Yağ yandırmaq üçün hansı saatlarda idman edilməlidir?

İdeal çəkidə olmaq sağlam yaşamaq istəyənlər üçün mühüm məqsəddir. İdeal çəki bədən kütlə indeksi (BKİ) ilə hesablanır. Yetkin insanın bədən kütlə indeksi 20 ilə 25 arasındadırsa, insan ideal çəkidə sayılır. Piylənmədən əziyyət çəkən olmaq başda xərçəng olmaqla bir çox xəstəliyə zəmin yaradır. İdeal çəkidə qalmaq və ya bu çəkiyə çatmaq üçün fiziki məşqi mütləq gündəlik həyatımıza əlavə etməliyik (baxın: fiziki məşq hansı xərçənglərin riskini azaldır?).

Fiziki məşq üçün uyğun vaxt müəyyən etmək və buna sadiq qalmaq vacibdir. Gündəlik həyatda müntəzəm məşq etmək istəyən bir çox insan bunu nə vaxt edəcəyinə qərar verməkdə çətinlik çəkir. Halbuki məşqin düzgün vaxtda edilməsi onun faydalarını daha da artıra bilər.

İdman hansı saatlarda edilməlidir?

İyul 2019-da Cell jurnalı bioloji saat ilə maddələr mübadiləsi arasındakı əlaqəni göstərən məqalə dərc etdi. Dərc olunan tədqiqatda əvvəlcə siçanlar, sonra insanlar üzərində aparılmış təcrübələrə görə axşam saatlarında məşq etməyin daha səmərəli ola biləcəyi göstərildi.

Tədqiqatlarda axşamlar oksigen sərfimizin daha az olduğu və beləliklə daha yüksək performansa malik olduğumuz müəyyən edildi. Eyni zamanda HIF1alfa proteininin axşam edilən məşqlərlə daha çox aktivləşdiyi müəyyən olundu. HIF1α proteini məşq zamanı karbohidrat parçalanmasını artıraraq bədəni yağ kimi alternativ enerji mənbələrinə yönəldir. Buna görə axşam saatlarında yüksək performansla məşq etmək daha sürətli arıqlamağımızı təmin edə bilər (mənbə 1).

- Əlaqəli mövzu: Böyrək xərçəngi üçün 2019 Nobel Mükafatından ilhamlanan yeni dərman həyəcan yaratdı: HIF2A inhibitoru

Tədqiqatın nəticələri Amerika Fiziki Məşq Şurasının tövsiyələrinə də uyğun görünür. Amerika Fiziki Məşq Şurası “gün ərzində isinən əzələlərin performansı axşamlar daha yaxşı olur” deyərək nəticəni dəstəkləyir. Şura əlavə olaraq axşam saatlarında edilən məşqlərdə qan təzyiqinin daha çox nəzarətdə olduğunu bildirir (2).

Axşam məşq edərkən məşqdən əvvəl uyğun qidalanmalı və məşqi yuxu vaxtınıza yaxın etməməlisiniz. Axşam məşq etməyin arıqlamaq üçün daha yaxşı olduğunu dəstəkləyən başqa sübutlar olsa da, bu sübutların məhdud olduğunu qeyd etmək lazımdır.

Axşam məşqi tövsiyə olunsa da, səhərlər məşq etməyə üstünlük verdiyiniz hallar ola bilər. Günə səhər məşqi ilə başlamaq istəyirsinizsə, məşqinizi səhər yeməyindən əvvəl etməyiniz tövsiyə olunur. Yuxu ilə uzanan aclıqdan sonra yağ yandırılması daha sürətli olduğundan məşqi bu vaxt etmək sizin üçün daha yaxşı ola bilər (3). Lakin hipoqlikemiya adlanan acqarına qan şəkərinin azalmasına diqqət etməlisiniz. Buna görə həkiminizin və dietoloqunuzun sizə fərdi verəcəyi tövsiyələrə uyğun davranmağınız məsləhət görülür.

Məşq üçün düzgün saatı müəyyənləşdirməkdə qəti nəticəyə gəlmək üçün daha çox tədqiqata ehtiyac var. Axşam və ya səhər — nə vaxt məşq etməyinizdən asılı olmayaraq, məşqlərin düzgün və müntəzəm edilməsi sağlam həyat üçün daha vacibdir. Həmçinin kifayət qədər yuxu və balanslı qidalanma ilə dəstəkləyərək etdiyiniz məşqdən daha çox fayda əldə edə və məqsədinizə daha asan çata bilərsiniz.