Siqareti tərgitmək üçün ən yaxşı yaş və uyğun vaxt nədir?

Yeni araşdırmaya görə 35 yaşından əvvəl siqareti tərgitmək siqaretlə əlaqəli ölüm riskini tamamilə aradan qaldıra bilər. Tədqiqatçılar 35 yaşını keçmiş şəxslərdə də siqareti tərgitməyin hər cür faydasını vurğulayırlar.

45 yaşından əvvəl siqareti tərgitmək

Siqareti tərgitdiyiniz yaşa görə əlavə azalan ölüm riskləri belədir:

• 45 yaşından əvvəl tərgidənlərdə 90%
• 45-64 yaşlarında tərgidənlərdə 66%

Gənc yaşda siqaret çəkməyə başlayanlar çox vaxt onu tərgitmək barədə ümidsiz olurlar. Bu şəxslərdə uzun müddət sonra yarana biləcək xəstəliklər daha gənc yaş qruplarını siqaret çəkməməyə həvəsləndirən mütəxəssislər üçün çətinlik yaradır. Yaxın zamanda əldə edə biləcəkləri sağlamlıq məqsədi olmadıqda siqaret çəkənlərin tərgitmə cəhdindən vaz keçməsi mümkündür.

Tədqiqatçıların "heç vaxt siqaret çəkməyənlər" kimi müəyyən etdiyi, ömür boyu 100-dən az siqaret çəkmiş şəxslərlə müqayisədə hazırda siqaret çəkənlərin araşdırma zamanı istənilən səbəbdən ölüm riski iki dəfə çox idi.

JAMA Network Open-da dərc olunan tədqiqatda US-CDC (ABŞ Xəstəliklərə Nəzarət və Profilaktika Mərkəzləri) tərəfindən 1997-ci ildən 2018-ci ilə qədər toplanmış 551388 amerikalının məlumatlarından istifadə edildi. 2019-cu ilin sonuna qədər iştirakçıların müəyyən ölüm səbəbləri barədə də məlumat toplandı.

Nəticələr əvvəlki tapıntıları əks etdirir, eyni zamanda siqaret çəkənlərin irqi və cinsi kimi demoqrafik amillərin tərgitmənin faydalarına təsir edib-etmədiyini göstərir. Tədqiqatçılar ölüm riskinin azalmasında siqareti tərgitməyin faydalarının demoqrafik qruplarda oxşar olduğunu müəyyən etdilər. Yəni siqareti tərgitmək hər kəsə fayda verirdi.

Araşdırmanın müəllifləri qeyd edirlər:

"Kişi və ya qadın olmasından asılı olmayaraq hər irqi və etnik qrupda uzunmüddətli siqaret çəkənlərin siqareti tərgitməsi, siqaret çəkməyə davam etməklə əlaqəli əlavə ölüm göstəricisinin təxminən 80% azalması ilə əlaqələndirildi. Bu əlaqələr ümumən xərçəng, ürək-damar xəstəlikləri və aşağı tənəffüs yolları xəstəliklərindən yaranan ölümlər üçün ardıcıl idi."

Nəticələr siqareti tərgitməyə çalışanlara yol göstərməsi baxımından da əhəmiyyətlidir. Çünki ölkədə siqaret istifadəsi azalsa da, azalma yaş, irq və cins qrupları arasında fərqlənir.

Nəticə

Siqaret çəkmə ilə ölüm göstəricisi arasındakı əlaqəni irq, etnik mənşə və cinsə görə izləmək dünya üzrə tütün epidemiyasının zaman ərzində necə inkişaf etdiyini və dəyişikliklərdən ən çox kimin təsirləndiyini anlamaq üçün çox əhəmiyyətlidir. Bir çox Qərb ölkəsində və Türkiyədə son on ildə siqaret çəkmə tezliyinin azalmasına baxmayaraq, bu müsbət dəyişiklik demoqrafik qruplarda bərabər olmayıb. Tütünlü və tütünsüz elektron siqaretlər gənclər üçün çox böyük təhlükədir; nikotinlə erkən yaşda tanış olan beyinlərdə asılılıq daha güclü olur. Bundan əlavə, siqaret istehlakı azalmış kimi görünsə də, bütün tütün məhsulları barədə eyni müsbət xəbəri vermək çətindir. Tütün istehlakı dəyişir: qəlyan və tütünlü/tütünsüz elektron siqaretlər — Türkiyədə satışı qadağan olsa da — geniş yayılır. Bu müxtəliflik və sağlamlığa daha az zərərli olması barədə yanlış təsəvvür tütün epidemiyasının gizli yayılmasına kömək edir.