجاد یا حفظ نعوظ
• دشواری رسیدن به ارگاسم
• کاهش میل جنسی یا لیبیدو

درمان این نشانه‌ها ممکن است شامل دارو، وسایل جسمی کمک‌کننده به نعوظ، کاشت جراحی یا ترکیبی از آن‌ها باشد. مشکلات جنسی ممکن است با بهبود بدن به‌مرور نیز بهتر شوند.

مشکلات بی‌اختیاری ادرار: افراد پس از پروستاتکتومی رادیکال ممکن است بی‌اختیاری ادرار داشته باشند. در بیشتر موارد، در کمتر از یک سال برطرف می‌شود. تمرین تقویت کف لگن می‌تواند در بازگشت کنترل ادرار بسیار سودمند باشد.

پرتودرمانی معمولاً بی‌اختیاری ایجاد نمی‌کند، اما ممکن است ناحیه را تحریک کند و باعث احساس نیاز بیشتر به ادرار شود. این عارضه معمولاً پس از پایان درمان خودبه‌خود می‌گذرد. اگر ادامه دارد، به پزشک اطلاع دهید.

مشکلات روده: اگرچه شایع نیست، درمان سرطان پروستات ممکن است مشکلاتی مانند اسهال، مدفوع نرم و خونریزی رکتوم (از مقعد) ایجاد کند.

از دست دادن باروری: هر کسی که سرطان پروستاتش با جراحی، پرتودرمانی یا هورمون‌درمانی درمان می‌شود ممکن است باروری را از دست بدهد. در پروستاتکتومی رادیکال، کیسه‌های منی و بخشی از مجرای دفران برداشته می‌شود و ارتباط با بیضه‌ها مختل می‌شود.

پرتودرمانی نیز کیسه‌های منی را که مایع منی را می‌سازند از بین می‌برد. هم هورمون‌درمانی و هم شیمی‌درمانی بر تولید اسپرم اثر دارند.

در بیشتر موارد، ناباروری برگشت‌ناپذیر است. پیش از درمان، پزشک می‌تواند گزینه‌هایی مانند نگهداری اسپرم با انجماد را توضیح دهد. انجماد اسپرم می‌تواند شانس داشتن فرزند زیستی در آینده را بدهد.

آیا هنگام درمان باید سبک زندگی را تغییر دهم؟

به‌طور کلی، فعالیت بدنی و رژیم متعادل احتمالاً بر کیفیت زندگی اثر مثبت دارند.

به افرادی که پیش‌تر چندان فعال نبوده‌اند توصیه می‌کنیم برنامه ورزشی آغاز کنند. توصیه‌های غذایی ما به‌اختصار عبارت‌اند از:

• حذف غذاهای فرآوری‌شده از زندگی،
• کاهش چشمگیر مصرف گوشت قرمز،
• خوردن میوه و سبزی بیشتر.

تغییر بزرگی لازم نیست. اما حتی قدم‌های کوچک برای ورزش بیشتر و غذای سالم‌تر می‌تواند کمک کند احساس توجه بیشتری به سلامت خود داشته باشید.

کجا حمایت پیدا کنم؟

هیچ فرد تحت درمان سرطان پروستات نباید احساس کند مجبور است به‌تنهایی مبارزه کند. در سطح محلی و بین‌المللی منابعی برای کمک به بیماران هنگام درمان و بهبود وجود دارد.

پزشک می‌تواند شبکه‌های حمایتی متنوعی پیشنهاد کند؛ مانند گروه حضوری، انجمن آنلاین و روان‌پزشک یا روان‌شناس بالینی متخصص در روان‌سرطان‌شناسی . گفت‌وگو درباره تجربه‌ها با کسانی که وضعیتتان را می‌فهمند نیز ممکن است مفید باشد. برای شروع می‌توانید با اطرافیانی صحبت کنید که داستانی مشترک با تجربه شما دارند.

به یاد داشته باشید درباره سلامت، پرسش احمقانه وجود ندارد. هنگام تصمیم‌گیری آگاهانه باید بسیار دقت کنید.

طبیعی است که هنگام گفت‌وگو درباره گزینه‌های درمان و چشم‌انداز بلندمدت مضطرب باشید. پرسیدن و بیان نگرانی‌ها به شما اطلاعات لازم برای اعتماد به انتخابتان را می‌دهد و به آمادگی ذهنی و جسمی برای شروع درمان نیز کمک می‌کند.