Xərçəng yaratdığı sanılan UYDURMA səbəblərə inancın yayılması narahatedicidir

Xərçəng yaradan uydurma risk amilləri və kanserogenlərbarədə xalq arasında yayılan xəbərlər artır. Yanlış inanclar və şəhər əfsanələrinin yayılması tək ölkəmizin deyil, dünyanın böyüyən problemidir. İngilis cəmiyyətində xərçəngin həqiqi və saxta səbəblərini müəyyən edən sorğunun nəticələri 25 aprel 2018-ci ildə European Journal of Cancer jurnalında dərc edildi. Nəticələr həm təəccüblü, həm narahatedicidir.
PET şüşədən içmək və ya mikrodalğalı soba istifadə etmək uydurma/saxta səbəblərdəndir. Siqaret çəkmək, artıq çəki və piylənmə və günəşin UV şüalarına çox məruz qalmaq isə qarşısı alına bilən ən böyük səbəblərdəndir. İngiltərədə 1,330 nəfərlik sorğuda çoxu siqaretin xərçəng yaratdığını düzgün bilib.
Hər 10 xərçəngdən ən azı 4-ünün həyat tərzi ilə qarşısı alına bilər və buğdanı samandan ayırmaq üçün düzgün məlumat lazımdır.
London və Leeds Universiteti tədqiqatında iştirakçıların %40-dan çoxunun stress və qida əlavələrinin xərçəng yaratmasına dair yanlış inancı olduğu görüldü.
İştirakçıların üçdə biri mobil telefon elektromaqnit dalğalarının (% 35) və genetik dəyişdirilmiş qidaların (GDO) (% 34) risk amili olduğuna inanır. % 19 mikrodalğada qızdırılmış qidanın, %15 PET şüşədən içməyin elmi sübutsuz, hətta sübut əksini desə də xərçəng yaratdığını düşünür.
İştirakçıların % 88-i siqareti kanserogen seçib, %80 passiv siqaretçəkmənin və %60 günəş yanığının riski artırdığını deyib. Bunlar sübut edilmiş düzgün məlumatlardır.
Saxta səbəblərə inanmaq daha sağlam həyat demək deyil. Əksinə, sübut edilmiş səbəblər barədə çox məlumat siqaret çəkməmək kimi risk artıran davranışdan uzaq durmağa kömək edə bilər. Meyvə-tərəvəz yemək kimi sağlam vərdişlərə meyli də dəstəkləyir.
Saxta səbəblərlə vaxt itirmək sağlam həyata çatmağa mane olan ayrıca risk amilidir.
Bu qədər insanın sübutsuz saxta risk amillərinə inanması narahatedicidir. Əvvəlki araşdırmalara görə belə inananların sayı artır. Səbəblərdən biri texnologiya ilə inkişaf edən sosial media və internet saytları kimi rabitə vasitələridir.
Nəticə olaraq;
Xərçəng olmamaq üçün zəmanətli düstur yoxdur. Lakin ən böyük risk amillərini bilib riski minimuma endirmək mümkündür.
Ən geniş yayılmış uydurma səbəblər stress, qida əlavələri və mobil telefonlardır. Bir təhlilə görə həqiqi və uydurma səbəblər ən çox gənclərdə və yüksək sosial statuslularda mövcuddur. Sübut edilmiş səbəbləri bilmək isə tütün istifadə etməmək, tərəvəz-meyvə yemək kimi sağlam vərdişlərlə əlaqələndirilib.
Sübut edilmiş və uydurma səbəblər barədə məlumatlılıq xalq arasında zəifdir. Yalnız insanlar arasında deyilənlər xərçəngdən qorunma məlumatı kimi geniş yayılıb.
Qısaca:
- İngilis xalqının yarısı həyat tərzinin xərçəng üçün risk amili olduğunu bilmir və ya qəbul etmir.
- Stressin, qida əlavələrinin və mobil telefon elektromaqnit dalğalarının xərçəng yaratdığı inancı geniş yayılıb.
- Həqiqi səbəblər haqqında məlumatın mənbəyi sağlam həyat münasibəti ilə əlaqələndirilib.
Əlaqəli mövzu:
Video: Xərçəng nədir? Niyə olur? Necə yaranır?
Mənbələr
Prevalence of beliefs about actual and mythical causes of cancer and their association with socio-demographic and health-related characteristics: Findings from a cross-sectional survey in England.
European Journal of Journal, April 25 2018.
Bu məqalə sizə faydalı oldu?
Rəyiniz məzmunumuzu yaxşılaşdırmağa kömək edir.





Oxucu şərhləri
Şərhinizi paylaşın
Adınız və şərhiniz yalnız administrator təsdiqindən sonra dərc olunur. E-poçt ünvanınız ziyarətçilərə heç vaxt göstərilmir.
İlk şərhi siz yazın.