HPV p16 منفی یا مثبت چیست؟ آزمایش HPV mRNA E6/E7 و DNA چه معنایی دارد؟
در این مقاله
عامل 5% از همه سرطان‌ها
ویروس پاپیلومای انسانی (HPV) عفونتی شایع در جهان است که به‌ویژه می‌تواند در نواحی دهانه رحم، سر و گردن و مقعد به سرطان منجر شود. مشخص شده HPV مسئول حدود 5% از همه سرطان‌هاست و سالانه حدود 630 هزار سرطان در جهان ایجاد می‌کند.
در تشخیص و درمان زودهنگام سرطان‌های مرتبط با HPV، مواردی مانند p16 و E6/E7 به‌عنوان زیست‌نشانگرهایی اهمیتی حیاتی دارند. در این نوشته، معنای p16 و HPV mRNA E6/E7 و کاربرد آزمایش‌های مرتبط با HPV برای ارزیابی خطر سرطان را توضیح می‌دهیم.
نکته مهم: وجود mRNA E6/E7 یا p16 در آزمایش HPV به معنای مبتلا بودن فرد به سرطان نیست. بااین‌حال، نشان می‌دهد فرد نوع پُرخطر HPV دارد که ممکن است باعث سرطان شود. ممکن است آزمایش، پایش و درمان بیشتری لازم باشد.
در افراد مبتلا به عفونت HPV، دستگاه ایمنی معمولاً سلول‌های HPV را طی 1-2 سال پاک می‌کند. اما اگر دستگاه ایمنی نتواند عفونت را پاک کند، HPV پُرخطر ممکن است تغییرات سلولی پیش‌سرطانی ایجاد کند. بدون درمان، این سلول‌ها ممکن است به‌مرور سرطانی شوند.
بر اساس مقاله مروری سال 2022، عفونت HPV پُرخطر از علت‌های این سرطان‌هاست:
- بیش از 99% از سرطان‌های دهانه رحم
- 95% از سرطان‌های مقعد
- 80% از سرطان‌های سر و گردن
- 63% از سرطان‌های آلت تناسلی مردانه
- 69% از سرطان‌های فرج
- 75% از سرطان‌های واژن
انواع پُرخطر HPV عبارت‌اند از:
انواع پُرخطر HPV، تیپ‌هایی با ظرفیت ایجاد سرطان هستند. شایع‌ترین آن‌ها عبارت‌اند از:
- HPV 16: شایع‌ترین علت سرطان دهانه رحم.
- HPV 18: دومین نوع پُرخطر شایع.
- HPV 31, 33, 35, 39, 45, 51, 52, 56, 58, 59: دیگر انواع پُرخطر هستند و ممکن است با فراوانی کمتری سرطان ایجاد کنند.
واکسن Gardasil 9 در برابر نه نوع محافظت ایجاد می‌کند: HPV 16, 18, 31, 33, 45, 52, 58 و همچنین دو نوع کم‌خطر، یعنی HPV 6 و HPV 11 را نیز پوشش می‌دهد.
موضوع مرتبط: واکسن HPV علاوه بر سرطان دهانه رحم، در برابر سرطان‌های دیگر نیز محافظت می‌کند
HPV چیست و چگونه سرطان ایجاد می‌کند؟
HPV نوعی ویروس قابل‌انتقال از پوست و سطوح مخاطی است. این ویروس که معمولاً از راه جنسی منتقل می‌شود، انواع زیادی دارد. برخی از آن‌ها انواع پُرخطر HPV با قابلیت ایجاد سرطان شناخته می‌شوند.
سازوکار سرطان‌زایی HPV با مختل کردن عملکرد برخی پروتئین‌های مهم تنظیم‌کننده چرخه سلولی آغاز می‌شود:
انواع پُرخطر HPV باعث می‌شوند سلول میزبان دو انکوپروتئین E6 و E7 را تولید کند. این پروتئین‌ها، پروتئین‌های سرکوب‌کننده تومور مانند p53 و رتینوبلاستوما (Rb) را سرکوب می‌کنند که از تکثیر کنترل‌نشده سلول‌ها جلوگیری می‌کنند.
با جزئیات بیشتر:
- پروتئین E6 با اتصال به پروتئین p53 موجب تجزیه آن می‌شود. این وضعیت، عملکردهای p53 در تنظیم مرگ سلولی یا آپوپتوز و ترمیم DNA را از بین می‌برد.
