نورپردازی بیمارستانی هماهنگ با ریتم شبانه‌روزی، بهبود را پشتیبانی می‌کند

معمولاً نور بیمارستان‌ها بسیار شدید و خیره‌کننده است، اما در تحول تازه‌ای برخی بیمارستان‌ها با نورپردازی ملایم‌تر و هوشمندانه‌تر، برای کمک هم‌زمان به سلامت و کاهش مصرف انرژی کار را آغاز کرده‌اند.

• ملاتونین تنظیم‌کننده خواب چیست؟ آیا در درمان یا پیشگیری سرطان نقش دارد؟

نورهای قوی و یکنواخت، ریتم شبانه‌روزی (ساعت زیستی) مرتبط با سلامت عمومی کارکنان و بیماران را مختل می‌کنند. نورپردازی شبانه‌روزی متناسب با ساعت زیستی می‌تواند به احساس امنیت شبانه، خواب بهتر و بهبود سریع‌تر آن‌ها کمک کند. گفته می‌شود با حداقل 2 هفته استفاده می‌توان این فایده را به دست آورد.

• چرا جایزه نوبل پزشکی 2017 باز هم به ریتم شبانه‌روزی داده شد؟

نور ملاتونین را مهار می‌کند و تغییر نظم خواب و بیداری که تا حدی تحت کنترل آن است، می‌تواند بی‌خوابی، خواب‌آلودگی روزانه، افسردگی، افزایش نیاز به مسکن و طولانی شدن بهبود ایجاد کند. طبق پژوهش، بدون این هماهنگی عملکرد جسمی و رفتارها ممکن است منفی شوند و خطر بیماری قلبی، دیابت و برخی سرطان‌ها افزایش یابد. پژوهش‌ها نشان می‌دهند تنظیم نور بیمارستان طبق چرخه طبیعی روز، منطقی‌ترین کار برای هماهنگی بدن با ساعت زیستی است و فواید فراوان سلامت دیده شده‌اند.

تغییرات خودکار نورپردازی شبانه‌روزی از صبح زود تا شب، بخشی از مراقبت پس از سکته در بیمارستان مرکزی کارلستاد سوئد است. منبع: Chromaviso

مطالعات نورپردازی شبانه‌روزی، با طراحی نور طبیعی در دوره 24 ساعته، از خانه سالمندان تا مراقبت ویژه نوزادان، در محیط‌های بالینی بسیاری نتایج خوب دارند. برای مثال در افراد مبتلا به میلوم متعدد هنگام پیوند مغز استخوان، در افراد دارای آلزایمر و کسانی که پس از سکته مغزی توان‌بخشی می‌گیرند، فواید بالینی مشاهده شده‌اند.

سامانه شبانه‌روزی بدن به نور آبی کوتاه‌موج حساس است و نور آبی ملاتونین را مهار می‌کند. نور روز آفتابی بی‌ابر نیز رنگ‌های آبی‌سفید دارد. مشخص شده نور زرد ملایم ترشح ملاتونین را متوقف نمی‌کند و در بیمارستان‌های رعایت‌کننده ریتم شبانه‌روزی، عصر و صبح زود از طیف آن استفاده می‌شود. سپس با نور مناسب شب تاریک ادامه می‌یابد.

•  نور مصنوعی LED دستگاه‌های دیجیتال کیفیت خواب را کاهش می‌دهد

پژوهش‌های ادامه‌دار از سال 2010 روی بیماران آلزایمر نشان می‌دهند نورپردازی شبانه‌روزی در تنظیم خواب طبیعی بسیار موفق است. هم خستگی و هم افسردگی و سطح بی‌قراری به‌طور مهمی کاهش می‌یابند.

اخیراً پژوهشگران برای بررسی اثر نور مناسب ریتم شبانه‌روزی بر بهبود بیماران میلوم متعددِ پیوند مغز استخوان، با بیمارستان مانت ساینای نیویورک همکاری کردند. داده‌های اولیه نشان می‌دهند بیماران بستری به مدت 2 تا 3 هفته، کیفیت خواب بهتر و خستگی کمتری داشتند.

خواب بخش بسیار مهم بهبود است و می‌تواند بر عملکرد شناختی (مغزی)، درد، تعادل هورمونی و روندهای ایمنی اثر بگذارد. استفاده نورپردازی شبانه‌روزی برای تنظیم سامانه هورمونی و ایمنی، ممکن است نیاز به آرام‌بخشی و مسکن را کم و بهبود بالینی را سریع کند.

• مشکلات خواب بر یادگیری اثر دارند – خواب باکیفیت چیست و برای خواب خوب چه کنیم؟

در دانمارک پژوهش بالینی درباره بیماران بهره‌مند از نورپردازی شبانه‌روزی پس از سکته مغزی انجام شد. نتایج 45 بیمار انتخاب‌شده تصادفی برای این نورپردازی با 39 بیمار نور استاندارد در توان‌بخشی سکته، از نظر افسردگی و خستگی مقایسه شد.

در پایان مطالعه و ترخیص، بیماران نورپردازی شبانه‌روزی هنگام توان‌بخشی سکته نسبت به کنترل، درجه افسردگی بسیار پایین‌تر و امتیاز خواب‌آلودگی کمتری داشتند. یعنی در این مطالعه نیز کمک مثبت نور شبانه‌روزی به درمان و توان‌بخشی دیده شد.

در نتیجه به نظر می‌رسد نورپردازی شبانه‌روزی مناسب ساعت زیستی، رویکرد مؤثری برای پیامدهای بهتر سلامت است و دشوار نیست پیش‌بینی کنیم آینده این فناوری در بیشتر ساختمان‌ها، از جمله خانه و دفتر، خواهد بود.

•  یکی از جالب‌ترین کشف‌های عزیز سانجار و تیمش: ریتم شبانه‌روزی، سرطان و شیمی‌درمانی!