Hava çirklənməsinin də xərçəng yaratdığını unutmayaq
Bu məqalədə
Hava çirklənməsi yaşadığımız bölgədəki müxtəlif maddələrin çeşidinə, ilin dövrünə və hava şəraitinə bağlı fərqli amillərə görə dəyişə bilər. Mənbələri istifadə edilən motorlu nəqliyyat vasitələri, sənaye və yanmış neft tüstüsü kimi insan mənşəli və ya Şimali Afrika səhra tozları kimi təbii ola bilər.
Hava çirklənməsi adətən qapalı məkan və açıq hava olaraq ayrılır. Hər ikisində yaranan çirklənmə xərçəng riskini artırır; vacib olan bu riski bacardığımız qədər minimuma endirməkdir.
Bununla belə, risklər əhəmiyyət dərəcəsinə görə qiymətləndirilməlidir. Siqaret/tütün məhsulları çəkməyin ağciyər xərçəngi inkişaf etdirmə riski çöldəki hava çirklənməsindən çox yüksəkdir. Siqaret çəkirsinizsə, sağlamlığınız üçün edə biləcəyiniz ən yaxşı şey ilk növbədə bunu tərgitmək olacaqdır. Tədqiqatlar hava çirklənməsinə məruzqalmanın dünyanın böyük hissəsində, əsasən sıx əhalili və sürətlə sənayeləşən ölkələrdə əhəmiyyətli artdığını göstərir. Qlobal Xəstəlik Yükü Layihəsindən alınan ən yeni məlumatlara görə, 2010 ilində dünyada 223 mini ağciyər xərçəngi səbəbindən olmaqla hava çirklənməsinə görə 3.2 milyon insan həyatını itirmişdir.
Açıq hava çirklənməsi
Hava çirklənməsi ağciyər xərçəngi riskinin artması ilə əlaqəlidir. Fərdi xərçəng riski kiçik olsa belə, ümumi əhalidə nəfəs alınan çirkli havanın təsirləri böyükdür. Araşdırmalara görə hava çirklənməsinin xərçəng riskini artırdığına dair kifayət qədər sübut vardır və Beynəlxalq Xərçəng Araşdırmaları Agentliyinə görə hava çirklənməsi qrup 1 kanserogen sinfindədir.
Çirkli toz hissəcikləri hava çirklənməsi yaratmaq üçün 2500 km uzağa qədər təsir göstərə bilər.
Hava çirklənməsinin yalnız ağciyər xərçəngi deyil, xüsusilə tənəffüs yolu və ürək xəstəlikləri kimi digər xəstəliklərə də səbəb olduğuna dair tədqiqat nəticələri vardır.
Qapalı məkan hava çirklənməsi
Qapalı məkanlardakı hava çirklənməsinin də səbəbləri müxtəlif ola bilər. Ev və iş yerlərində isitmə növü və yemək bişirməkdə istifadə edilən yanacaqlar daxil olmaqla çoxsaylı mənbələri ola bilər. Ən mühüm qapalı məkan çirkləndiricilərindən biri də siqaret tüstüsüdür.
Passiv – ikinci və üçüncü əl – siqaret çəkmə
Bu gün milyonlarla insan passiv siqaret çəkəndir. Xüsusilə evlərdə çəkilən siqaret tüstüsünə məruzqalma ilə yanaşı, tüstünün əşyalara hopması ilə üçüncü əl siqaret çəkmə də xərçəng riskini əhəmiyyətli artıran amillərdəndir.
Hava çirklənməsindən qorunmaq üçün fərdi tədbirlər
- Fərdi olaraq daha çox hava çirklənməsi yaratmaqdan çəkinərək bu səviyyəni minimuma endirməkdə rolumuzu yerinə yetirə bilərik.
- Motorlu nəqliyyat vasitələri əvəzinə mümkün qədər velosipedə və yeriməyə üstünlük verə bilərik. Bununla da fəal həyat sayəsində xərçəng və digər xəstəliklərin riskini azalda bilərik.
- Siqaret çəkiriksə tərgitməli, çəkmiriksə passiv siqaret çəkməyə və üçüncü əl məruzqalmaya diqqət etməliyik.
ƏLAQƏLİ MÖVZULAR:
Mənbələr
cancer.org
2. How air pollution can cause cancer.
cancerresearchuk.org
Bu məqalə sizə faydalı oldu?
Rəyiniz məzmunumuzu yaxşılaşdırmağa kömək edir.
Oxucu şərhləri
Şərhinizi paylaşın
Adınız və şərhiniz yalnız administrator təsdiqindən sonra dərc olunur. E-poçt ünvanınız ziyarətçilərə heç vaxt göstərilmir.
İlk şərhi siz yazın.