Kimyaterapiyaya bağlı sümük iliyi basqısını azaltmaq üçün ilk dəfə bir dərman FDA təsdiqi aldı

12 fevral 2021-ci ildə ABŞ Qida və Dərman İdarəsi (FDA), trilaciclib təsiredici maddəli Cosela adlı dərmanı irəliləmiş mərhələli kiçik hüceyrəli ağciyər xərçəngi olan xəstələrdə kimyaterapiyaya bağlı sümük iliyi basqısının tezliyini azaltmaq üçün öz sinfində ilk müalicə kimi təsdiqlədi. Trilaciclib (Cosela) ferment növü olan siklindən asılı kinaza (CDK) 4/6-nı basqılayaraq sümük iliyi hüceyrələrini kimyaterapiyanın yaratdığı zədədən qorumağa kömək edə bilər.

İrəliləmiş kiçik hüceyrəli ağciyər xərçəngi olan xəstələrdə sümük iliyi funksiyasını qorumaq kimyaterapiyanı daha təhlükəsiz etməyə və müalicəni vaxtında, plana uyğun tamamlamağa kömək edə bilər. Trilaciclib təsdiqi xəstələrə kimyaterapiyanın geniş yayılmış zərərli yan təsirinin yaranmasını azalda biləcək müalicə seçimi təqdim edəcək.

Kimyaterapiya dərmanları xərçəng hüceyrələrini öldürmək üçün hazırlanıb, lakin normal toxumaları da zədələyə bilər. Sümük iliyi kimyaterapiya zədəsinə xüsusilə həssasdır. Sümük iliyi oksigeni daşıyan, infeksiya ilə mübarizə aparan və qanaxmanı dayandıran qırmızı qan hüceyrələri, ağ qan hüceyrələri və trombositlər (kiçik qan lövhəcikləri) istehsal edir. Sümük iliyinin fəaliyyəti basqılandıqda bu hüceyrələrdən daha az yaranır; bu isə digər problemlərlə yanaşı yorğunluğa, infeksiya riskinin artmasına və qanaxmaya səbəb olur. Cosela normal sümük iliyi hüceyrələrini kimyaterapiyanın zərərli təsirlərindən qorumağa kömək edə bilər.

• Əlaqəli mövzu: Kiçik hüceyrəli ağciyər xərçəngində ən çox seçilən kimyaterapiya rejimi: Sisplatin üstəgəl Etoposid 

Cosela-nın effektivliyi irəliləmiş kiçik hüceyrəli ağciyər xərçəngi olan xəstələrdə randomizə, ikiqat kor, plasebo nəzarətli üç klinik tədqiqatda qiymətləndirildi. Birlikdə bu tədqiqatlar 245 xəstəni kimyaterapiyadan əvvəl venadaxili Cosela infuziyası və ya plasebo almağa təsadüfi ayırdı. Sonra tədqiqatlar ağır neytropeniyalı xəstələrin nisbəti (neytrofillər adlanan ağ qan hüceyrələrinin sayının çox azalması) və ilk kimyaterapiya dövründə ağır neytropeniyanın müddəti baxımından iki qrupu müqayisə etdi. Hər üç tədqiqatda Cosela alanlarda plasebo alanlarla müqayisədə ağır neytropeniya ehtimalı daha az idi. Ağır neytropeniyası olanlar arasında Cosela alan xəstələrdə neytropeniya müddəti orta hesabla plasebo alanlardan daha qısa idi. 

Cosela-nın ən çox rastlanan yan təsirlərinə yorğunluq; kalsium, kalium və fosfatın aşağı səviyyələri; aspartat aminotransferaza (AST) adlı fermentin səviyyəsinin artması; baş ağrısı və ağciyər infeksiyası (pnevmoniya) daxil idi.