Sağlıklı Hücrelerde de Yüzlerce Mutasyon Tespit Edilmesi Büyük Şaşkınlık Yarattı

Kanser genleriyle ilgili tüm bildiklerimizi yeniden sorgulatacak bir gelişme.

Kanser, genlerde meydana gelen mutasyonların birikmesi sonucu meydana gelir. Ancak bu mutasyonlara ilk aşamada sebep olan faktörler ile ilgili pek çok bilinmeyen vardır. Ekim 2018'de Science dergisinde yayımlanan çalışmada, sağlıklı hücrelerin yaşam süresi boyunca nasıl mutasyona uğradığı ve birbirleriyle nasıl rekabet ettiklerine dair şaşırtıcı sonuçlara ulaşıldı. Araştırma, kanser genleriyle ilgili tüm bildiklerimizi yeniden sorgulamamız gerektiğini gösteriyor.

Cambridge Üniversitesi Wellcome Şanger Enstitüsü'nden araştırmacılar, 20 ile 75 yaş arasındaki 9 kişiden yemek borusu doku örneklerini analiz etti. Bu kişilerde herhangi bir sağlık sorunu ve yemek borusu kanseri hikayesi yoktu.

Alınan sağlıklı doku örneklerine tam genom sekanslama (dizileme) yapılarak mutasyon haritası çıkarıldı.

Sekanslama Sonuçlarına Göre;

• Şaşırtıcı bir şekilde 20’li yaşlardaki bireylerin her bir hücresinde yüzlerce mutasyon tespit edildi. Yaşlı bireylerde ise her hücrede 2000’den fazla mutasyon olduğu görüldü. Aynı zamanda, sadece belirli genlerdeki mutasyonların etkili olduğu görüldü.
• Araştırmacılar özellikle p53 geninde mutasyonlara yöneldiler. P53 geni, tüm yemek borusu kanserlerinde mutasyonlu haldedir. Araştırmada sağlıklı hücrelerin yüzde 10'unda p53 geninin mutasyonlu halde olduğu görüldü. Bu hücrelerin çok azının kanserleşmeye yol açtığı düşünülmektedir.
• Diğer önemli gen ise NOTCH1’dir. NOTCH1 özellikle hücre bölünmesinde önemli rol oynayan bir gendir. Orta yaşlara kadar hücrelerin yarısında bu genin mutasyonlu halde olduğu tespit edildi.
• NOTCH1 geni yemek borusu kanseriyle ilişkilendirilen bir gendir. Bu çalışmada sağlıklı hücrelerin daha fazla NOTCH1 mutasyonuna sahip olduğu görüldü. Bu durum NOTCH1 genindeki mutasyonların kansere karşı koruyucu olabileceğini göstermektedir.

Peki bu Çalışma Bize ne İfade Ediyor?

• Kanser araştırmaları, yıllar boyunca kanser genomlarını sekanslamaya ve hastalarda yaygın görülen mutasyonlara yoğunlaşmıştı. Yaygın mutasyonların kanserin asıl tetikleyicisi olduğu düşünülüyordu. Ancak bu sonuçlar, aslında kanser ilişkili olduğu düşünülen NOTCH1’in, sağlıklı hücrelerde daha fazla mutasyonlu halde olduğu görüldü.
• Bu çalışma kanser araştırmalarında yeni yaklaşımların gelişmesini sağlayabilir. Bazı kanser ilişkili genlerin kanserleşmeye etkisi bu sonuçlarla birlikte yeniden değerlendirmeye alınabilir.
• Kanser araştırmalarında sağlıklı hücrelerinde incelenmesinin önemli olduğu anlaşıldı. Sağlıklı hücrelerdeki bu mutasyonların yaşlanma ve diğer hastalıklara etkisi daha kapsamlı araştırılabilir.
• Bu çalışma, aynı zamanda kanser erken tanısı için mevcut likit (sıvı, kandan) biyopsilerin neden uygun olmadığının açıklamalarından biridir.
• Sağlıklı bireylerde kanserde erken tanı için Likit Biyopsi önermiyoruz! Neden mi?