دوستان وفادارمان، حیوانات خانگی، در درمان سرطان کنار ما هستند

سگ‌ها، گربه‌ها و دیگر حیوانات خانگی که دوستان وفادار ما هستند، ما را خوشحال می‌کنند. اما این دوستان چگونه می‌توانند در طول درمان سرطان کنار بیماران باشند؟

درمان به کمک حیوانات به‌ویژه در سال‌های اخیر در بعضی کشورها مورد توجه قرار گرفته است. این دوستان صمیمی چه فوایدی برای بهبود جسمی و عاطفی دارند؟ نقش آن‌ها در درمان بیماران مبتلا به سرطان چه می‌تواند باشد؟

تاریخچه کوتاه درمان به کمک حیوانات

درمان به کمک حیوانات با استفاده زیگموند فروید، روان‌کاو، از آن برای بیماران روانی و عصبی در قرن 19 شناخته شد. می‌دانیم که از سال 1976 برای نخستین بار در بیماری‌های جسمی نیز به کار رفت. در سال‌های اخیر، به‌ویژه در آمریکا و انگلستان، به‌عنوان کمک به درمان بیماری‌های جسمی و روانی استفاده می‌شود.

فواید درمان به کمک حیوانات

بررسی پژوهش‌های مربوط نشان می‌دهد حیوانات هم در بهبود جسمی و هم در بهبود عاطفی تأثیرات مفیدی دارند. بر اساس پژوهش‌ها، فواید درمان به کمک حیوانات عبارت‌اند از:

• با ایجاد آرامش، ضربان قلب را کاهش می‌دهد،
• فشار خون را پایین می‌آورد، 
• دردهای مزمن را کاهش می‌دهد، 
• سطح استرس را کم می‌کند، 
• آرامش ایجاد می‌کند، 
• در بیماران، اضطراب را کاهش می‌دهد، 
• انزوای اجتماعی و احساس تنهایی را کاهش می‌دهد، 
• میل به زندگی را قوی نگه می‌دارد.

این روش تنها به بهبود جسمی و عاطفی بیماران کمک نمی‌کند؛ بلکه باعث می‌شود نزدیکان، خانواده‌ها و پرستاران نیز احساس بهتری داشته باشند. برای مثال، درباره مدیریت درد پژوهشی با حضور 235 بیمار، 34 نفر از نزدیکان بیماران و 26 نفر از کارکنان بیمارستان، در مجموع 295 نفر، انجام شد و درمان به کمک حیوانات به مدت 2 ماه در بیماران آزموده شد. در پایان این مطالعه، در استرس، درد و وضعیت عاطفی بهبودی قابل توجه به میزان %23 ثبت شد. 

فواید درمان به کمک حیوانات برای بیماران مبتلا به سرطان

در بررسی پژوهش‌های درمان با حیوانات، برای مثال، آثار آن در بیماری آلزایمر کمتر بوده، اما بهبودهای مثبت در بیماران مبتلا به سرطان در حدی است که نباید نادیده گرفته شود. برای مثال، در بیمارانی که پرتودرمانی دریافت می‌کردند، پژوهشی انجام شد و بیمارانی که از درمان با سگ‌ها بهره بردند، در مقایسه با گروه کنترل که سگ‌ها به دیدنشان نمی‌رفتند، بهبود بیشتری در سلامت نشان دادند. پژوهش دیگری در بیماران تحت شیمی‌درمانی افزایش سطح اکسیژن خون و همچنین کاهش افسردگی را نشان داد.

فواید برجسته آن برای بیماران مبتلا به سرطان:

• به کاهش دردها،
• به کاهش استرس،
• و به کاهش خستگی کمک بسیار زیادی کرده است.

اما چگونه اثر می‌کند؟

پت‌تراپی یا درمان با حیوانات خانگی نام دیگر درمان به کمک حیوانات است. درباره اینکه این روش چگونه به بهبود جسمی و عاطفی کمک می‌کند، نظریه‌های مختلفی وجود دارد. در درجه نخست، ارتباط با حیوانات، نوازش آن‌ها و محبت بی‌قیدوشرطشان بی‌تردید به همه ما احساس خوبی می‌دهد.

در پژوهش‌های مربوط به حیوانات، به‌ویژه سگ‌ها بررسی شدند و مشخص شد سطح هورمونی که می‌توان آن را هورمون استرس خون نامید، یعنی کورتیزول کاهش می‌یابد. مشاهده شد که پس از گذراندن 5 دقیقه با یک سگ، واکنش زیستی استرس کاهش پیدا می‌کند. پژوهش دیگری نشان داد درمان به کمک سگ، کاتکولامین‌ها، یعنی مواد شیمیایی موسوم به انتقال‌دهنده‌های عصبی مانند آدرنالین، نوراپی‌نفرین و دوپامین را که هنگام استرس در خون افزایش می‌یابند، کاهش می‌دهد.

درمان به کمک حیوانات چه خطرهایی ممکن است داشته باشد؟

هرچند دوستان وفادارمان ما را خوشحال می‌کنند، ممکن است از نظر سلامت نکاتی نیازمند توجه باشد.

• حساسیت باید از نظر خطر در نظر گرفته شود. بعضی افراد به حیوانات پشمالو حساسیت دارند و در این شرایط باید احتیاط کرد.
• سرکوب سیستم ایمنیدر بیمارانی که شیمی‌درمانی فعال دریافت می‌کنند، ایجاب می‌کند ابتدا با متخصص سرطان خود مشورت کنند. سیستم ایمنی بیمارانی که برای سرطان‌های خون و مغز استخوان، مانند لوسمی و لنفوم، درمان می‌شوند، بسیار ضعیف‌تر از بیماران تحت درمان دیگر سرطان‌هاست. 
• تماس با حیوانات، هرچند با احتمال کم، می‌تواند خطر انتقال بیماری به انسان را داشته باشد. باید مطمئن شد که برای این حیوانات خانگی، واکسیناسیون و معاینات دامپزشکیبه‌موقع و بدون وقفه انجام می‌شود.
• ترس از حیوانات در بعضی بیماران باعث می‌شود این روش ایده خوبی نباشد. برای مثال، برخی افراد از سگ‌ها بسیار می‌ترسند.
• نباید فراموش کرد که حیوانات نیز موجودات زنده‌اند. باید از هر وضعیتی که آن‌ها را آزار دهد یا به آن‌ها آسیب بزند، پرهیز کرد.