ریتوکسیماب چیست و سازوکار اثر آن چگونه است؟
در سلول سرطانی مولکول‌هایی وجود دارد که آن را از سلول طبیعی متمایز می‌کند؛ بیشترشان گیرنده‌های پروتئینیِ سطح سلول‌اند. آنتی‌بادی‌های مونوکلونال ساخته‌شده علیه این پروتئین‌ها در سال‌های اخیر از مؤثرترین داروهای سرطان شده‌اند.
آنتی‌بادی‌ها پروتئین‌های سیستم ایمنی برای محافظت از عوامل بیماری‌زا و سلول سرطانی‌اند. از دهه 1970 این مولکول‌های خالص و بسیار انتخابی در آزمایشگاه هم تولید می‌شوند و آنتی‌بادی مونوکلونال نام دارند.
تاکنون حدود 20 آنتی‌بادی مونوکلونال برای درمان سرطان تأیید FDA گرفته‌اند. رایج‌ترین‌ها تراستوزوماب برای پستان و معده، بواسیزوماب برای سرطان‌های متعدد به‌ویژه روده بزرگ، مغز، تخمدان، دهانه رحم و ریه، و ریتوکسیماب هستند که در بعضی لنفوم‌ها و لوسمی‌ها استفاده می‌شود.
یک آنتی‌بادی مونوکلونال کایمریک برای درمان لنفوم غیرهوچکین و لوسمی لنفوسیتی مزمن، ریتوکسیماب است؛ rituximab با نام تجاری Maphtera، روی سطح سلول لنفوم و لوسمی به CD20 متصل و اثر ضدسرطانی ایجاد می‌کند. CD20 آنتی‌ژن پروتئینی سطح سلول دفاعی نوع B است. کار دقیق CD20 روشن نیست، اما در ورود کلسیم و حفظ غلظت آن نقش دارد. در بعضی لنفوم‌ها و لوسمی‌های سلول B بسیار بیشتر از سلول طبیعی وجود دارد. آنتی‌ژن CD20 در تشخیص و برنامه درمان این سرطان‌ها یک نشانگر تومور، یا نشانگر زیستی، است.
ریتوکسیماب با اتصال به سلول هدف، سلول ایمنی کشنده طبیعی، NK، را فعال می‌کند. NK سلول سرطانی را وابسته به آنتی‌بادی تخریب می‌کند. سیتوکین‌های ایمنی و مواد حاصل از تخریب سرطان، سلول ایمنی بیشتری جذب و نفوذپذیری رگ را افزایش می‌دهند تا دارو آسان‌تر به تومور برسد. همچنین rituximab با تغییراتی در سلول، مرگ برنامه‌ریزی‌شده یا آپوپتوز را تحریک می‌کند.
ریتوکسیماب علاوه بر سرطان، برای سرکوب سیستم ایمنی بیش‌فعال در آرتریت روماتوئید، گرانولوماتوز وگنر و پلی‌آنژیت میکروسکوپی نیز استفاده می‌شود.
آیا این مقاله برای شما مفید بود؟
بازخورد شما به بهبود محتوای ما کمک می‌کند.
نظرهای خوانندگان
نظر خود را بنویسید
نام و دیدگاه شما فقط پس از تأیید مدیر منتشر می‌شود. نشانی ایمیل شما هرگز به بازدیدکنندگان نمایش داده نمی‌شود.
اولین نظر را شما بنویسید.