Erkən mərhələ süd vəzi xərçəngində immunoterapiya nə vaxt və kimə verilməlidir?

Erkən mərhələ süd vəzi xərçəngində immunoterapiyanın kimlərə və nə vaxt tətbiq edilməli olduğu sualı neoadjuvant (əməliyyatdan əvvəlki) və adjuvant (əməliyyatdan sonrakı) müalicə yanaşmalarında geniş müzakirə mövzusudur.

Son dövrdə immunoterapiya xüsusilə üçlü neqativ süd vəzi xərçəngi (TNMK) kimi bəzi alt qruplarda ümidverici nəticələr göstərsə də, digər süd vəzi xərçəngi növlərində effektivliyi və tətbiq vaxtı barədə dəqiq cavab yoxdur. 29 avqust 2024-cü ildə JAMA Oncology jurnalında dərc olunan geniş meta-analiz bu mövzuda mühüm sualları aydınlaşdırır və müalicə yanaşmalarını yenidən formalaşdıra biləcək nəticələr təqdim edir.

Neoadjuvant immunoterapiya: TNMK və HR-müsbət, HER2-mənfi xəstələrdə ümidverici nəticələr

Meta-analizdə neoadjuvant immunoterapiya və kimyaterapiya kombinasiyasının 5114 xəstədə qiymətləndirildiyi doqquz randomizə edilmiş klinik tədqiqat araşdırılıb. İştirakçılar alt qruplar üzrə belə bölünüb:

• 2097 xəstə üçlü neqativ süd vəzi xərçəngi (TNMK),
• 1924 xəstə hormon reseptoru (HR) müsbət, HER2-mənfi,
• 1115 xəstə HER2-müsbət süd vəzi xərçəngi.

Tədqiqatlara pembrolizumab, atezolizumab, durvalumab və nivolumab kimi dörd immun nəzarət nöqtəsi inhibitoru sinfindən immunoterapiya daxil edilib. Nəticələrə görə:

TNMK-də yüksək cavab göstəriciləri

• Patoloji tam cavab (pTY): İmmunoterapiya əlavə edildikdə 46,6%-dan 59,9%-a yüksəlib (şanslar nisbəti [OR], 1,64).
• Hadisəsiz sağqalma: İmmunoterapiya ilə müalicə olunanlarda 5 illik hadisəsiz sağqalma göstəricisi 80% olduğu halda, immunoterapiya almayanlarda 71,8% qeydə alınıb (risk nisbəti [HR], 0,69).
• pTY əldə edilən xəstələrdə: 5 illik hadisəsiz sağqalma göstəricisi 92% (immunoterapiya ilə müalicə) və 88% (immunoterapiyasız müalicə) kimi bildirilib.
• Qalıq xəstəliyi olan xəstələrdə: İmmunoterapiya ilə müalicə zamanı hadisəsiz sağqalma göstəricisi 63,3%-ə yüksəlib, immunoterapiya tətbiq olunmayanlarda isə 56,1% qeydə alınıb.

HR-müsbət, HER2-mənfi xəstələrdə seçici cavab

• pTY göstəriciləri: İmmunoterapiya ilə müalicədə 24,6%-ya çatıb (nəzarət qrupunda 14,8%).
• Bu yaxşılaşma PD-L1-müsbət şişlərdə daha aydın olub (31%-ə yüksəlib), lakin PD-L1-mənfi şişlərdə cüzi artım (10%-a yüksəlmə) müşahidə olunub.

HER2-müsbət xəstələrdə yetərsiz cavab

Neoadjuvant immunoterapiyanın HER2-müsbət şişlərdə nəzərəçarpan fayda vermədiyi müşahidə olunub.

Yan təsirlərin idarə edilməsi

Neoadjuvant immunoterapiya kimyaterapiyaya xas mədə-bağırsaq və hematoloji yan təsirlərdə əhəmiyyətli artım yaratmasa da, immunoterapiyaya xas yan təsirlər diqqətçəkən səviyyədə olub. 3-cü dərəcə və ya daha ağır immun mənşəli arzuolunmaz hadisələrin göstəricisi 10,3% kimi bildirilib.