- پروتئین E7 پروتئین رتینوبلاستوما (Rb) را غیرفعال می‌کند؛ بدین‌ترتیب چرخه سلولی رها و تقسیم کنترل‌نشده ایجاد می‌شود.
HPV p16 چیست؟ منفی یا مثبت چه معنایی دارد؟
پروتئین p16 در حالت طبیعی، سرکوب‌کننده تومور و تنظیم‌کننده چرخه سلولی است و توسط ژن CDKN2A تولید می‌شود. p16 تقسیم سلول‌ها را کنترل و از تکثیر غیرطبیعی آن‌ها جلوگیری می‌کند. بااین‌حال، هنگام عفونت HPV پُرخطر، چون پروتئین E7 ژن Rb را سرکوب می‌کند، در سلول پروتئین p16 بیش‌ازحد جمع می‌شود. این وضعیت یعنی می‌توان از p16 به‌عنوان نشانگر تغییرات سلولی استفاده کرد.
آزمایش p16 سطح p16 را در سلول اندازه می‌گیرد و برای ارزیابی ایجاد سرطان استفاده می‌شود. مثبت بودن p16 نشان می‌دهد HPV در سلول فعال است و خطر ایجاد سرطان دارد. به‌ویژه در سرطان‌های سر و گردن و دهانه رحم، مثبت بودن p16 به وجود سرطان مرتبط با HPV اشاره می‌کند.
بااین‌حال، مثبت بودن p16 در بافت افرادی که تشخیص سرطان گرفته‌اند، معمولاً با پاسخ بهتر به درمان و سیر مطلوب‌تر بیماری مرتبط است.
-
p16 مثبت: این وضعیت نشان می‌دهد HPV پُرخطر در سلول فعال است و تغییرات سلولی ظرفیت تبدیل شدن به پیش‌سرطان یا سرطان را دارند. چون مثبت بودن p16 خطر ایجاد سرطان را نشان می‌دهد، بررسی بیشتر و برنامه‌ریزی درمان لازم است.
-
p16 منفی: منفی بودن p16 در سلول نشان می‌دهد اثرات عفونت HPV مشاهده نشده‌اند یا خطر سرطان مرتبط با HPV پایین است.
HPV mRNA E6/E7 چه معنایی دارد؟
دو انکوپروتئین اصلی سرطان‌زای ویروس HPV، E6 و E7 هستند. این پروتئین‌ها با ایجاد تکثیر کنترل‌نشده سلول، به سرطان منجر می‌شوند. آزمایش HPV mRNA E6/E7 مستقیم شناسایی می‌کند آیا HPV تولید پروتئین‌های E6 و E7 را در سلول آغاز کرده است.
این آزمایش ظرفیت سرطان‌زایی ویروس را مستقیم نشان می‌دهد. اگر پروتئین‌های E6 و E7 شناسایی شوند، عفونت HPV فعال است و خطر سرطان‌زایی در سلول‌ها بالاست. این آزمایش به‌ویژه برای شناسایی و مدیریت ضایعات پیش‌سرطانی استفاده می‌شود.
آیا آزمایش‌های p16 و HPV mRNA E6/E7 متفاوت‌اند؟
بله، آزمایش‌های p16 و E6/E7 متفاوت هستند، اما هر دو در تشخیص و مدیریت سرطان‌های مرتبط با HPV استفاده می‌شوند.
-
آزمایش p16 نشانگر غیرمستقیم اثرات سلولی HPV است. در عفونت HPV، پروتئین p16 افزایش می‌یابد و این افزایش، نشانگر تغییرات سلولی تلقی می‌شود.
-
آزمایش E6/E7 مستقیم شناسایی می‌کند آیا HPV در سلول فعال است و انکوپروتئین‌های E6 و E7 تولید می‌شوند. این آزمایش اثرات بالقوه سرطان‌زای HPV را تأیید می‌کند.
هر دو آزمایش به پزشکان کمک می‌کنند تغییرات سلولی ناشی از عفونت HPV را بهتر درک کنند و در برنامه‌ریزی درمان راهنما هستند.
چه آزمایش‌هایی استفاده می‌شوند؟
-
آزمایش p16:
- ایمونوهیستوشیمی (IHK): این آزمایش، وجود پروتئین p16 را در بافت نمونه‌برداری‌شده بررسی می‌کند. نتیجه مثبت به‌طور غیرمستقیم وجود HPV در سلول را نشان می‌دهد.
