ახალგაზრდა ზრდასრულებში კიბოს გახშირების მიზეზი სიმსუქნეს დაუკავშირეს
ცნობილია, რომ კიბო ზოგადად ხანდაზმულობის დაავადებაა . თუმცა ბოლო წლებში ახალგაზრდებში ზოგი ტიპი გახშირდა. ახალი კვლევით მიზეზი შეიძლება სიმსუქნე იყოს.
23 მარტს 2018 წელს Obesity ჟურნალის კვლევის თანაავტორის, ექსპერიმენტული მედიცინის პროფესორ Nathan A. Berger-ის თქმით, ჭარბი წონისა და სიმსუქნის მსოფლიო საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის უდიდეს პრობლემად ქცევის გამო, ახალგაზრდებში კიბოც მატულობს.
მსოფლიო სიმსუქნის ეპიდემიით 50 წელზე ახალგაზრდებში მასთან დაკავშირებული კიბოს სერიოზული ზრდაა მოსალოდნელი.
სიმსუქნე ზოგი კიბოს გახშირებასთან ერთად კიბოს მქონეებში უარეს მიმდინარეობასაც (პროგნოზს) უკავშირდება.
რეალური რისკები გამოგონილი ან გაცილებით მცირე რისკების ჩრდილში რჩება
დასავლეთშიც მოსახლეობის % 50-ზე ნაკლებმა იცის სიმსუქნისა და კიბოს კავშირი; ექიმების ინფორმირებულობის პროცენტზე მნიშვნელოვანი კვლევა არ არსებობს. საზოგადოება დიეტებისა და ქიმიკატების კიბოს გამომწვევი თუ პრევენციული ეფექტითაა დაკავებული. თუმცა დიეტის მიუხედავად, თავად სიმსუქნე რისკისთვის კვების შინაარსზე გაცილებით მნიშვნელოვანია.
საზოგადოებამ იცის სიმსუქნის გულ-სისხლძარღვთა დაავადებებთან, დიაბეტთან და მუხლთან კავშირი, თუმცა კიბოს დამაჩქარებელ და ხელშემწყობ მოქმედებაზე ცნობიერება ჯერ არ ჩამოყალიბებულა.
ჭარბი წონა და სიმსუქნე შემდეგ კიბოებს უკავშირდება.
სიმსუქნის ზრდასთან ახალგაზრდებში მოიმატა კოლონისა და სწორი ნაწლავის, ფარისებრი ჯირკვლის, საყლაპავის, პანკრეასის, თირკმლის, ძუძუს, ენდომეტრიუმისა და ნაღვლის ბუშტის კიბოს რისკმა. მოზარდობაში სიმსუქნისას ხშირი კოლონის კიბოს რისკი 48 წლამდე 1.5-ჯერ გაიზარდა.
მკვლევრებმა PubMed და Google ბაზები შეისწავლეს და ახალგაზრდებში კიბოსა და სხეულის მასის ინდექსით ≥ 30 განსაზღვრულ სიმსუქნეს შორის კავშირის 100-ზე მეტი პუბლიკაციის მტკიცებულება იპოვეს.
როგორ ზრდის სიმსუქნე კიბოს რისკს?
ეს მიმოხილვითი კვლევა აღნიშნავს, რომ სიმსუქნე კიბოს განვითარებას შემდეგი გზებით აჩქარებს:
- სიმსუქნით მომატებული პროანთებითი ციტოკინები ქრონიკულ ანთებას და ჟანგვით სტრესს იწვევს.
- მეტაბოლური სინდრომის და ინსულინრეზისტენტობისას მომატებული ინსულინისა და ინსულინის მსგავსი ზრდის ფაქტორის ზრდის ხელშემწყობი მოქმედება.
- ჭარბი ცხიმოვანი ქსოვილი არომატაზას წარმოქმნით სქესობრივ სტეროიდებს ცვლის (ანდროგენების ესტროგენებად გარდაქმნას ზრდის).
- ცვლის ადიპოციტოკინებს: ზრდის ზრდის ხელშემწყობ და პროანთებით ლეპტინს, რეტინოლდამაკავშირებელ ცილა 4-ს, რეზისტინსა და ვისფატინს; ამცირებს ზრდის მაკონტროლებელ ადიპონექტინს.
- Fusobacterium-ის მსგავსი სიმსივნის მხარდამჭერი ორგანიზმების ზრდით ნაწლავის მიკრობიომს (ფლორას) ცვლის.
- სიმსუქნე ჰიატალურ თიაქარსა და გასტროეზოფაგურ რეფლუქსსაც იწვევს, რაც საყლაპავის კიბოს წინასწარგანწყობას ქმნის.
კვლევა ბავშვთა ჯანსაღი წონის შენარჩუნების დამატებითი სტიმული უნდა იყოს. ადრე ვამბობდით „პატარები არიან, მოზარდობის ზრდისას დაიკლებენ“; ახლა ვიცით, რომ ეს კარგი მიდგომა არაა. განსაკუთრებით პედიატრებმა ნორმალური წონის მთელი სიცოცხლის მნიშვნელობა უნდა გაითვალისწინონ.
სიმსუქნე კიბოს მრავალი გზით ერთდროულად უწყობს ხელს.
ერთის წარმატებით დაბლოკვისას სხვა გზას ირჩევს. ამიტომ შედეგების ნაცვლად უშუალოდ სიმსუქნეს უნდა ვებრძოლოთ.
სიმსუქნის წინააღმდეგ ბავშვთა დასაცავად რეკლამის აკრძალვა
დადებითი სიახლეა, რომ 2018 წლის დასაწყისიდან კვებით არასასურველი პროდუქტების რეკლამა აიკრძალა: გაზიანი და შაქრიანი სასმელები, ჩიფსები, ტკბილეული და სათამაშო ცომიც… ბავშვთა არხებსა და 12 წლამდე გათვლილ პროგრამებში აღარ რეკლამდება.
საბაჟოსა და ვაჭრობის სამინისტრო თურქეთის უდიდეს 12 საკვებ კომპანიას შეხვდა ეფექტიანი ბრძოლისათვის. საკვებისა და სასმლის ეროვნული ალიანსის თურქეთის ვალდებულება შეიქმნა და მარკეტინგის, მათ შორის რეკლამის ახალი პოლიტიკა მიიღეს.
სხვა მედიის რეკლამა საკმარის დაბალანსებულ კვებასა და მოძრაობას წაახალისებს.
დაკავშირებული თემა:
წყაროები
Young Adult Cancer: Influence of the Obesity Pandemic.
Obesity, 23 March 2018.
ეს სტატია სასარგებლო იყო თქვენთვის?
თქვენი გამოხმაურება გვეხმარება შინაარსის გაუმჯობესებაში.
მკითხველთა კომენტარები
გაგვიზიარეთ თქვენი კომენტარი
თქვენი სახელი და კომენტარი მხოლოდ ადმინისტრატორის დამტკიცების შემდეგ გამოქვეყნდება. ელფოსტის მისამართი ვიზიტორებს არასოდეს ეჩვენებათ.
პირველმა დაწერეთ კომენტარი.