Daha xoşbəxt olmaq üçün niyə ən azı 8 saat yuxu?

Yatmadan yaşamaq mümkün deyil, bəs neçə saat yuxuya ehtiyac var? Dincəlməkdə yuxunun rolu nədir? Bir neçə saatlıq yuxu həqiqətən sağlamdırmı? kimi suallar hələ də insanların fikrini məşğul edir. Davranış Terapiyası və Eksperimental Psixiatriya adlı jurnalda 2017-ci ildə dərc olunan araşdırmaya görə, gündə səkkiz saatdan az yuxu təşviş, depressiya və təkrarlanan mənfi düşüncələrlə birlikdə psixoloji pozuntulara səbəb ola bilir. Koqnitiv Terapiya və Araşdırma adlı jurnalda 2014-cü ildə dərc olunan başqa araşdırmada isə erkən yatmağın psixologiyaya müsbət təsirləri göstərilmişdi.

Binghamtom Universitetinin Psixologiya şöbəsindən tədqiqatçılar iradəsindən kənar orta və yüksək səviyyədə təkrarlanan mənfi düşüncələri olan şəxslərdə yuxunun vaxtını və müddətini qiymətləndirmişdir. Araşdırma iştirakçılarına emosional reaksiya yaratmaq məqsədilə şəkillər göstərilmiş və göz hərəkətlərindən maraqları müşahidə edilmişdir.

Tədqiqatçılar nizamsız yuxunu şəxsin ağlına gələn mənfi düşüncələri uzaqlaşdırmasının çətinləşməsi ilə əlaqələndirmişlər. Yəni yetərsiz yuxu zehnə müdaxilə edən mənfi düşüncələri başladaraq insanların həyatında arzuolunmaz, qeyri-sağlam təsirlərə səbəb ola bilər.

Bu araşdırmada iştirakçıların zehinlərindəki mənfi düşüncələrin artdığı, məruz qaldıqları mənfi stimuldan daha çox təsirləndikləri və bu düşüncələrdən qurtulmalarının çətinləşdiyi müşahidə edilmişdir. Normalda insanlar mənfi məlumatlara baxmayaraq irəliləyə bildiyi halda, iştirakçılar bu mənfi məlumatları nəzərə almamaq iqtidarında olmayıb.

Yuxu bədənin deyil, beynin dincəlməsi və tənzimlənməsi üçündür

Tədqiqatçılar bu mənfi düşüncələrin şəxslərdə təşviş pozuntusu, narahatlıq və depressiya kimi bəzi psixoloji pozuntulara səbəb ola biləcəyinə inanırlar.

Zehində təkrarlanan bədbin düşüncələr, keçmiş və ya gələcək barədə güclü narahatlıq yaşayan şəxslərdə müşahidə olunan psixoloji pozuntular arasında major depressiv pozuntu, travmadan sonrakı stress pozuntusu, obsessiv-kompulsiv pozuntu və sosial təşviş pozuntusu kimi hallar ola bilər. Bu şəxslərdə eyni zamanda yuxu problemi də müşahidə olunur.

Tədqiqatçılar keyfiyyətli yuxunun psixopatoloji şikayətləri azaltdığının artıq məlum olduğunu bildirirlər. Mövzu üzərində çalışan alimlər psixoloji pozuntuları olan şəxslərə kömək etmək üçün yuxu haqqında məlumatların bu istiqamətdə necə istifadə edilə biləcəyini anlamağı hədəfləyirlər. Bu araşdırmaya görə, müntəzəm və ən azı 8 saatlıq yuxu daha az emosional çətinlik təmin edə bilər. Xüsusilə xərçəng xəstələrində yüksək səviyyədə müşahidə olunan təşvişə, narahatlığa və bəzən depressiyaya kifayət qədər yuxu və dincəlməyin faydalı ola biləcəyi deyilə bilər. Yuxu pozuntuları ilə psixoloji xəstəliklər və ilişib qalan mənfi düşüncələr arasındakı əlaqə araşdırılmağa davam edir. Nəzəriyyələri dəstəkləyən daha çox araşdırma aparılarsa, potensial olaraq şəxslərin yuxu vaxtını və müddətini tənzimləyərək və ya yatdıqda yuxu rejiminə müdaxilə edərək təşviş və depressiyanın müalicəsinə töhfə vermək olar.

• Yuxu problemləri öyrənməyə təsir edir - Keyfiyyətli yuxu nədir, yaxşı yuxu üçün nə etməli?