-
آزمایش E6/E7:
- آزمایش mRNA: شناسایی می‌کند آیا HPV برای تولید انکوپروتئین‌های E6 و E7 در سلول پیام می‌فرستد.
- PCR (واکنش زنجیره‌ای پلیمراز): برای شناسایی ماده ژنتیکی HPV استفاده و نوع عامل عفونت را تعیین می‌کند.
اگر p16 یا E6/E7 مثبت شود، چه باید کرد؟
-
p16 مثبت: این وضعیت وجود تغییرات سلولی با خطر سرطان را نشان می‌دهد. پزشکان ممکن است برای پایش یا بررسی بیشتر، نمونه‌برداری تکمیلی بخواهند. گزینه‌های درمان ممکن است برداشتن جراحی ضایعه پیش‌سرطانی، کرایوابلیشن، لیزردرمانی یا در مراحل پیشرفته‌تر، درمان تهاجمی‌تری مانند هیسترکتومی باشند.
-
E6/E7 مثبت: این نتیجه فعال بودن HPV در سلول و اثرات بالقوه سرطان‌زای آن را تأیید می‌کند. در صورت مثبت بودن، بررسی بیشتری انجام می‌شود و برای سلول‌های پیش‌سرطانی یا سرطانی، گزینه‌هایی مانند جراحی، پرتودرمانی یا شیمی‌درمانی ممکن است اجرا شوند.
آزمایش HPV DNA چیست؟ آیا با آزمایش‌های p16 و E6/E7 متفاوت است؟
آزمایش HPV DNA، پروتئین‌های p16 یا E6/E7 را بررسی نمی‌کند؛ این آزمایش کاملاً متفاوت است. آزمایش HPV DNA در سلول‌های فرد به‌دنبال ماده ژنتیکی HPV (DNA) می‌گردد و مشخص می‌کند کدام نوع HPV وجود دارد. این آزمایش به‌ویژه برای شناسایی انواع پُرخطر HPV به‌کار می‌رود و ابزار مهمی در غربالگری سرطان دهانه رحم است.
به‌طور خلاصه:
- آزمایش HPV DNA، در سلول‌ها ماده ژنتیکی HPV (DNA) را شناسایی می‌کند. این آزمایش پروتئین‌های p16 یا E6/E7 را بررسی نمی‌کند.
- آزمایش p16، آزمایش زیست‌نشانگری است که اثر سلولی عفونت HPV را نشان می‌دهد و معمولاً با ایمونوهیستوشیمی انجام می‌شود.
- آزمایش E6/E7، آزمایشی است که مشخص می‌کند آیا انکوپروتئین‌های بالقوه سرطان‌زای HPV در سلول تولید می‌شوند یا خیر. این آزمایش معمولاً وجود mRNA ویروس HPV را شناسایی می‌کند و تغییرات سلولی پیش‌سرطانی را نشان می‌دهد.
درحالی‌که آزمایش HPV DNA ماده ژنتیکی را شناسایی می‌کند، آزمایش‌های p16 و E6/E7 اثرات HPV را در سلول می‌سنجند.
پس از آزمایش HPV چه اتفاقی می‌افتد؟
اگر در نتیجه آزمایش HPV، HPV mRNA E6/E7 یا p16 یا HPV DNA شناسایی شود، متخصصان سلامت خطر ایجاد تغییرات بالقوه سرطان‌زا در سلول‌های دهانه رحم فرد را ارزیابی می‌کنند. بر اساس این ارزیابی، پزشک ممکن است اقدامات زیر را توصیه کند:
- تکرار آزمایش: ممکن است فرد بخواهد طی 1-3 سال آزمایش HPV دیگری انجام دهد.
- کولپوسکوپی: در این روش، پزشک محلول سرکه را روی دهانه رحم می‌زند. این محلول نواحی غیرطبیعی را آشکار می‌کند و پزشک آن‌ها را با ابزاری به نام کولپوسکوپ بررسی می‌کند.
- نمونه‌برداری دهانه رحم: هنگام نمونه‌برداری، پزشک نمونه کوچکی از بافت دهانه رحم برمی‌دارد و وجود سلول‌های غیرطبیعی زیر میکروسکوپ بررسی می‌شود.
اگر نتایج این آزمایش‌ها، تغییرات سلولی درجه بالا را نشان دهند، پزشک ممکن است درمان توصیه کند.
