Ağciyər xərçənginin müalicəsində yeni addım – Mediastinoskopiya olmadan şişin çıxarılması

Son tədqiqatlar ağciyər xərçəngi olan xəstələr üçün mühüm irəliləyişə işarə edir. Avropada aparılan bir tədqiqat sistematik endosonoqrafiya nəticələri mənfi olan xəstələrdə mediastinoskopiya ilə təsdiqə müraciət etmədən birbaşa ağciyər xərçəngi əməliyyatının (şişin çıxarılması və limfa düyünlərinin disseksiyasının) aparıla biləcəyini göstərib. Bu, xəstələr üçün daha az invaziv və potensial olaraq daha sürətli müalicə prosesi təqdim edir.

Əməliyyat edilə bilən ağciyər xərçəngi şişin cərrahi müdaxilə ilə çıxarıla biləcəyi halları bildirir. Xəstənin ümumi sağlamlıq vəziyyəti, şişin mərhələsi və ölçüsü kimi amillər onun əməliyyat edilə bilib-bilməyəcəyini müəyyən edir. Əməliyyata uyğun ağciyər xərçəngi xəstələrinin cərrahi müdaxilə ilə şişin tam çıxarılması və xəstəliyin yayılmasının qarşısının alınması imkanı var.

Sistematik endosonoqrafiya endoskopik ultrasəs müayinəsi (EUS) və endobronxial ultrasəs müayinəsindən (EBUS) istifadə edərək limfa düyünlərini və mediastinal strukturları görüntüləyən qeyri-invaziv üsuldur. Bu üsul ağciyər xərçəngi xəstələrinin mərhələləndirilməsində mühüm rol oynayır. Sistematik endosonoqrafiyanın mənfi olması müayinə zamanı şişin limfa düyünlərinə yayılma əlamətinin tapılmaması deməkdir.

*

Mediastinoskopiya döş qəfəsinin ortasında yerləşən və mediastinum adlanan nahiyənin cərrahi yolla müayinəsidir. Bu prosedur limfa düyünlərinə xərçəng yayılmasının olub-olmadığını təsdiqləmək üçün istifadə edilə bilər.

Tədqiqatın təfərrüatları

Niderland və Belçikadakı tədqiqatçıların apardığı MEDIASTrial adlı tədqiqat ağciyər xərçəngi xəstələrinin müalicəsində yeni yanaşma təklif edir. Bu yanaşmaya görə, sistematik endosonoqrafiyası mənfi olan xəstələrdə mediastinoskopiya ilə təsdiq olmadan dərhal şişin çıxarılmasına və limfa düyünlərinin disseksiyasına keçmək olar.

N2 xəstəlik anlayışı

N2 xəstəlik ağciyər xərçənginin mərhələləndirilməsində istifadə edilən termindir. Ağciyər xərçəngi TNM təsnifatı adlanan sistemlə mərhələləndirilir. Bu sistemdə "T" şişin ölçüsünü və yayılmasını, "N" limfa düyünlərinə xərçəng yayılmasını, "M" isə uzaq metastazların mövcudluğunu bildirir.

N2 xəstəlik ağciyər xərçənginin mediastinal limfa düyünlərinə (döş boşluğunun orta hissəsindəki limfa düyünlərinə) yayıldığını göstərir. N2 xəstəliyin aşkarlanması ağciyər xərçəngi xəstələrinin müalicəsinin planlaşdırılmasında vacibdir və bu xəstələrin birbaşa əməliyyat edilməsi adətən üstün tutulmur.

Nəticələr

• Tədqiqatda ümumilikdə 346 xəstə iştirak edib. Bu xəstələr Niderland və Belçikadakı mərkəzlərdən seçilib.

• Sistematik endosonoqrafiya mənfi olduqdan sonra xəstələr iki qrupa ayrılıb:

  • Birinci qrup birbaşa şişin çıxarılması və limfa düyünlərinin disseksiyası aparılan 171 xəstədən ibarət olub.
  • İkinci qrup mediastinoskopiya ilə təsdiqdən sonra şişin çıxarılması və limfa düyünlərinin disseksiyası aparılan 175 xəstədən ibarət olub.

• Tədqiqatın əsas məqsədi birbaşa şişi çıxarılan qrupda gözlənilməz N2 xəstəliyin nisbətini mediastinoskopiya ilə təsdiq edilən qrupla müqayisədə qiymətləndirmək idi. Bunun üçün 8%-lik "noninferiority" (pisləşmə) həddi müəyyən edilib.

• Mediastinoskopiya qrupunda 175 xəstənin 14-də (8,0%, 95% etibar intervalı = 4,8%–13,0%) metastaz aşkar edilib.

• Birbaşa şişi çıxarılan qrupda 171 xəstənin 15-də (8,8%, 95% etibar intervalı = 5,4%–14,0%), mediastinoskopiya qrupunda isə 155 xəstənin 12-də (7,7%, 95% etibar intervalı = 4,5%–13,0%) gözlənilməz N2 xəstəlik tapılıb. Fərq 1,03%, fərqin yuxarı həddi isə 7,2% olub (P noninferiority dəyəri = 0,0144).

• Ciddi xəstələnmə və ya 30 günlük həyat itkisi nisbətləri birbaşa şişi çıxarılan qrupda 12,9%, mediastinoskopiya qrupunda isə 15,4% olub (P = 0,4940).

Sistematik endosonoqrafiya mənfi olduqdan sonra mediastinoskopiya aparılmasının səbəbi əvvəllər aşkarlanmamış N2 xəstəliyin mövcudluğunu təsdiqləməkdir. Lakin bu tədqiqat endosonoqrafiya nəticələri mənfi olan xəstələrdə mediastinoskopiya ilə təsdiqə müraciət etmədən birbaşa şişin çıxarılmasının və limfa düyünlərinin disseksiyasının aparıla biləcəyini göstərir.

Nəticə olaraq, bu yeni yanaşma sayəsində xəstələrin daha az invaziv və daha sürətli müalicə prosesindən faydalana biləcəyi gözlənilir. Beləliklə, ağciyər xərçəngi olan xəstələrin həyat keyfiyyəti artırıla və müalicə prosesi daha rahat edilə bilər.