Dünyanın ən uzun yaşayan Mavi Zona insanlarının 8 ortaq xüsusiyyəti

Blue Zones (Mavi Zonalar) adlandırılan bölgələrdə yaşayan insanlar adətən 100 yaşadək sağlam yaşayırlar. Bu bölgələrin insanları həyat keyfiyyətinin və müddətinin artmasına səbəb olan 8 ortaq həyat tərzi prinsipini paylaşır.

National Geographic üzvü və New York Times yazıçısı Dan Buettner dünyada insanların ən uzun yaşadığı və ən sağlam olduğu "Mavi Zonalar" adlı beş bölgəni kəşf edib.

Bu bölgələr;

- Sardiniyanın Barbagia bölgəsi - Daxili Sardiniyanın dağlıq yaylaları. Dünyanın ən yaşlı kişilərinin olduğu bölgə

- İkariya, Yunanıstan - Egey adası. Dünyanın ən aşağı orta yaş ölüm nisbəti və ən aşağı demensiya nisbətlərinin müşahidə edildiyi yer.

- Nicoya yarımadası, Kosta-Rika - Dünyanın ikinci ən yaşlı kişilərinin olduğu bölgə

- Loma Linda, Kaliforniya - Burada yaşayan Yeddinci Gün Adventistləri (xristian məzhəbi).

- Okinava, Yaponiya - Dünyanın ən uzun yaşayan qadınlarının olduğu bölgə.

Dünyanın ən uzun yaşayan Mavi Zona insanlarının 8 ortaq xüsusiyyəti — Uzun həyatın sirləri

1 – Təbii hərəkətlilik

- Mavi Zonalarda yaşayan insanlar marafon qaçmır və ya idman zallarına gedib ağır məşqlər etmirlər. Daimi və təbii hərəkətli həyat tərzləri var.

- Onları daim və düşünmədən hərəkətə sövq edən mühitlərdə, bağlarda — az alət köməyi ilə — yaşayır və işləyirlər.

2 – Məqsəd

- Okinavalılar buna Ikigai deyir, Nikolaylar isə buna plan de vida deyir. Hər ikisinin mənası səhər niyə oyandığını bilmək; günə məqsədlə oyanmaqdır!

- Məqsədi olan insanların orta hesabla 7 il daha uzun yaşadığı görülüb.

3 – Rahatlama

- Hətta Mavi Zona insanları da stress yaşayır. Stress həyat keyfiyyətini pozan və bəzi xəstəliklərə səbəb olan amildir.

- Dünyanın ən uzun yaşayan insanlarının stressi azaldan vərdişləri var.

- Okinavalılar əcdadlarını xatırlamaq üçün hər gün bir neçə dəqiqə ayırır, adventistlər dua edir, ikariyalılar günorta bir qədər yatır (siesta), sardiniyalılar əylənir.

4 - %80 qaydası

- Ac olmamaqla dolu hiss etmək arasındakı % 20 boşluq arıqlamaqla çəki almaq arasındakı fərq ola bilər. Yəni tam doymadan süfrədən qalxmaq.

- Mavi Zonalardakı insanlar günortadan sonra və ya axşamın erkən saatlarında kiçik yeməklərini yeyir, günün qalan hissəsində daha yemirlər (3 əsas öyün, 3 ara öyün kimi qaydaları yoxdur).

5 – Əsasən tərəvəzlə qidalanma

- Mövsümə uyğun əsasən tərəvəz və meyvə ilə qidalanırlar,

- Tam taxıllı qidalar istehlak edilir,

- Keçi südü və pendiri istehlak edilən qidalardandır,

- Bölgəyə xas otlar yeməklərdə istifadə edilir (kasnı, razyana və s.)

- Əsasən su olmaqla bol maye istehlak edilir,

- Balığa tez-tez üstünlük verilir,

- Qırmızı ət istehlakı azdır

6 – İnanc

- Mavi Zonalarda yaşayan 100 yaşı keçmiş hər 5 şəxsdən ikisi müəyyən dini icmalara aid idi.

- Araşdırmalar inanc əsaslı xidmətlərə ayda dörd dəfə qatılmağın ömrü 4-14 il uzadacağını göstərir.

7 – Əvvəl ailə

- Bu bölgə insanları üçün ailə prioritetdir.

- Yaşlı valideynlər (baba, nənə) yaxında və ya eyni evdədir.

- Evdə böyüklərin olmasının uşaqların xəstələnmə və ya həyat itkisi ehtimalını azaltdığı görülüb.

- Uzun evliliklərin — həyat yoldaşlığının — ömrü 3 ilə qədər uzatdığı da görülüb.

8 – Düzgün sosial qrup / Yaxşı dostlar

- Mavi Zona insanları sağlam davranışları dəstəkləyən sosial mühitə malikdir.

- Okinavalılar bir-birinə ömür boyu bağlı beş dostdan ibarət qrup anlayışını moais yaradıblar.

- Tədqiqatlar siqaret çəkməyin, piylənmənin, xoşbəxtliyin və hətta tənhalığın yoluxucu olduğunu ortaya qoyur.

- Uzunömürlü insanların sosial şəbəkələri sağlamlıq davranışlarını müsbət formalaşdırır.

.

Aşağıdakı şəkildə Mavi Zona icmalarının ortaq və fərqli cəhətləri göstərilir. Güclü sosial bağlar, əsasən tərəvəzlə qidalanma və siqaretin olmaması bu cəmiyyətlərin ən mühüm xüsusiyyətləridir

.

Blue Zones kəşfindən sonra sosial inteqrasiyanın əhəmiyyətini təsdiqləyən tədqiqat da dərc edilib. Bu tədqiqata görə güclü sosial inteqrasiya ömür müddətinə ən müsbət təsir edən amildir

*

- Balanslı qidalanma nədir?