ფილტვის წვრილუჯრედოვანი კიბოს მკურნალობაში Lurbinectedin-მა FDA-ს დამტკიცება მიიღო

15 ივნისს 2020 წელს აშშ-ის სურსათისა და წამლის ადმინისტრაციამ (FDA), მეტასტაზური (შორს წასული სტადიის) ფილტვის წვრილუჯრედოვანი კიბოს მკურნალობაში, lurbinectedin (Zepzelca) სახელწოდების კიბოს საწინააღმდეგო წამალი, პლატინაზე დაფუძნებული ქიმიოთერაპიის შემდეგ კიბოს პროგრესირების მქონე პაციენტებისთვის დაამტკიცა.

ფილტვის წვრილუჯრედოვანი კიბო ყველა ფილტვის კიბოს დაახლოებით %15-ს შეადგენს და მსოფლიოში ყოველწლიურად თითქმის 300 ათას ადამიანს აზიანებს. აგრესიული კიბოა, მკურნალობის არჩევანი კი შეზღუდულია და ბოლო 20 წელიწადში იმუნოთერაპიების გარდა ახალი კიბოს საწინააღმდეგო წამალი არ დამტკიცებულა.

Lurbinectedin-ის ეფექტიანობა 105 მეტასტაზური ფილტვის წვრილუჯრედოვანი კიბოს პაციენტის მონაწილეობით მრავალცენტრულ და მრავალჯგუფიან კლინიკურ კვლევაში შეამოწმეს. პაციენტებს პროგრესირებამდე ან მიუღებელ გვერდით ეფექტამდე ყოველ 21 დღეში ინტრავენურ (ვენიდან) lurbinectedin-ს აძლევდნენ.

კვლევის მთავარი საბოლოო წერტილი საერთო პასუხის მაჩვენებელი იყო.

შედეგები

• კვლევის 105 პაციენტში საერთო პასუხის მაჩვენებელი %35 იყო.
• პასუხის მედიანური ხანგრძლივობა 5,3 თვე იყო.
• დამოუკიდებელმა მიმოხილვის კომიტეტმა საერთო პასუხი %30-ად და მედიანური ხანგრძლივობა 5,1 თვედ განსაზღვრა.
• საყურადღებო შედეგით პლატინისადმი მგრძნობიარე პაციენტებში პასუხი მნიშვნელოვნად მაღალი იყო: %45. რეზისტენტულებში კი ნაკლები: %22.
• შემდგომ ანალიზში lurbinectedin-ზე ობიექტური პასუხის მქონე 37 პაციენტში საერთო გადარჩენის მედიანა 1 წელზე ოდნავ მეტი (12.6 თვე) იყო, თუმცა პლატინისადმი მგრძნობიარე დაავადებაში უფრო ხანგრძლივი (15.8 თვე), რეზისტენტულში კი მოკლე (10.9 თვე).

ლაბორატორიული დარღვევების ჩათვლით ყველაზე ხშირად (≥%20) გამოვლენილი გვერდითი ეფექტებიამიელოსუპრესია (ძვლის ტვინის დათრგუნვა), დაღლილობა, კრეატინის, ალანინამინოტრანსფერაზისა და გლუკოზის მატება, გულისრევა, მადის დაქვეითება, კუნთ-ძვლის ტკივილი, ალბუმინის შემცირება, შეკრულობა, ქოშინი, ნატრიუმისა და მაგნიუმის შემცირება, ასპარტატამინოტრანსფერაზის მატება, ღებინება, ხველა და დიარეა.

Lurbinectedin დაჩქარებული დამტკიცების პროგრამით საერთო პასუხისა და ხანგრძლივობის მოულოდნელად დადებითი შედეგების გამო დამტკიცდა. კვლევა FDA-ს ‘Orbit პროექტის’ ფარგლებში ჩატარდა. პროექტით კვლევები საერთაშორისო პარტნიორებს ერთდროულად წარედგინება და ფასდება. ავსტრალიის თერაპიული პროდუქტების ადმინისტრაციასთან (TGA) თანამშრომლობით FDA-მ წამალი დაგეგმილზე 2 თვით ადრე დაამტკიცა.

როგორ მოქმედებს Lurbinectedin კიბოს წინააღმდეგ?

Lurbinectedin ფილტვის წვრილუჯრედოვანი კიბოს უჯრედების სწრაფი გამრავლების უზრუნველმყოფ ზედმეტად გააქტიურებულ DNA სინთეზზე მოქმედებით DNA-ს ორმაგ ჯაჭვებში გაწყვეტებსა და აპოპტოზს (პროგრამირებულ უჯრედულ სიკვდილს) იწვევს და კიბოს საწინააღმდეგო ეფექტს ქმნის.

Lurbinectedin ზღვის ცხოველის, ასციდიის, Ecteinacidia turbinataგან (ზემოთ ფოტო) გამოყოფილი ზღვის ნაერთის ET- 736 სინთეზური ანალოგია. სხვა კიბოს წამალი, სარკომების სამკურნალოდ გამოყენებული trabectedin აგრეთვე Ecteinacidia turbinataგან გამოიყო.