Ağciyər xərçəngində Optune Lua (elektrik cərəyanı müalicəsi) FDA təsdiqi aldı

15 oktyabr 2024-cü ildə Novocure şirkətinin hazırladığı Optune Lua cihazı immunoterapiya və ya dosetaksellə eyni vaxtda istifadə üçün FDA (ABŞ Qida və Dərman İdarəsi) təsdiqi aldı. Bu ikinci xətt müalicə təsdiqi, platin əsaslı müalicədən sonra xəstəliyi irəliləmiş, metastatik kiçik hüceyrəli olmayan ağciyər xərçəngi (KHDAK) olan yetkin xəstələrə aiddir və mühüm mərhələdir. Bədənə taxıla bilən bu cihaz xərçəng hüceyrələri bölünərkən elektrik yüklü komponentlərə fiziki qüvvə tətbiq edərək hüceyrə ölümünə səbəb olan “şiş müalicə sahələri” (TTF= tumor treating fields ) yaradır.

TTF nədir? Təsir mexanizmi necədir?

Şiş müalicə sahələri (TTF) şişə aşağı intensivlikli dəyişən elektrik cərəyanı verən antimitotik yerli xərçəng müalicəsi cihazıdır. Bu dəyişən elektrik cərəyanları mitoz bölünmənin metafaza mərhələsində bölünmə iyinin yaranmasını və nəticədə hüceyrə bölünməsini zəiflədir. Bu, immunogen hüceyrə ölümünə və şişəleyhinə immun cavabın artmasına səbəb olur. Bu müalicənin Novocure şirkəti tərəfindən hazırlanmış forması ABŞ, Kanada, Yaponiya, Almaniya, İsrail və bir çox Avropa ölkəsində mövcuddur. Hələ Türkiyədə mövcud deyil.

QEYD: Novocure şirkətinin hazırladığı Optune texnologiyası əvvəllər 2015-ci ildə glioblastoma multiforme (GBM) və 2019-cu ildə mezotelioma üçün FDA təsdiqi almışdır.

LUNAR tədqiqatı ilə gələn FDA təsdiqi

Bu təsdiq nəticələri 2023-cü ildə Lancet Oncology jurnalında dərc edilmiş III faza LUNAR tədqiqatının məlumatlarına əsaslanır. Bu randomizə edilmiş, açıq, çoxmərkəzli tədqiqat şiş müalicə sahələrinin immunoterapiya (PD-1/PD-L1 inhibitorları) və ya dosetaksellə eyni vaxtda istifadəsini (eksperimental qol), yalnız PD-1/PD-L1 inhibitorları və ya dosetaksellə müalicə olunan nəzarət qrupu ilə müqayisə etdi. Tədqiqata platin əsaslı müalicə zamanı və ya sonra xəstəliyi irəliləmiş metastatik KHDAK xəstələri daxil idi.

Ömür müddətində yaxşılaşma: 3,3 ay mühüm qazancdır

Tədqiqatın birincili sonlanma göstəricisi uğurla əldə edildi. Şiş müalicə sahələrinin immunoterapiya və ya dosetaksellə eyni vaxtda istifadəsinin, yalnız immunoterapiya və ya dosetaksel müalicəsi ilə müqayisədə median ümumi sağqalmada əhəmiyyətli 3,3 aylıq (P = 0,04) artım verdiyi göstərildi. Şiş müalicə sahələri alan qrupda median ümumi sağqalma müddəti 13,2 ay (95% etibar intervalı [Eİ] = 10,3–15,5 ay) olduğu halda, yalnız immunoterapiya və ya dosetaksel alan qrupda bu müddət 9,9 ay (95% Eİ = 8,2–12,2 ay) olmuşdur.

İkincili sonlanma göstəriciləri: PD-1/PD-L1 inhibitoru ilə eyni vaxtda istifadədə 8 aylıq üstünlük

LUNAR tədqiqatında əvvəlcədən müəyyən edilmiş iki ikincili sonlanma göstəricisi də var idi. Birinci göstərici şiş müalicə sahələrinin immunoterapiya ilə eyni vaxtda istifadəsinin yalnız immunoterapiya ilə müqayisədə sağqalma müddətini statistik baxımdan əhəmiyyətli dərəcədə yaxşılaşdırdığını göstərdi. İkinci göstəricidə isə şiş müalicə sahələrinin dosetaksellə eyni vaxtda istifadəsi yalnız dosetakselə nisbətən müsbət meyil göstərdi, lakin statistik əhəmiyyətli fərq yaratmadı.

İmmunoterapiya ilə eyni vaxtda şiş müalicə sahələri alan xəstələr (70 xəstə) median 19 aylıq (95% Eİ = 10,6–28,2 ay) ümumi sağqalma müddətinə çatdığı halda, yalnız immunoterapiya alanlarda (71 xəstə) bu müddət 10,8 ay (95% Eİ = 8,3–17,6 ay) olmuşdur. Bu, sağqalma müddətində 8 aydan çox fərq yaradaraq (P = 0,02) statistik əhəmiyyətli olmuşdur. Digər tərəfdən, dosetaksellə eyni vaxtda şiş müalicə sahələri alan xəstələrdə (75 xəstə) median ümumi sağqalma 11,1 ay (95% Eİ = 8,2–13,9 ay), yalnız dosetaksel alanlarda (75 xəstə) isə 8,9 ay (95% Eİ = 6,5–11,3 ay) olmuşdur. Lakin bu 2,2 aylıq yaxşılaşma statistik əhəmiyyətli olmasa da, müsbət meyil göstərmişdir.

Yan təsirlər və təhlükəsizlik profili

Cihazla əlaqəli yan təsirlər əsasən tətbiq nahiyələrində dəri narahatlıqları kimi yaranmış və xəstələrin 63,1%-ində (89 xəstə) müşahidə olunmuşdur. Bunların çoxu 1-ci və 2-ci dərəcəli olsa da, 4%-lik qrupda (6 xəstə) müalicəyə fasilə tələb edən 3-cü dərəcəli dəri toksikliyi müşahidə edilmişdir. Şiş müalicə sahələri ilə əlaqəli 4-cü və ya 5-ci dərəcəli toksiklik və ya müalicəyə bağlı ölüm bildirilməmişdir.

Xəstələrin ümumi vəziyyəti

Xəstələrin başlanğıc xüsusiyyətləri iki qrup arasında taraz idi. İştirakçıların median yaşı 65 (aralıq 22–86 il) idi; 66%-i kişi idi və xəstələrin 96%-i 0 və ya 1 performans statusuna malik idi (Eastern Cooperative Oncology Group [ECOG]). ABŞ mərkəzlərində iştirak edən xəstələrin 83%-indən PD-L1 ekspressiyası məlumatları toplanmış və bu nisbət dörd kohort arasında taraz olmuşdur.

Bu təsdiq metastatik kiçik hüceyrəli olmayan ağciyər xərçənginin müalicəsində mühüm addım kimi qiymətləndirilməli və xüsusilə xəstəliyi irəliləyənlər üçün yeni ümid mənbəyi hesab olunmalıdır.