موضوع مرتبط: پیش‌سازهای سرطان دهانه رحم: CIN1، CIN2 و CIN3 چیستند؟ آیا می‌توان از تبدیل آن‌ها به سرطان جلوگیری کرد؟
انواع درمان
گزینه‌های درمان تغییرات سلولی مرتبط با HPV ممکن است شامل این موارد باشند:
- کونیزاسیون: در این روش، بافت غیرطبیعی با یک حلقه سیمی الکتریکی نازک برداشته می‌شود. گاهی این بافت با کونیزاسیون چاقوی سرد و استفاده از تیغ جراحی نیز برداشته می‌شود.
- کرایوابلیشن: در این روش، پزشک بافت غیرطبیعی را با پروب سرد منجمد و نابود می‌کند.
- لیزردرمانی: از لیزر برای نابود کردن یا برداشتن بافت استفاده می‌شود.
- هیسترکتومی کامل: برای برداشتن سلول‌های پیش‌سرطانی پیشرفته، ممکن است برداشتن جراحی دهانه رحم و رحم لازم باشد.
غربالگری HPV چه زمانی باید انجام شود؟
انجمن سرطان آمریکا، توصیه می‌کند افراد 25-65 ساله هر 5 سال آزمایش HPV انجام دهند. اگر آزمایش اولیه HPV موجود نباشد، ترکیب آزمایش HPV و پاپ هر 5 سال یا آزمایش پاپ هر 3 سال توصیه می‌شود. همچنین افرادی که نتیجه آزمایش پاپ غیرطبیعی داشته‌اند باید آزمایش HPV انجام دهند.
HPV معمولاً علامتی ایجاد نمی‌کند و فرد ممکن است فقط هنگام آزمایش از عفونت آگاه شود. برخی سرطان‌های مرتبط با HPV می‌توانند علائمی مانند خونریزی، درد و توده ایجاد کنند. در صورت مشاهده این علائم در ناحیه تناسلی، دهان یا گلو، مراجعه به پزشک مهم است.
پرسش‌های متداول
HPV mRNA E6/E7 طی چه مدتی از بین می‌رود؟
دستگاه ایمنی معمولاً عفونت HPV را طی 1-2 سال پاک می‌کند. اما اگر دستگاه ایمنی نتواند عفونت را پاک کند، ویروس ممکن است ماندگار شود و برای پیشگیری یا مدیریت سلول‌های پیش‌سرطانی یا سرطانی، درمان لازم باشد.
آیا HPV mRNA E6/E7 از راه جنسی منتقل می‌شود؟
HPV بیشتر از راه جنسی منتقل می‌شود. انواع پُرخطر HPV که موجب تولید پروتئین‌های E6 و E7 می‌شوند نیز می‌توانند از این راه منتقل شوند.
آیا شناسایی HPV mRNA E6/E7 به معنای سرطان است؟
خیر، شناسایی HPV mRNA E6/E7 به معنای مبتلا بودن فرد به سرطان نیست. بااین‌حال، نتایج آزمایش نشان می‌دهند فرد نوع پُرخطر HPV دارد که ممکن است باعث سرطان شود.
خلاصه کوتاه
اگر اثرات سرطان‌زای HPV زود شناسایی شوند، روند درمان می‌تواند نتایج بسیار موفق‌تری داشته باشد. بنابراین، آزمایش‌های غربالگری منظم و پیگیری زیست‌نشانگرها اهمیتی حیاتی دارند.
آزمایش‌های HPV p16 و HPV mRNA E6/E7، در درک اثرات سلولی HPV و ارزیابی خطر تبدیل شدن به سرطان نقشی حیاتی دارند. مثبت بودن p16، نشان می‌دهد تغییرات غیرطبیعی سلول با HPV مرتبط‌اند و خطر ایجاد سرطان وجود دارد، درحالی‌که آزمایش E6/E7، فعالیت بالقوه سرطان‌زای HPV را مستقیم اندازه می‌گیرد. این آزمایش‌ها به پزشکان کمک می‌کنند سرطان‌های مرتبط با HPV را زود تشخیص دهند و گزینه‌های درمانی مناسب را به بیماران ارائه کنند.
منابع
آیا این مقاله برای شما مفید بود؟
بازخورد شما به بهبود محتوای ما کمک می‌کند.
نظرهای خوانندگان
نظر خود را بنویسید
نام و دیدگاه شما فقط پس از تأیید مدیر منتشر می‌شود. نشانی ایمیل شما هرگز به بازدیدکنندگان نمایش داده نمی‌شود.
اولین نظر را شما بنویسید.