Xərçəngim təkrarlanarmı qorxusu depressiya və sıxıntıdan daha genişdir

Xərçənglə bağlı narahatlıqlar və sıxıntılar diaqnoz və müalicə prosesi ilə məhdudlaşmır, sağaldıqdan sonra da residiv (təkrarlanma) qorxusu kimi özünü xatırlatmağa davam edə bilir. Xərçəng müalicəsindən sonra sağ qalanların sayı artdıqca residiv qorxusu diqqət çəkən yeni klinik məsələyə çevrilmişdir. Bu narahatlıqlar uzun sürə və həyat keyfiyyətinə mənfi təsir göstərə bilər. Residiv qorxusunun öhdəsindən gəlmək üçün psixoonkologiya mütəxəssislərindən kömək almaq və tövsiyələri nəzərə almaq məsləhət görülür.

- Əlaqəli mövzu: Hansı xərçəng hansı nisbətdə RESİDİV (TƏKRAR) edir?

Yeni nəticələr xərçəngin təkrarlanması qorxusunun təşvişə, stress pozuntusuna və depressiyaya səbəb ola biləcəyini göstərir.

Xərçəng müalicəsini tamamlayan şəxslərdə orta və yüksək dərəcəli xərçəng residivi qorxusu %22 ilə %87 arasındadır. Bununla belə, depressiya və ya stress pozuntusu bildirən xəstələrin xərçəngin təkrarlanması qorxusunu yaşama dərəcələri arasında mühüm fərq olmadığı görünür. Bu da xərçəngin təkrarlanması qorxusunun depressiya və ya stress pozuntusundan fərqli klinik vəziyyət olduğunudüşündürür.

Xərçəng residivi qorxusunu təşviş pozuntusu kimi digər psixoloji vəziyyətlərdən daha aydın ayırmaq üçün daha çox araşdırmaya ehtiyac var.

Bu araşdırma üçün ABŞ-da xərçəng müalicəsi alıb sağalmış 1032 nəfərlik qrup qiymətləndirildi və araşdırma zamanı xəstələrin heç birində xərçəng residivi baş verməmişdi.

Qiymətləndirmə nəticələrinə baxdıqda;

• Xəstələrin %34-nün xərçəngin təkrarlanması qorxusu yaşamadığı;
• %54-nün aşağı dərəcədə və
• %11-nin yüksək dərəcədə residiv qorxusu yaşadığı görüldü. 
• Xərçəng residivi qorxusu diaqnoz qoyulan ilk 1 ilə 5 il arasında yüksək olduğu halda, illər keçdikcə bu qorxunun azaldığı müşahidə edildi.
• Həmçinin ispan mənşəli şəxslərin və təhsil müddəti 12 ildən az olanların xərçəngin təkrarlanması qorxusu riskinin daha az olduğu müəyyən edildi.

Daha diqqətəlayiq nəticə isə yüksək və aşağı dərəcədə residiv qorxusu yaşayan qruplar arasında depressiya əlamətləri və psixoloji sıxıntı baxımından əhəmiyyətli fərq tapılmaması idi. Yəni xərçəng residivi qorxusu məlum və yaxşı müəyyən edilmiş digər psixoloji vəziyyətlərdən fərqli klinik vəziyyət kimi görünür.

Bu araşdırma dəyərli nəticələri ilə yanaşı başqa suallar da doğurur. Bunlardan biri budur ki, xərçəng residivi qorxusunun xərçəng müalicəsi almış şəxslərin həyatına nə qədər təsir etdiyini bilmirik. Həmçinin xərçəng residivi qorxusu – təşviş başlığı altında araşdırıla biləcək – yeni klinik psixoloji vəziyyət kimi görünür və onu necə dərəcələndirməli olduğumuza dair hələ meyar yoxdur.

Nəzərdən keçirilməli başqa sual xərçəng residivi qorxusunun sağlamlıq davranışları və səhiyyə xidmətlərindən istifadə ilə əlaqəli olub-olmamasıdır. Yaxud müalicə almış şəxslər sağlamlıqları ilə bağlı müsbət vərdişlər qazanmadıqları üçün bəzi qorxular yaşaya bilərlərmi? Daha təhsilli şəxslərin daha çox qorxu yaşamasının səbəbi istəsələr və əhəmiyyətini dərk etsələr də, hələ – ideal çəki, siqareti tərgitmək, fiziki məşq etmək kimi – sağlam həyat vərdişləri qazana bilməmələri ola bilər. Ümid edirik ki, bu sualların cavabları ilə bağlı da araşdırmalar aparılaraq xəstələrə daha çox kömək etmək mümkün olar.

Əlaqəli mövzular:

- Müalicə edilmiş xərçəng niyə təkrarlanır: Yuxuda olan xərçəng hüceyrələri

- Qabıqlı çərəz istehlakı kolon xərçənginin təkrarlanma riskini azalda bilər

- Təkrarlayan (residiv) süd vəzi xərçəngində hansı hallarda əməliyyata üstünlük verilir?