ورزش خطر شکستگی استخوان ناشی از شکنندگی را در بازماندگان سرطان کاهش می‌دهد

شکنندگی چیست؟

شکنندگی، سندرم پیچیده سالمندی است که با افزایش حساسیت به عوامل تنش‌زای کوچک و پیامدهای نامطلوب سلامت همراه می‌شود. این واژه معادل اصطلاح انگلیسی «frailty» است.

شکنندگی در افراد سالمند و مبتلایان به بعضی بیماری‌ها شایع است و از عوامل نشان‌دهنده افزایش خطر مرگ به شمار می‌رود. بیماران سرطانی که کارهای روزمره را انجام می‌دهند و قادر به راه رفتن‌اند، ممکن است از شکنندگی دور به نظر برسند؛ اما این خطر همچنان وجود دارد و می‌تواند به افت بیشتر عملکرد و حتی مرگ بینجامد.

افراد شکننده در معرض خطر بالای ناتوانی، افتادن، بستری در بیمارستان یا آسایشگاه و مرگ‌اند. این وضعیت را بیشتر ویژه افراد سالخورده می‌پندارند، اما به‌خصوص در انکولوژی باید به آن توجه داشت؛ زیرا سن تقویمی بازتاب ضعیفی از سن فیزیولوژیک است.

• مطلب مرتبط: متاستاز استخوانی چیست؟ چرا سرطان‌ها به استخوان متاستاز می‌دهند و چگونه درمان می‌شود؟

جامع‌ترین مطالعه درباره شکنندگی در سرطان

بر اساس داده‌های بیش از 100 هزار نفر، در میان بازماندگان سرطان، افرادی که توصیه‌های فعالیت بدنی و ورزش را رعایت می‌کردند در مقایسه با افراد کم‌ورزش‌تر، خطر پایین‌تری برای شکستگی ناشی از شکنندگی داشتند.

دکتر Erika Rees-Punia از انجمن سرطان آمریکا در ارائه خود در نشست سالانه کالج پزشکی ورزشی آمریکا گفت: «شکستگی‌های مرتبط با شکنندگی، چیزی فراتر از یک استخوان شکسته‌اند».

Rees-Punia گفت خطر مرگ سالمندان در 10 سال پس از شکستگی افزایش می‌یابد.

خود سرطان و درمان‌های آن با افزایش خطر شکستگی استخوان مرتبط با شکنندگی ارتباط دارند. با این حال، نقش عواملی مانند فعالیت بدنی در تغییر خطر شکستگی بازماندگان سرطان نامشخص مانده بود، زیرا مطالعات پیشین کوچک و به انواع خاص سرطان محدود بودند.

گروه مطالعه با 14.159 بازمانده سرطان، در مجموع 101.543 شرکت‌کننده داشت. در 1999، هنگام آغاز مطالعه، میانگین سن شرکت‌کنندگان 69,5 بود؛ %55 زن و %97,9 سفیدپوست بودند.

شرکت‌کنندگان به سه گروه تقسیم شدند: بازماندگان کوتاه‌مدت (1-5 سال پس از تشخیص)، بازماندگان بلندمدت (5 سال یا بیشتر پس از تشخیص) و افراد بدون سابقه سرطان.

پژوهشگران نسبت‌های خطر شکستگی کلی و اثر تمرین با وزنه و فعالیت بدنی هوازی با شدت متوسط تا زیاد را ارزیابی کردند. ورزش متوسط تا شدید، پیاده‌روی با شدت متوسط تا تند یا فعالیت معادل آن تعریف شد.

در دوره مطالعه، پژوهشگران 14.196 شکستگی مرتبط با شکنندگی، شامل شکستگی مفصل ران، مچ دست و ستون فقرات، شناسایی کردند.

بازماندگان کوتاه‌مدت پس از تشخیص سرطان (1-5 سال)، در مقایسه با افراد بدون سرطان %28 خطر بیشتر شکستگی مرتبط با شکنندگی داشتند. در بازماندگان بلندمدت پس از تشخیص (>5 سال)، خطر شکستگی نسبت به افراد بدون سرطان %8 بیشتر بود. هر دو افزایش از نظر آماری معنادار بودند.

