ივოსიდენიბმა შორს წასული ან მეტასტაზური ქოლანგიოკარცინომის მკურნალობისთვის FDA-ს დამტკიცება მიიღო

2021 წლის 25 აგვისტოს FDA-მ (აშშ-ის სურსათისა და მედიკამენტების ადმინისტრაციამ) იზოციტრატდეჰიდროგენაზა-1-ის (IDH1) მუტაციის მქონე, მანამდე ნამკურნალევი, ადგილობრივად შორს წასული ან მეტასტაზური ქოლანგიოკარცინომის (სანაღვლე გზების კიბოს) მქონე ზრდასრული პაციენტებისთვის ივოსიდენიბი (Tibsovo), ტაბლეტის სახით მისაღები მიზნობრივი კიბოს პრეპარატი, დაამტკიცა. ივოსიდენიბი ქოლანგიოკარცინომის მქონე პაციენტებისთვის დამტკიცებული მე-3 მიზნობრივი პრეპარატია და პირველი მიზნობრივი პრეპარატია IDH1 მუტაციის მქონე ქოლანგიოკარცინომის პაციენტებისთვის. 

ამავე დროს FDA-მ დაამტკიცა გენეტიკური ტესტირების მოწყობილობა Oncomine Dx Target Test (Life Technologies Corporation), რომელიც ივოსიდენიბით მკურნალობისთვის ქოლანგიოკარცინომის მქონე პაციენტების შერჩევას დაეხმარება.

შენიშვნა: IDH1/2 გენეტიკური ცვლილებები ინტრაჰეპატური ქოლანგიოკარცინომის მქონე პაციენტების დაახლოებით 20%-ში გვხვდება.

Tibsovo მანამდე, 2018 წელს, დამტკიცდა IDH1 მუტაციის მქონე რეციდიული რეფრაქტერული მწვავე მიელოიდური ლეიკემიისთვის (AML), ხოლო 2019 წელს — მონოთერაპიის სახით პირველი ხაზის მკურნალობისთვის IDH1 მუტაციის მქონე AML-ის პაციენტებში, რომლებიც ქიმიოთერაპიისთვის შესაფერისი არ იყვნენ.

ქოლანგიოკარცინომის მქონე პაციენტებისთვის მანამდე FDA-ს მიერ დამტკიცებული 2 მიზნობრივი პრეპარატი ასეთია:  პემიგატინიბი,  2020 წლის 17 აპრილს, გახდა პირველი პრეპარატი, რომელმაც ფიბრობლასტების ზრდის ფაქტორის რეცეპტორ-2-ის (FGFR2) მუტაციის მქონე ქოლანგიოკარცინომისთვის FDA-ს დამტკიცება მიიღო. 2021 წლის 28 მაისს დამტკიცებული ინფიგრატინიბი კი FGFR2 მუტაციის მქონე ქოლანგიოკარცინომისთვის FDA-ს მიერ დამტკიცებული მე-2 პრეპარატი გახდა.

ქოლანგიოკარცინომის მკურნალობა ახალი ზუსტი მედიკამენტური სტრატეგიების გაჩენასთან ერთად სწრაფად იცვლება. კვლევები აჩვენებს, რომ ინტრაჰეპატური ქოლანგიოკარცინომის (ღვიძლშიდა სანაღვლე გზების კიბოს) მქონე პაციენტების დაახლოებით 40%-ში FGFR2 შერწყმები და IDH1 მუტაციები ვლინდება.

კვლევები, რომლებმაც ივოსიდენიბს ქოლანგიოკარცინომის დროს FDA-ს დამტკიცება მოუტანა

ივოსიდენიბი შესწავლილი იყო IDH1 მუტაციის მქონე ადგილობრივად შორს წასული ან მეტასტაზური ქოლანგიოკარცინომის მქონე 185 ზრდასრულ პაციენტში, რანდომიზებულ (2:1), მულტიცენტრულ, ორმაგად ბრმა, პლაცებოკონტროლირებულ კლინიკურ კვლევაში Study AG120-C-005. პაციენტის დაავადება პროგრესირებული უნდა ყოფილიყო სულ მცირე ერთი, მაგრამ არაუმეტეს ორი წინა სქემის შემდეგ, რომელთაგან სულ მცირე ერთი გემციტაბინს ან 5-ფტორურაცილს შეიცავდა. პაციენტები რანდომიზებულად იღებდნენ პერორალურად დღეში ერთხელ 500 mg ივოსიდენიბს ან შესაბამის პლაცებოს დაავადების პროგრესირებამდე ან მიუღებელ ტოქსიკურობამდე.

კვლევის ეფექტიანობის პირველადი საბოლოო წერტილი, რომელსაც დამოუკიდებელი შეფასების კომიტეტი RECIST 1.1-ის მიხედვით ადგენდა, იყო პროგრესირების გარეშე გადარჩენადობა (PFS) .

შედეგები

• ივოსიდენიბის მიმღებ პაციენტებში PFS-ის სტატისტიკურად მნიშვნელოვანი გაუმჯობესება დაფიქსირდა (HR 0,37; 95% სანდოობის ინტერვალი: 0,25, 0,54; p<0,0001). ანუ პაციენტების მიერ ივოსიდენიბის მიღებამ კიბოს პროგრესირების რისკი 63%-ით შეამცირა.
• საერთო გადარჩენადობის ანალიზი სტატისტიკურად მნიშვნელოვანი არ იყო (0,79; 95% სანდოობის ინტერვალი: 0,56, 1,12; p=0,093). თავდაპირველად პლაცებოს მიმღები პაციენტების 70% რადიოლოგიურად გამოვლენილი დაავადების პროგრესირების შემდეგ ივოსიდენიბის მიღებაზე გადავიდა. საერთო გადარჩენადობაში მნიშვნელოვანი სხვაობის არარსებობის მიზეზი შესაძლოა ეს იყოს.

ქოლანგიოკარცინომის მქონე პაციენტებში ყველაზე ხშირი (≥15%) გვერდითი ეფექტებია დაღლილობა, გულისრევა, მუცლის ტკივილი, დიარეა, ხველა, მადის დაქვეითება, ასციტი (მუცელში სითხე), ღებინება, ანემია და გამონაყარი.

ქოლანგიოკარცინომის დროს ივოსიდენიბის რეკომენდებული დოზაა 500 mg დღეში ერთხელ, საკვებთან ერთად ან მის გარეშე, დაავადების პროგრესირებამდე ან მიუღებელ ტოქსიკურობამდე.