ვაი, კუბის კიბოს ვაქცინა ისევ ამბებშია!

კიბოს ვაქცინის თემა სიახლეებით კვლავ აქტუალურია. მსოფლიო პასუხს ეძებს და მედიის ყურადღების ქვეშ მყოფ საკითხს იკვლევს, განიხილავს და პაციენტებისთვის მის რეალურ მნიშვნელობას ცდილობს ჩასწვდეს… კუბის კიბოსთან გამოცდა კვლავ პრესაშია, თან თურქეთის ერთ-ერთი ყველაზე ავტორიტეტული გაზეთის პირველ გვერდზე. ამჯერად სათაურით „კუბაში შექმნილ კიბოს ვაქცინას თურქეთში 39 პაციენტში ცდიან“ …

ახლა რა მოხდება? პირდაპირ გეტყვით: ამის წამკითხველი ათასობით პაციენტი და ახლობელი ექიმებს მიაწყდება. საინტერესოა, რომ მხოლოდ ფილტვის კიბოს პაციენტები კი არა, თითქმის ყველა ტიპის კიბოს პაციენტი და ახლობელი მოექცევა ამ ამბის გავლენაში.

კიდევ ერთხელ ვნახოთ კუბის ფილტვის კიბოს ვაქცინის დეტალები: CIMAvax EGF-ის სარგებლის შესაფასებლად ჩართეს არაოპერაბელური და მეტასტაზური , ანუ მეოთხე სტადიის ფილტვის არაწვრილუჯრედოვანი კიბოს 405 პაციენტი. ყველას მანამდე კლასიკური ქიმიოთერაპიის 4-6 კურსით (პლატინა და ვინბლასტინიდან, ეტოპოზიდიდან ან პაკლიტაქსელიდან ერთ-ერთი) დაავადება შეუმცირდა ან სტაბილური დარჩა. 270-ს Cimavax მიეცა, 135-ს კი მკურნალობის გარეშე აკვირდებოდნენ.

დაკვირვებისას საკონტროლო ჯგუფი საშუალოდ 8.8 თვეს ცოცხლობდა, ვაქცინის ჯგუფი — 10.8 თვეს. ანუ სიცოცხლე 2 თვით გახანგრძლივდა.

რა დეტალები არ გვაკმაყოფილებს მეცნიერულად ამ კვლევაში?

სანდო კვლევაში შერჩევა ბრმა უნდა იყოს, პლაცებოს ჯგუფი არსებობდეს და პაციენტები დამოუკიდებელმა, მათ არმნახველმა ჯგუფმა შეარჩიოს. წინააღმდეგ შემთხვევაში ექიმებმა ვაქცინის ჯგუფში უკეთესი ზოგადი მდგომარეობის პაციენტები შეიძლება ჩართონ და მცდარი შედეგი მიიღონ. ამას პაციენტის შერჩევის მიკერძოება (მხარის დაჭერა) ეწოდება და შედეგზე ძლიერ მოქმედებს. კუბაში Alfonso-სა და კოლეგების კვლევამ სანდოობის განმსაზღვრელი 7 კრიტერიუმიდან უმთავრეს სამში დაბალი შეფასება მიიღო, მათ შორის შერჩევის მიკერძოებაში. სხვა საკითხია ქიმიოთერაპიის ჰეტეროგენულობა: ჯგუფებმა 3 სხვადასხვა სქემა მიიღო, ზოგი დღეს არჩეულ წამლებს არ შეიცავდა და ნაკლებად ეფექტიანი მკურნალობაც გამოიყენებოდა, რაც ანალიზში არ გაითვალისწინეს. კიდევ მნიშვნელოვანია switch maintenance — პირველი ქიმიოთერაპიის შემდეგ სხვა წამლით შემანარჩუნებელი მკურნალობა, სადაც საერთაშორისო სახელმძღვანელოებითა და FDA-ით დამტკიცებულია პემეტრექსედი. როცა გადარჩენის უპირატესობის მქონე მკურნალობა არსებობს, რამდენად გამართლებულია მის ნაცვლად სტანდარტთან შეუდარებელი, ძლიერ საკამათო და დაუდასტურებელი მკურნალობის პაციენტისთვის ფულით ყიდვინება?

მხოლოდ პაციენტთა ერთი ჯგუფი და ხანმოკლე გადარჩენის შანსი…

ორივე ვაქცინა დღეს კიბოს გამოსავლისგან შორსაა. მეცნიერული სტატიებით ჩანს, რომ მხოლოდ მეოთხე სტადიის ფილტვის კიბოს ერთი ჯგუფისთვის გამოიყენება და მოკლევადიან სარგებელს იძლევა.

ბოლო წლების მრავალი ფართო ფილტვის კიბოს ვაქცინის კვლევა იმედგაცრუებით დასრულდა (იხილეთ კიბოს ვაქცინებისა და იმუნოთერაპიის განყოფილება). განსაკუთრებით Cimavax-ზე სპეციფიკური, უჯრედის ზედაპირულ MAGE-A3, MUC-1, BLP25, tecemotide ცილების საწინააღმდეგო ვაქცინების ფართო კლინიკური კვლევებიც წარუმატებელი იყო.

კუბაში ჩატარებულ, 2016 წლის აგვისტოში Clinical Cancer Research-ში გამოქვეყნებულ კვლევაში მკურნალობაზე მოპასუხე 4-სტადიის პაციენტების 2-თვიან სარგებელსაც ეჭვით უნდა შევხედოთ. ვაქცინის კომერციული შეთავაზების ფორმაც ბევრს გვაწუხებს: მონაცემების მომწიფებამდე კუბური კომპანიის წარმომადგენლები ჩანთებით მსოფლიოს მარკეტინგისთვის გაუდგნენ და სრული ტექსტის გამოქვეყნებამდეც გაყიდვა და გამოყენება დაიწყო.

2017 წლის ივლისის მიმოხილვით ეს მეთოდი არც ამერიკის ეროვნულ ონკოლოგიურ სახელმძღვანელოში (NCCN) და არც ევროპულში (ESMO Guideline) გათვალისწინებული ან რეკომენდებული არ არის. „Switch Maintenance“, ანუ პირველი ხაზით სარგებლობის მქონე 4-სტადიის ფილტვის კიბოში სხვა წამლით გაგრძელებისთვის დღეს ყველაზე სწორი მტკიცებულებითი არჩევანია პემეტრექსედი.

შედეგად, არსებული მეცნიერული მონაცემებით კუბიდან ჩამოტანილი Cimawax-ის პაციენტისთვის ყიდვინება და გამოყენება არც ფილტვის და არც სხვა კიბოში მიზანშეწონილად არ მიგვაჩნია. აშშ-ის Roswel Park ინსტიტუტსა და კუბელ მკვლევრებს შორის შეთანხმებით ამ ვაქცინის კლინიკური კვლევები დაიწყო და მომდევნო წლების სიახლეებს თქვენთვის თვალს მივადევნებთ.

შესაძლოა დაგაინტერესოთ: კიბოს პერსონალიზებული ვაქცინები სიმსივნისთვის სპეციფიკურად შექმნის გამო უფრო ეფექტიან ვარიანტს გვთავაზობს.