سرطان ریه سلول کوچک و غیرسلول کوچک – چه تفاوت‌هایی دارند؟

سرطان‌های ریه دو نوع اصلی دارند: سلول کوچک و غیرسلول کوچک. هر دو سرطان ریه‌ها را درگیر می‌کنند، اما تفاوت‌های مهمی از جمله در نحوه درمان و پیش‌آگهی (سیر) بیماری دارند.

هنگامی که سلول‌های سرطان ریه سلول کوچک زیر میکروسکوپ بررسی می‌شوند، سلول‌های سرطانی واقعاً کوچک و گرد هستند. اندازه سلول‌های سرطان ریه غیرسلول کوچک بزرگ‌تر است.

حدود %15 از تمام سرطان‌های ریه از نوع سلول کوچک هستند.

سرطان ریه غیرسلول کوچک 4 زیرنوع اصلی دارد. این‌ها شامل آدنوکارسینوم، کارسینوم سلول سنگفرشی و سلول بزرگ، و نوعی هستند که در هیچ طبقه‌ای قرار نمی‌گیرد (NOS= not otherwise specified).

در نوشته ما می‌توانید تفاوت‌های سرطان ریه سلول کوچک و غیرسلول کوچک را از نظر موارد زیر بیابید؛ 

• علائم،
• علل، 
• تشخیص و
• درمان.

آیا علائم تفاوت دارند؟

سرطان ریه سلول کوچک و غیرسلول کوچک هر دو علائم مشابهی ایجاد می‌کنند. بیش از نیمی از بیماران مبتلا به سرطان ریه تا رسیدن سرطان به مرحله پیشرفته هیچ شکایتی ندارند. بنابراین هم آگاهی از علائم احتمالی و هم برای افرادی که به علت مصرف زیاد سیگار در معرض خطر بالا هستند، انجام غربالگری سرطان ریه اهمیت دارد.

علائم زیر ممکن است نشان‌دهنده سرطان ریه باشند: 

• کاهش اشتها،
• خلط خونی، 
• درد قفسه سینه،
• سرفه طولانی‌مدت که برطرف نمی‌شود،
• دشواری بلع، 
• احساس ضعف مداوم بدون علت مشخص، 
• تنگی نفس،
• تورم، به‌ویژه در صورت و گردن، 
• خس‌خس سینه

علائم سرطان ریه سلول کوچک و غیرسلول کوچک تا حد زیادی مشابه هستند. با این حال، سرطان ریه سلول کوچک ممکن است خستگی و کاهش وزن بیشتری ایجاد کند، زیرا معمولاً سریع‌تر منتشر می‌شود. سرطان ریه در مراحل پیشرفته همچنین به علت متاستازهای استخوانی می‌تواند موجب درد استخوان شود.

آیا علل تفاوت دارند؟

عوامل خطر و علل سرطان سلول کوچک و غیرسلول کوچک معمولاً مشابه هستند.

سیگار بدون تردید مهم‌ترین عامل خطر سرطان ریه است. دود و مواد شیمیایی موجود در آن، یعنی مواد سرطان‌زا، به ریه‌ها آسیب می‌رسانند و تغییرات سلولی ایجاد می‌کنند که می‌توانند به سرطان منجر شوند. حتی پیش از رواج سیگار در جهان، سرطان ریه یکی از سرطان‌های نادر بود.

با این حال، در حالی که سیگار علت %99 سرطان‌های ریه سلول کوچک است، نقش سیگار در سرطان‌های ریه غیرسلول کوچک در حدود %90 است.

سایر علل سرطان ریه عبارت‌اند از:

• قرار گرفتن در معرض دود دست دوم و حتی دست سوم تنباکو،
• قرار گرفتن در معرض مواد شیمیایی مانند آزبست، نیکل، کروم، آرسنیک، دوده یا قطران،
• سابقه خانوادگی سرطان ریه،
• داشتن HIV
• زندگی در منطقه‌ای با آلودگی هوای قابل توجه 
• قرار گرفتن در معرض رادون محیطی

- موضوع مرتبط: علل سرطان ریه غیرمرتبط با سیگار (با جزئیات)

آیا تشخیص تفاوت دارد؟

محل تومور درباره نوع سرطان سرنخ می‌دهد، اما تا زمانی که آسیب‌شناس سلول‌های سرطانی را زیر میکروسکوپ پیدا و شناسایی نکند، نمی‌توان به طور قطعی گفت فرد به چه نوع سرطان ریه مبتلا است.

سپس آسیب‌شناس می‌تواند با بررسی اندازه و ظاهر سلول مشخص کند که سرطان از نوع سلول کوچک است یا غیرسلول کوچک.

نمونه آزمایش‌های مورد استفاده برای تشخیص هر دو نوع سرطان ریه عبارت‌اند از:

تشخیص سرطان ریه اغلب با بیوپسی انجام می‌شود که پس از سی‌تی‌اسکن یا PET-BT در افرادی که به این بیماری مشکوک هستند، صورت می‌گیرد.