Adjuvant immunoterapiya: mübahisəli fayda

Adjuvant müalicə (əməliyyatdan sonrakı immunoterapiya) barədə məlumatlar immunoterapiyanın əməliyyatdan sonra davam etdirilməsinin ümumi sağqalmaya əhəmiyyətli töhfə vermədiyini göstərib. Xüsusilə aşağıdakı nəticələr diqqət çəkir:

• KEYNOTE-522 və IMpassion031 kimi adjuvant immunoterapiya tədqiqatlarında, pTY əldə edilən TNMK xəstələrinin sağqalma göstəricisi (92,1%) immunoterapiyanın davam etdirilmədiyi tədqiqatlardakı göstəriciyə (92,8%) bənzəyir.
• Qalıq xəstəliyi olan xəstələrdə: İmmunoterapiyanın davam etdirilməsi sağqalmada əhəmiyyətli yaxşılaşma təmin etməyib (HR, 1,23; 95% CI, 0,60-2,53).

Bu nəticələr immunoterapiyanın TNMK-dəki effektivliyinin neoadjuvant dövrlə məhdudlaşa biləcəyini göstərir. Bundan başqa, immunoterapiyanın davam etdirilməsinin həm müalicə ilə bağlı toksikliyi, həm də maliyyə yükünü artıra biləcəyi qeyd olunur.

Gələcəyə dair nəticələr

Bu nəticələr erkən mərhələ süd vəzi xərçəngində immunoterapiyanın istifadə qaydasının yenidən qiymətləndirilməsinin vacibliyini aydın göstərir. Xüsusilə aşağıdakı məsələlər diqqətlə nəzərdən keçirilməlidir:

1. Adjuvant immunoterapiyanın dayandırılması ehtimalı: Adjuvant müalicədən təhlükəsiz şəkildə imtina etmək mümkün olarsa, müalicə yanaşmalarını yenidən müəyyənləşdirmək olar. Bu, lazımsız müalicə yükünü azaldaraq xəstələrin həyat keyfiyyətini artıra bilər.

2. Daha çox klinik tədqiqata ehtiyac: Bu nəticələrin doğruluğunu və ümumiləşdirilə bilməsini dəstəkləmək üçün əlavə klinik araşdırmalara ehtiyac var. Daha geniş və spesifik xəstə qruplarını əhatə edən tədqiqatlar mövcud məlumatların etibarlılığını artıra bilər.

3. Fərdiləşdirilmiş müalicə yanaşmaları: Müxtəlif xəstə alt qruplarında immunoterapiyanın faydalarını daha yaxşı anlamaq üçün molekulyar və genetik məlumatlar əsasında yeni tədqiqatlar aparılmalıdır. Bu, müalicə strategiyalarını daha dəqiq hədəfləməyə imkan verə bilər.

Bu məsələlər erkən mərhələ süd vəzi xərçəngində immunoterapiyanın yerini optimallaşdırmaq üçün mühüm yol xəritəsi təqdim edir.

Nəticə: müalicə strategiyalarını yenidən formalaşdırmaq vaxtıdır

Erkən mərhələ süd vəzi xərçəngində immunoterapiyanın rolu neoadjuvant dövrdə TNMK və müəyyən HR-müsbət, HER2-mənfi şişlər üçün ümidverici olsa da, adjuvant müalicədə təsirsizliyi mühüm müzakirə mövzusu olaraq qalır. Bu nəticələr xəstələri lazımsız müalicə yükündən azad etmək və klinik nəticələri yaxşılaşdırmaq üçün mühüm imkan yaradır. Lakin müxtəlif tədqiqatların qarşılıqlı müqayisəsinə əsaslanan bu təhlillərin məhdudiyyətləri nəzərə alınaraq gələcək klinik tədqiqatlardan daha dəqiq cavablar gözlənilir.