بیماری پیوند علیه میزبان چیست و چگونه درمان می‌شود؟
در این مقاله
در درمان سرطان‌های خون و مغز استخوان (خون‌شناختی)، هدف تجویز بیشترین دوز ممکن شیمی‌درمانی و پرتودرمانی برای کشتن همه سلول‌های سرطانی است. چون با این کار سلول‌های سالم خون‌ساز مغز استخوان نیز می‌میرند، پس از درمان با پیوند سلول بنیادی تلاش می‌شود بیمار دوباره و سریع اجزای خون را تولید کند.
آلوژنیک، یعنی وقتی از اهداکننده دیگر با گروه بافتی سازگار سلول بنیادی پیوند می‌زنیم، فقط سلول بنیادی داده نمی‌شود، بلکه تعدادی سلول سفید خون (لنفوسیت) متعلق به دستگاه ایمنی اهداکننده نیز داده می‌شوند. این لنفوسیت‌های اساسی دستگاه ایمنی به بیمار می‌روند و می‌توانند سلول‌های سرطانی باقی‌مانده با وجود شیمی‌درمانی و پرتودرمانی پُردوز را شناسایی و بکشند. این مزیت مهم پیوند آلوژنیک است. به این اثر، اثر پیوند علیه تومور می‌گویند.
این وضعیت یک عیب نیز به همراه دارد:
وقتی سلول‌های دفاعی اهداکننده به بیمار می‌روند، ممکن است نه‌تنها سلول سرطانی، بلکه سلول سالم را نیز دشمن بدانند و حمله کنند. واکنش غیرطبیعی آن‌ها بیش از همه می‌تواند به پوست، کبد و دستگاه گوارش بیمار آسیب بزند و این وضعیت بیماری پیوند علیه میزبان نام دارد. برای کاهش احتمال آن، پس از پیوند سلول بنیادی داروهای مهارکننده دستگاه ایمنی موسوم به سرکوب‌کننده ایمنی برای مدت طولانی تجویز می‌شوند. Ibrutinibنخستین درمان دارای تأیید FDA برای این هدف است.
داروهای سرکوب‌کننده ایمنی برای کاهش خطر بیماری پیوند علیه میزبان، با تضعیف ایمنی خطر عفونت فرصت‌طلب را افزایش می‌دهند؛ برای مقابله، درمان آنتی‌بیوتیکی پیشگیرانه به بیماران داده می‌شود.
بیماری پیوند علیه میزبان (GVHH) به دو دسته تقسیم می‌شود:
- GVHH حاد: در 3 ماه نخست پس از پیوند ایجاد می‌شود و با کورتیکواستروئید (کورتیزون) پُردوز درمان می‌شود.
- GVHH مزمن: پس از اقدامات پیشگیرانه یا استفاده درمانی از داروهای سرکوب‌کننده ایمنی در درمان‌هایی مانند پیوند سلول بنیادی آلوژنیک ایجاد می‌شود.
گزینه‌های درمان بیماری پیوند علیه میزبان:
- کورتیکواستروئیدها: پردنیزولون، هیدروکورتیزون
- مهارکننده‌های کلسینورین: سیکلوسپورین، تاکرولیموس
- ضدتکثیرها: مایکوفنولات موفتیل
- مهارکننده‌های mTOR: سیرولیموس
- مهارکننده تیروزین‌کیناز: ایبروتینیب (تنها درمان تأییدشده FDA در این بیماری)
آیا این مقاله برای شما مفید بود؟
بازخورد شما به بهبود محتوای ما کمک می‌کند.
نظرهای خوانندگان
نظر خود را بنویسید
نام و دیدگاه شما فقط پس از تأیید مدیر منتشر می‌شود. نشانی ایمیل شما هرگز به بازدیدکنندگان نمایش داده نمی‌شود.
اولین نظر را شما بنویسید.