بیوپسی: بیوپسی شامل آزمایش نمونه کوچکی از سلول‌های بالقوه سرطانی در ریه‌ها است. امروزه بیوپسی ریه با هدایت سی‌تی‌اسکن رایج‌ترین روشی است که برای نمونه‌برداری از تومورهای شناسایی‌شده در ریه ترجیح می‌دهیم. روش بیوپسی با سی‌تی‌اسکن هم عوارض جانبی کمتری ایجاد می‌کند و هم امکان نمونه‌برداری مؤثرتر را فراهم می‌سازد.

برونکوسکوپی: وسیله ویژه‌ای به نام برونکوسکوپ که در انتهای آن دوربین قرار دارد، از راه دهان یا بینی وارد می‌شود. متخصص بیماری‌های ریه یا جراح قفسه سینه از این روش برای مشاهده داخل ریه‌ها و گرفتن نمونه بافت استفاده می‌کند.

آیا مرحله‌بندی تفاوت دارد؟

مرحله سرطان درباره اندازه تومور و میزان انتشار سرطان اطلاعات می‌دهد و یکی از مهم‌ترین عوامل تعیین‌کننده درمان است.

مراحل سرطان ریه غیرسلول کوچک چگونه هستند؟

• مرحله 1، مرحله‌ای است که تومور فقط در یک ریه وجود دارد و در غدد لنفاوی وجود ندارد. 
• مرحله 2، مرحله‌ای است که سرطان به غدد لنفاوی اطراف ریه دارای تومور گسترش یافته است. 
• مرحله 3a، مرحله‌ای است که سرطان به غدد لنفاوی اطراف نای، دیواره قفسه سینه و دیافراگم در همان سمت ریه دارای تومور گسترش یافته است. 
• مرحله 3b، مرحله‌ای است که سرطان به غدد لنفاوی ریه دیگر یا گردن گسترش یافته است.
• مرحله 4.، مرحله‌ای است که سرطان به سایر نقاط بدن و بخش‌های دیگر ریه‌ها گسترش یافته است (متاستاتیک).

مراحل سرطان ریه سلول کوچک چگونه هستند؟

سرطان ریه سلول کوچک را در دو مرحله ارزیابی می‌کنیم؛ محدود به توراکس (قفسه سینه) و گسترده.

• در مرحله‌ای که سرطان به حفره قفسه سینه محدود است، یعنی در مرحله اولیه، تومور در یک ریه و غدد لنفاوی مجاور آن وجود دارد.
• در مرحله گسترده، تومور علاوه بر سایر اعضای بدن به ریه دیگر نیز سرایت کرده است.

به‌ویژه سرطان ریه سلول کوچک تمایل به ایجاد متاستاز مغزی دارد. بنابراین در مرحله مرحله‌بندی بیماری و در روند پیگیری، حتماً باید MR مغز انجام شود و وجود بیماری در مغز بررسی گردد.

آیا یک فرد ممکن است هم سرطان ریه سلول کوچک و هم غیرسلول کوچک داشته باشد؟

بر اساس مطالعات انجام‌شده، حدود 10 درصد از افراد مبتلا به سرطان ریه هم سرطان سلول کوچک و هم غیرسلول کوچک دارند.

آیا درمان‌ها تفاوت دارند؟

پرتودرمانی، شیمی‌درمانی‌ها، جراحی‌های سرطان ریه و ایمنی‌درمانیدر درمان هر دو نوع سرطان ریه جایگاه دارند. با این حال، درمان‌های مولکولی که تغییرات ژنتیکی را هدف می‌گیرند (داروهای هوشمند) فقط در سرطان ریه غیرسلول کوچک مؤثر هستند.

در درمان خط اول سرطان ریه سلول کوچک پیشرفته، برای نخستین بار پس از 40 سال با ایمنی‌درمانی‌ها فایده قابل توجهی در بقا به دست آمد. ویدئوی زیر این پیشرفت را توضیح می‌دهد:

سرطان ریه سلول کوچک معمولاً نسبت به سرطان ریه غیرسلول کوچک به درمان‌های شیمی‌درمانی حساس‌تر است. پزشکان ممکن است بسته به مرحله و اندازه ناحیه دارای تومور، از درمان ترکیبی برای درمان سرطان ریه استفاده کنند. 

احتمال متاستاز سرطان ریه سلول کوچک به مغز زیاد است. به همین دلیل حتی اگر هنوز نشانه‌ای از بیماری در مغز وجود نداشته باشد، ممکن است مغز برای پیشگیری تحت تابش قرار گیرد. این اقدام پرتودرمانی پیشگیرانه نام دارد. 

سرطان ریه سلول کوچک در مقایسه با سرطان ریه غیرسلول کوچک، سرطانی تهاجمی‌تر محسوب می‌شود. سرطان‌های سلول کوچک معمولاً سریع‌تر رشد می‌کنند. تخمین زده می‌شود در 90 درصد بیماران مبتلا به سرطان سلول کوچک، سرطان هنگام تشخیص به غدد لنفاوی مجاور یا اعضا گسترش یافته باشد.