در بررسی شکستگی‌های ناحیه‌ای، بازماندگان کوتاه‌مدت نسبت به افراد بدون سرطان، %24 خطر بیشتر شکستگی لگن (استخوان‌های ناحیه کشاله ران و لگن) و %33 خطر بیشتر شکستگی مچ دست داشتند. این تفاوت‌ها نیز از نظر آماری معنادار بودند.

با این حال، بازماندگان بلندمدتی که توصیه‌های فعالیت هوازی متوسط تا شدید و تمرین با وزنه را رعایت می‌کردند، نسبت به افراد رعایت‌نکننده خطر کمتر شکستگی کلی داشتند.

• مطلب مرتبط: ورزش، دارویی برای سرطان است!

یکی از محدودیت‌های مطالعه، سفیدپوست بودن عمده شرکت‌کنندگان بود. نوع سرطان، مرحله آن و زمان سپری‌شده از تشخیص نیز از دیگر محدودیت‌ها بودند.

با این حال، بزرگی گروه و پیگیری طولانی شرکت‌کنندگان از نقاط قوت پژوهش بود و نتایج را تقویت می‌کرد.

پژوهشگران گفتند بیشتر شرکت‌کنندگان پیاده‌روی را برای فعالیت بدنی ترجیح می‌دادند، اما برای شناخت بهتر نوع فعالیت (شنا، دوچرخه‌سواری، پیاده‌روی و تمرین قدرتی) و نقش ورزش در پیشگیری از شکستگی، و بررسی شدت ورزش، پژوهش بیشتری لازم است.

Rees-Punia گفت: «پژوهش‌های آینده نقش فعالیت بدنی در سراسر زندگی را بررسی خواهند کرد». در این فاصله، نتیجه گرفته شد بیماران مبتلا به سرطان باید برای ورزش به پزشکان متخصص این حوزه ارجاع داده شوند و بازماندگان سرطان نیز برای راهنمایی بالینی پیشگیری از شکستگی و فعالیت بدنی به پزشک ارجاع داده شوند.

فعالیت بدنی برای کاهش خطر شکستگی

Lee Stoner گفت: «با بالاتر رفتن سن، شکستگی‌ها به‌ویژه بر اثر افتادن، به نگرانی بزرگی تبدیل می‌شوند. افتادن در شمار 20 وضعیت پزشکی با بیشترین هزینه است و در افراد 65 سال و بالاتر علت اصلی آسیب مغزی ناشی از ضربه به شمار می‌رود».

با این حال، پژوهش‌های پیشین نشان می‌دهند خطر شکستگی را می‌توان با ورزش کاهش داد؛ بنابراین یافته‌های مطالعه کنونی شگفت‌انگیز نبود. آنچه شگفت‌انگیز است توجه محدود به ورزش است، در حالی که نرخ بقای 5 ساله سرطان همچنان افزایش می‌یابد…

Stoner گفت پیام اصلی این مطالعه برای پزشکان، افزایش خطر شکستگی مرتبط با شکنندگی در بازماندگان سرطان نسبت به افراد بدون سرطان است. او تأکید کرد: «این افزایش خطر 5 سال پس از تشخیص به %8 کاهش می‌یابد. می‌دانیم ورزش هوازی و مقاومتی هر دو خطر شکستگی را در جمعیت عمومی کاهش می‌دهند و این کاهش خطر در بازماندگان سرطان نیز به همان اندازه مؤثر است».

نویسندگان گزارش نکردند آیا تعدیل بر اساس سن انجام داده‌اند یا نه. در پژوهش‌های آینده مفید خواهد بود روشن شود چه مقدار خطر با سرطان و چه مقدار با سن مرتبط است و چه مقدار را می‌توان به سبک زندگی پیش از درمان سرطان و هنگام آن نسبت داد.