რა არის კიბოს გაუარესებამდე გასული დრო PFS და ბოლო წლებში უფრო ხშირად გამოყენებული მეორე PFS ანუ PFS-2?

რა არის პროგრესირების გარეშე გადარჩენის (progression-free survival, PFS) ხანგრძლივობა?

პროგრესირება „წინსვლას“, „გაუარესებას“ ნიშნავს, ხოლო პროგრესირების გარეშე გადარჩენის ხანგრძლივობა თარგმანში პროგრესირების გარეშე სიცოცხლის ხანგრძლივობას ნიშნავს. ონკოლოგიაშიერთ-ერთი ყველაზე ხშირად გამოყენებული ტერმინია. პროგრესირების გარეშე გადარჩენა არის ახალი მკურნალობის დაწყებიდან კიბოს პროგრესირების გამოვლენამდე გასული დრო და აღწერს, რამდენ ხანს აკონტროლებს მკურნალობა კიბოს. კლინიკურ კვლევაშიპროგრესირების გარეშე გადარჩენის გაზომვა ახალი მკურნალობის მუშაობის შეფასების გზაა. PFS სახელითაცაა ცნობილი. ჩვეულებრივ „თვეებით“ გამოიხატება.

რა არის საერთო გადარჩენის ხანგრძლივობა?

საერთო გადარჩენა დაავადების დიაგნოზის მქონე პაციენტებში დიაგნოზიდან ან კიბოს მსგავსი დაავადების მკურნალობის დაწყებიდან გასული დროა. კლინიკურ კვლევაში საერთო გადარჩენის გაზომვა ახალი მკურნალობის ეფექტიანობის დანახვის საუკეთესო გზაა. ინგლისურად ეწოდება „overall survival“ და შემოკლებით OS გამოიყენება. ჩვეულებრივ „თვეებით“ გამოიხატება.

- დაკავშირებული თემა: რატომ არის მნიშვნელოვანი კიბოს კლინიკური კვლევები? რა უნდა იცოდეთ

რა არის მეორე პროგრესირების გარეშე გადარჩენა (PFS-2)?

კიბოს პაციენტებისთვის გადარჩენისა და ეფექტიანობის ახალი საზომია.

საერთო გადარჩენა (OS) ონკოლოგიურ კვლევებში მდგრადი კლინიკური სარგებლის გასაზომად უპირატეს საბოლოო წერტილად და ეფექტიანობის უმნიშვნელოვანეს საზომად რჩება. ზოგჯერ მისი კვლევის მიზნად გამოყენება პრობლემურია კვლევის დიზაინის გაზომვის, მკურნალობის მრავალი ხაზის, ხანგრძლივი გადარჩენისა და სხვა ფაქტორების გამო. ამ კონტექსტში, შედარებით მსუბუქი გვერდითი მოვლენების პროფილის მქონე ახალი თაობის იმუნოთერაპიებისა და მიზნობრივი პრეპარატებისთვის ახალი, უფრო შესაფერისი საბოლოო წერტილია საჭირო. მიმდინარე კვლევები ვარაუდობს, რომ მეორე პროგრესირების გარეშე გადარჩენის ხანგრძლივობა (PFS2) ამ მიზნისთვის შესაფერისი შეიძლება იყოს.

ევროპის წამლის სააგენტო (EMA), როდესაც საერთო გადარჩენა ვერ იზომება, PFS-ში მნიშვნელოვანი გაუმჯობესების მნიშვნელობის გასაგებად PFS2-ის გამოყენებას ურჩევს. PFS2 განისაზღვრება როგორც პაციენტის კლინიკურ კვლევაში ჩართვიდან შემდგომი ხაზის მკურნალობისას სიმსივნის პროგრესირებამდე ან ნებისმიერი მიზეზით სიკვდილამდე დრო.

PFS2-ის მნიშვნელობის წარმომჩენი კვლევა

2014 წელს Blood ჟურნალში გამოქვეყნებულ კვლევაში მკვლევრებმა clinictrials.gov-ზე მოძებნეს კიბოს კვლევები, რომლებიც საბოლოო წერტილად PFS2-ს შეიცავდა (საძიებო სიტყვები: კიბო და PFS; კიბო და PFS2).

2014 წლის ივლისისთვის სულ 7.957 კიბოს კვლევა PFS-ს საბოლოო წერტილად ასახელებდა; მათგან 14 შეიცავდა PFS2-ს. ყოველ PFS2-ის შემცველ კვლევაში PFS-იც საბოლოო წერტილად იყო ჩამოთვლილი. PFS ამ 14 კვლევიდან 13-ში პირველადი საბოლოო წერტილია. საერთო გადარჩენა PFS2-ის ჩამომთვლელ არც ერთ კვლევაში პირველადი საბოლოო წერტილი არ არის, თუმცა 14 კვლევიდან 13-ში მეორეული საბოლოო წერტილია.

ამ ანალიზში PFS2-ის შემფასებელი ონკოლოგიური კვლევების ტიპები იყო მრავლობითი მიელომა (3 კვლევა), პროსტატის კიბო (2 კვლევა), ძუძუს კიბო (2 კვლევა), თავისა და კისრის კიბო (1 კვლევა), კოლორექტალური კიბო (4 კვლევა), ფილტვის არაწვრილუჯრედოვანი კიბო (1 კვლევა) და პანკრეასის კიბო (1 კვლევა). ანალიზმა კლინიკურ კვლევებში PFS2-ის ჩართვის რამდენიმე პრობლემა გამოავლინა. უპირველესად, ეს ჯანდაცვის მუშაკებისთვის ახალი ცნებაა. კლინიკური კვლევების დამფინანსებელ სპონსორებს PFS2-ის შედეგების მკაფიოდ და კლინიკურად მნიშვნელოვნად გადაცემა სჭირდებათ და მონაცემები სამედიცინო და ეკონომიკურ მოდელებში უნდა შევიდეს.

დასასრულს, PFS2 თანმიმდევრული კიბოს მკურნალობების სარგებლის შემფასებელი სულ უფრო მეტი კლინიკური ონკოლოგიური კვლევის მეორეულ საბოლოო წერტილად გვევლინება. მონაცემები ჯერ შეზღუდულია, თუმცა მზარდი კვლევების შედეგები დაგვეხმარება იმის განსაზღვრაში, თუ როგორ იძლევა PFS2 შორსწასულ კიბოში თანმიმდევრული მკურნალობების ეფექტიანობაზე დამატებით და შემავსებელ ინფორმაციას.