Gündə yalnız 1 siqaret çəkmək belə ürək-damar xəstəliyi riskini artırır!

Ötən günlərdə BMJ (British Medical Journal) adlı jurnalda açıqlanan araşdırmada gündə yalnız bir siqaret çəkməyin gündə 1 qutu (20 ədəd) siqaret çəkənlərdə artan ürək xəstəliyi və insult riskinin təxminən yarısı qədər risk artımı yaratdığı bildirildi.

Ürək-damar xəstəliyi üçün 5.6 milyon, insult (iflic) üçün 7.3 milyon şəxslə 21 ölkədə və 1946-2015-ci illər arasında aparılmış araşdırmaların əhatəli qiymətləndirilməsi (meta-analizi) olan bu tədqiqatın nəticələri olduqca maraqlıdır: Buna görə gündə çəkilən tək siqaretin kişilərdə ürək-damar xəstəliyi riskini % 48-% 74, qadınlarda isə % 57-% 114 artırdığı; insult üçün də hər iki cinsdə riski təxminən %30 artırdığı göstərilmişdir.

Ürək-damar xəstəlikləri %48 nisbəti ilə siqaretlə əlaqəli ən mühüm ölüm səbəbidir. Bu da siqaretin dünyada siqaret çəkən təxminən 1 milyard şəxsin erkən ölümünə səbəb olacağı deməkdir.

Siqaret çəkən biri ilə yaşayan və daim siqaret tüstüsünə məruz qalan şəxslərdə (passiv çəkən) işemik ürək xəstəliyi riskinin siqaret çəkməyən biri ilə yaşayanlardan təxminən %25 yüksək olduğu məlumdur.

Hətta siqaret tüstüsünə məruz qalmağın belə ürək-damar xəstəliyi riskini artırdığını nəzərə alsaq, az siqaret çəkməyin riski azaltmayacağı aydındır. Buna görə gündə 1-5 siqaret çəkməyin gündə bir qutu çəkməkdən daha təhlükəsiz olduğunu söyləmək düzgün yanaşma olmayacaq.

Araşdırmada gündə 1 və 5 siqaret çəkən şəxslərin gündə 20 siqaret (1 qutu) çəkənlərlə müqayisədə ürək-damar xəstəliyi riskləri belə göstərilmişdir;

• Koronar ürək xəstəliyi riski üçün, gündə 20 siqaret çəkənlərlə müqayisədə gündə 1 və 5 siqaret çəkən kişilərdə riskin müvafiq olaraq %42 və %57, qadınlarda %31 və %43-ə qədər artdığı;
• İnsult üçün, kişilərdə riskin % 41 və % 52, qadınlarda % 34 və % 44-ə qədər yüksəldiyi müşahidə edilmişdir.

Bilinməlidir ki, siqaret infarkt və insult riskini artırır və az siqaret çəkmək bu riski düşünüldüyü kimi azaltmır.

Bu araşdırma ürək-damar xəstəlikləri baxımından təhlükəsiz siqaretçəkmə səviyyəsinin olmadığını göstərdiyi üçün mühümdür. Buna görə az siqaret çəkmək, ara-sıra çəkmək və ya daha az siqaret çəkmək kimi strategiyaların hamısı əhəmiyyətli ürək-damar xəstəliyi riski daşıyır. Yalnız siqareti tamamilə tərgitmək qoruyucudur.

Bir-iki cümlə də elektron siqaret (e-siqaret) və tütünü yandırmayan digər siqaret məhsulları üçün demək lazım gəlsə, hələ siqaretdən daha təhlükəsiz olduğuna dair inandırıcı araşdırmaların olmadığını qeyd etmək lazımdır. Dünya tütün istehsalçılarının və siqaret satıcılarının yeni nəsil tətbiqlərlə daha çox siqaret asılısı yaratmağa çalışdığı görünür. Lakin bu yeni nəsil məhsullarda nikotin olsa da, olmasa da, tərkibindəki digər qatqılar vasitəsilə də sağlamlığımıza verdiyi zərərləri göstərmək üçün daha bir neçə onillik keçməlidir.

- Passiv siqaretçəkmədən daha geniş - üçüncü əl siqaretçəkmə nədir?