İçeriğe geç
Prof. Dr. Mustafa Özdoğan · Tıbbi Onkoloji Uzmanı

Kanserin, insanlık tarihinden bile eski olduğunu biliyor muydunuz?

kanserin-insanlik-tarihinden-bile-eski-oldugunu-biliyor-muydunuz

Aşağıdaki resimde görülen deforme olmuş kemik, bir dinozorda teşhis edilen malign (kanserli, kötü huylu) bir tümörün ilk örneğidir.

dinozorda teşhis edilen malign bir tümörün ilk örneği

Resimdeki Fibula (alt bacakta bir kemik) kabaca 76 milyon yıl önce Kanada’nın güneyindeki Alberta’da (Günümüzdeki Dinozor Parkı) yaşamış olan boynuzlu, otçul Centrosaurust'a aittir.

Paleontologlar başlangıçta kemiğin garip şeklinin tam iyileşmeyen bir kırık sebebiyle olduğunu düşünmüşlerdir. Ancak daha sonra yeni bir şey fark edildi!

The Lancet Oncology’de yayınlanan yeni çalışma, tanı koymak için yukarıdaki fosilin iç yapısı ile hasta bir insandaki kemik tümörünü karşılaştırmıştır.

Sonuç: Dinozorun bir kanser türü olan osteosarkomdan (kemik kanseri) muzdarip olduğu bulundu. Osteosarkom, çoğunlukla genç yetişkinleri etkiler ve bu tümör sıklıkla bacaktaki uzun kemiklerde olgunlaşmamış kemik dokusundan başlar.

Bu bulgu, fosil kalıntılarında ilk kanser bulgusu değildir. Bilim insanları; Tyrannosaurus rex fosillerinde benign tümörler, ördek gagalı hadrosaurlarda artritler ve 240 milyon yıllık yaşlı kaplumbağalarda osteosarkom tespit etmişlerdir. Fakat araştırmacılar bu çalışmalarının hücresel düzeyde dinozor kanseri tanısını doğrulayan ilk çalışma olduğunu söylemekteler.

Bilim insanları, paleontologlar, patologlar, bir cerrah ve bir radyolog dâhil olmak üzere kapsamlı bir ekip, fosili, yüksek çözünürlüklü bilgisayarlı tomografi taraması ile incelediler. Ayrıca hürelerin yapısını değerlendirmek için mikroskop altında ince doku kesitlerini incelediler. Tümörün muhtemelen hayvanı rahatsız edecek kadar ilerlemiş olduğunu buldular. İnsanlarda da osteosarkomların tedavisinin zorlu olduğu bilinmektedir. Bununla birlikte fosil, diğer Centrosaurust örnekleri ile birlikte bir kemik yığınında bulunduğundan dinozorun kanser sebebiyle değil sürünün geri kalanıyla birlikte bir selde ölmüş olabileceği tahmin edilmektedir.

Araştırmacılar tanılarının; sıra dışı fosil malformasyonlarına modern görüntüleme ve tanı teknikleriyle daha dikkatli bir bakış gösterdiğini ve hastalıkların evrimsel kökenleri hakkında yeni anlayışlara yol açtığını söylüyorlar.

Sonuç olarak kanser, modern çağa ve insana özgü bir hastalık olmayıp, canlı tarihinin çok eski dönemlerinde de var olan bir hastalık grubudur.

Kanserin tarihi drozdogan (818 x 4630)

Kaynaklar

Seper Ekhtiari ve David C Evans ve ark.
History of Medicine.
First case of osteosarcoma in a dinosaur: a multimodal diagnosis.
THE LANCET ONCOLOGY, August 2020

Randevu talebi

DROZDOGAN YAPAY ZEKA

Bu yazıyı birlikte inceleyelim

Makale hakkında sorun; yanıtları sitemizdeki yayımlanmış yazılarla birlikte okuyun.

DROZDOGAN YAPAY ZEKA

Drozdogan Asistanı

Kanserin, insanlık tarihinden bile eski olduğunu biliyor muydunuz?

Makale hakkında sorun; yanıtları sitemizdeki yayımlanmış yazılarla birlikte okuyun.

Sohbet ve gizlilik bilgisi

Bu sohbet, Drozdogan Asistanı tarafından yanıtlanır ve kalite kontrolü için yetkili site yöneticilerince incelenebilir. Kişisel bilgilerinizi paylaşmayın.

Yanıtların hazırlanmasında OpenAI altyapısı kullanılır. Soru ve yanıtlar bu hizmette işlenir; sohbet kayıtları sitemizde saklanır. Kimlik, iletişim veya kişisel sağlık bilgisi paylaşmayın.

0 / 1000

Bilgilendirme amaçlıdır; kişisel tanı veya tedavi önerisi vermez.

İlgili Makaleler

Bu konuyu farklı yönleriyle ele alan diğer yazılar.

Bilimden Haberdar Olun

Yeni yazılar ve bilimsel gelişmeler e-postanıza gelsin.

Google Analytics genel sayfalarda bu pencereye bağlı olmadan çalışır ve analitik çerezler kullanabilir. Buradaki tercihiniz yalnız harici hizmetleri yönetir.

Çerez politikası