مقایسه عوارض جانبی ایمنی‌درمانی و شیمی‌درمانی در سرطان ریه

طبق مطالعه‌ای در یکی از نشریات برجسته پزشکی، The Lancet Oncology، که در نوامبر 2017 منتشر شد، در بیماران مبتلا به سرطان ریه غیرسلول‌کوچک هنگام درمان با داروی ایمنی‌درمانی پمبرولیزومب، کیفیت زندگیدر مقایسه با شیمی‌درمانی به‌طور معناداری بهتر است.

مهارکننده‌های نقاط وارسی ایمنی که ایمنی‌درمانی‌های نسل جدید هستند، نخستین بار در سال 2011 برای سرطان پوست ملانوم بدخیم تأییدیه مصرف گرفتند. ایمنی‌درمانی‌هاسپس به‌سرعت در بیش از ده نوع سرطان متفاوت دیگر نیز تأییدیه مصرف گرفتند و دوره تازه‌ای در پزشکی سرطان آغاز کردند.

ایمنی‌درمانی‌ها سرطان را به روشی متفاوت از درمان‌های رایج پیشین درمان می‌کنند؛ به‌جای کشتن مستقیم سلول‌های سرطانی، سیستم ایمنی را فعال می‌کنند تا آن‌ها را بکشد.

اگرچه امروزه انواع بسیاری از ایمنی‌درمانی تعریف شده‌اند، مؤثرترین آن‌ها پادتن‌های تک‌دودمانی موسوم به مهارکننده‌های نقاط وارسی ایمنی هستند. این داروها فعالیت مولکول‌های سطح سلولی را مهار می‌کنند که سبب می‌شوند سیستم ایمنی سلول‌های سرطانی را دوست تلقی کند. شناخته‌شده‌ترین این مولکول‌ها PD-1، PD-L1 و CTLA4 هستند. نیوولومب و پمبرولیزومب که علیه PD-1 ساخته شده‌اند، تاکنون نسبت به دیگر مهارکننده‌های نقاط وارسی ایمنی در انواع بیشتری از سرطان تأیید شده‌اند؛ یکی از آن‌ها سرطان ریه است.

پمبرولیزومب (نام تجاری Keytruda) که به PD-1 متصل می‌شود، برای مرحله 4. سرطان ریه غیرسلول‌کوچک، هم در خط اول و هم برای بیمارانی که پیش‌تر درمان‌های دیگری دریافت کرده‌اند، تأییدیه FDA دارد.

درمان ایدئال سرطان باید در حالی که بر سلول‌های سرطانی اثر کشنده دارد، به سلول‌های سالم آسیب نرساند. چون ایمنی‌درمانی‌ها اثر خود بر سلول‌های سرطانی را غیرمستقیم و از راه سیستم ایمنی نشان می‌دهند، عموماً تصور می‌شود عوارض جانبی کمتری داشته باشند؛ با این حال، تاکنون پژوهش‌های کمی عوارض ایمنی‌درمانی را با شیمی‌درمانی مقایسه کرده‌اند.

• عوارض جانبی ایمنی‌درمانی‌ها، محبوب‌ترین درمان سرطان سال‌های اخیر، چگونه درمان می‌شوند؟

جزئیات مطالعه مقایسه عوارض جانبی ایمنی‌درمانی و شیمی‌درمانی در سرطان ریه

305 بیمار سرطان ریه که قبلاً درمان نگرفته بودند به‌طور تصادفی به 2 گروه تقسیم شدند (154 بیمار پمبرولیزومب و 151 بیمار شیمی‌درمانی مبتنی بر پلاتین دریافت کردند). مدت کنترل سرطان با درمان (بقای بدون پیشرفت) در دریافت‌کنندگان پمبرولیزومب به‌طور معناداری بهتر بود.

علاوه بر اثربخشی درمان، بیماران از نظر عوارض جانبی و کیفیت زندگی نیز مقایسه شدند. عوارض بر اساس سرفه، درد قفسه سینه و تنگی نفس (دیس‌پنه) ارزیابی شدند.

برخلاف بسیاری از مطالعات عوارض جانبی پیشین، در این مطالعه بیماران پرسشنامه‌های شامل پرسش‌های مربوط به سلامت خود را شخصاً با استفاده از نرم‌افزار پیامدهای گزارش‌شده توسط بیمار (Patient Reported Outcomes = PRO) پر کردند.

در پایان مطالعه دیده شد پمبرولیزومب هنگامی که به‌عنوان درمان خط اول سرطان ریه غیرسلول‌کوچک مرحله 4. با PD-L1 مثبت استفاده شود، در مقایسه با شیمی‌درمانی هم درمان مؤثرتر و هم کیفیت زندگی بهتری را نوید می‌دهد.