ایووسیدنیب برای درمان کلانژیوکارسینوم پیشرفته یا متاستاتیک تأیید FDA گرفت

در 25 اوت 2021، FDA (سازمان غذا و داروی آمریکا)، برای بیماران دارای جهش ایزوسیترات دهیدروژناز-1 (IDH1) مثبت، که پیش‌تر درمان شده‌اند و به نوع پیشرفته موضعی یا متاستاتیک کلانژیوکارسینوم (سرطان مجاری صفراوی) در بزرگسالی مبتلایند، داروی ایووسیدنیب (Tibsovo) را به شکل قرص هدفمند سرطان تأیید کرد. ایووسیدنیب داروی هدفمند شماره 3 تأییدشده برای بیماران کلانژیوکارسینوم و نخستین داروی هدفمند تأییدشده برای بیماران کلانژیوکارسینوم دارای جهش IDH1 است. 

هم‌زمان FDA دستگاه آزمون ژنتیکی Oncomine Dx Target Test (Life Technologies Corporation) را نیز برای کمک به انتخاب بیماران کلانژیوکارسینوم برای درمان با ایووسیدنیب تأیید کرد.

نکته: تغییرات ژنتیکی IDH1/2 در حدود %20 بیماران کلانژیوکارسینوم داخل‌کبدی رخ می‌دهند.

Tibsovo پیش‌تر در 2018 برای لوسمی میلوئید حاد (AML) عودکرده و مقاوم دارای جهش IDH1، و در 2019 به‌صورت تک‌درمانی خط اول برای بیماران AML دارای جهش IDH1 و نامناسب برای شیمی‌درمانی تأیید شده بود.

2 داروی هدفمند قبلی که برای بیماران کلانژیوکارسینوم تأیید FDA گرفتند چنین‌اند: پیش‌تر پمیگاتینیب, در 17 آوریل 2020 نخستین داروی دارای تأیید FDA برای کلانژیوکارسینوم با جهش مثبت گیرنده فاکتور رشد فیبروبلاست-2 (FGFR2) شد. در 28 مه 2021 نیز اینفیگراتینیب برای کلانژیوکارسینوم با جهش مثبت FGFR2 تأیید گرفت و داروی شماره 2 با تأیید FDA برای آن شد.

درمان کلانژیوکارسینوم‌ها با پدیدار شدن راهبردهای تازه داروهای دقیق به‌سرعت در حال تغییر است. پژوهش‌ها در حدود % 40 بیماران کلانژیوکارسینوم داخل‌کبدی (سرطان مجاری صفراوی درون کبد)، همجوشی‌های FGFR2 و جهش‌های IDH1 را شناسایی می‌کنند.

مطالعاتی که برای ایووسیدنیب در کلانژیوکارسینوم تأیید FDA به همراه آوردند

ایووسیدنیب در بیماران دارای جهش IDH1 و کلانژیوکارسینوم پیشرفته موضعی یا متاستاتیک، در کارآزمایی بالینی با حضور 185 بزرگسال، تخصیص تصادفی (2:1)، چندمرکزی، دوسوکور و کنترل‌شده با دارونما، با نام مطالعه AG120-C-005 بررسی شد. بیماری باید پس از دست‌کم یک و حداکثر دو رژیم پیشین، شامل دست‌کم یک رژیم حاوی جمسیتابین یا 5-فلورواوراسیل، پیشرفت کرده باشد. بیماران به‌طور تصادفی برای دریافت روزانه یک بار 500 mg ایووسیدنیب خوراکی یا دارونمای همسان، تا پیشرفت بیماری یا سمیت تحمل‌ناپذیر، تخصیص یافتند.

نقطه پایانی اصلی اثربخشی مورد اندازه‌گیری در مطالعه، بر پایه تعیین کمیته بررسی مستقل طبق RECIST 1.1، بقای بدون پیشرفت بیماری (PFS) بود.

نتایج

• در بیماران دریافت‌کننده ایووسیدنیب بهبود آماری معناداری در PFS دیده شد (HR 0.37؛ فاصله اطمینان %95: 0.25, 0.54؛ p<0.0001). یعنی دریافت ایووسیدنیب در سرطان، خطر پیشرفت را %63 کاهش داد.
• اما تحلیل بقای کلی از نظر آماری معنادار نبود (0.79؛ فاصله اطمینان %95: 0.56, 1.12؛ p=0.093). %70 بیمارانی که ابتدا دارونما می‌گرفتند، پس از پیشرفت بیماری در تصویربرداری برای دریافت ایووسیدنیب تغییر گروه دادند. این موضوع شاید علت نبود تفاوت معنادار در بقای کلی باشد.

شایع‌ترین (≥%15) عوارض جانبی در بیماران کلانژیوکارسینوم شامل خستگی، تهوع، درد شکم، اسهال، سرفه، کاهش اشتها، آسیت (مایع در شکم)، استفراغ، کم‌خونی و راش است.

برای کلانژیوکارسینوم، دوز توصیه‌شده ایووسیدنیب، تا پیشرفت بیماری یا سمیت تحمل‌ناپذیر، روزانه یک بار 500 mg همراه غذا یا بدون غذاست.