زانوبروتینیب برای ماکروگلوبولینمی والدنستروم تأیید FDA گرفت

ماکروگلوبولینمی والدنستروم (WM) در بزرگسالان، بیماری‌ای است که برای درمان آن داروی زانوبروتینیب (Brukinsa, BeiGene) به شکل کپسول، در 31 اوت 2021 از FDA (سازمان غذا و داروی آمریکا) تأیید گرفت. 

ماکروگلوبولینمی والدنستروم چیست؟

ماکروگلوبولینمی والدنستروم (WM)، نوعی لنفوم غیرهوچکین (NHL) است. سلول‌های سرطانی مقدار زیادی از یک پروتئین غیرطبیعی به نام ماکروگلوبولین تولید می‌کنند. نام دیگر WM، لنفوم لنفوپلاسموسیتیک است.

سازوکار اثر زانوبروتینیب چیست؟

زانوبروتینیب مهارکننده‌ای است که علیه آنزیم تیروزین کیناز بروتون (BTK) ساخته شده است. آنزیم BTK در سلول‌های B، در یک مسیر پیام‌رسانی سلولی که نقش مهمی در تنظیم تکثیر دارد، بخشی از گیرنده آن است. با مهار آنزیم BTK می‌توان از تکثیر مهارنشده سلول‌های B در بدخیمی‌های این سلول‌ها جلوگیری کرد. زانوبروتینیب با اتصال کووالانسی به آنزیم BTK، موجب مهار برگشت‌ناپذیر آن می‌شود.

زانوبروتینیب پیش‌تر در 14 نوامبر 2019، برای درمان نوع مقاوم به درمان یا عودکرده (تکرارشونده) لنفوم سلول منتل تأیید شتاب‌یافته FDA گرفته بود (نگاه کنید به تأییدیه مربوط).

مطالعه‌ای که برای زانوبروتینیب در ماکروگلوبولینمی والدنستروم تأیید FDA به همراه آورد

زانوبروتینیب برای بیماران WM دارای MYD88 L265P جهش‌یافته (MYD88MUT)، در یک مطالعه تصادفی، با کنترل فعال و برچسب‌باز که زانوبروتینیب و ایبروتینیب را مقایسه می‌کرد و ASPEN نام داشت، بررسی شد.

201 بیمارِ گروه نخست، تا زمان پروگرسیون (پیشرفت) بیماری یا سمیت تحمل‌ناپذیر، برای دریافت زانوبروتینیب به مقدار 160 mg دو بار در روز یا ایبروتینیب به مقدار 420 mg یک بار در روز، با نسبت 1:1 به‌طور تصادفی تخصیص یافتند.

در گروه دوم، بیماران فاقد جهش MYD88 (MYD88WT) شامل 26 بیمار یا بیماران با وضعیت نامشخص جهش MYD88 شامل 2 بیمار ثبت‌نام کردند و این بیماران 160 mg زانوبروتینیب دو بار در روز دریافت کردند.

پیامد اصلی اثربخشی که برای پشتیبانی از تأیید استفاده شد، نرخ پاسخ بود که به‌صورت پاسخ نسبی تعریف شد. معیار دیگر پیامد اثربخشی، مدت پاسخ بود.

نتایج

• نرخ پاسخ (پاسخ کامل + پاسخ نسبی بسیار خوب + پاسخ نسبی) در بازوی زانوبروتینیب %77.5 بود (فاصله اطمینان %95: 68.1.85.1).
• در ماه 12، نرخ پاسخ بدون رویداد در بازوی زانوبروتینیب %94.4 بود (فاصله اطمینان %95: 85.8, 97.9).
• در گروه دوم، نرخ پاسخ %50 بود (از 26 بیمارِ قابل ارزیابی برای پاسخ، 13 نفر؛ فاصله اطمینان %95: 29.9, 70.1).

شایع‌ترین واکنش‌های ناخواسته (≥ %20) گزارش‌شده با زانوبروتینیب، شامل ناهنجاری‌های آزمایشگاهی، عبارت‌اند از کاهش شمار نوتروفیل‌ها، عفونت دستگاه تنفسی فوقانی، کاهش شمار پلاکت‌ها، راش، خون‌ریزی، درد عضلانی‌اسکلتی، کاهش هموگلوبین، کبودی، اسهال، ذات‌الریه و سرفه.

دوز توصیه‌شده زانوبروتینیب، خوراکی به مقدار 160 mg دو بار در روز یا خوراکی به مقدار 320 mg یک بار در روز است.