4 სტადიის ნაზოფარინქსის (ცხვირ-ხახის) კიბოს მკურნალობის ახალი სტანდარტი: კონსოლიდაციური რადიოთერაპია

ნაზოფარინქსი ხახის ზედა ნაწილია და ცხვირ-ხახადაა ცნობილი. ამ უბანში განვითარებული კიბოები თავისა და კისრის კიბოების ჯგუფში განიხილება და ნაზოფარინქსის კიბო მსოფლიოში განსაკუთრებით სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიის მამაკაცებში ხშირად გვხვდება (ყოველ 100 ათას ადამიანზე წელიწადში 22 - 27 ახალი შემთხვევა).

დიაგნოზისას ნაზოფარინქსის კიბოების დაახლოებით %6-8 მეტასტაზურია(4 სტადია). ამ პაციენტებში სტანდარტული მკურნალობა სისტემური ქიმიოთერაპიაა (ცისპლატინი + გემციტაბინის ორპრეპარატიანი სქემა). ამ საწყისი მკურნალობით 4 სტადიის ნაზოფარინქსის კიბოს პაციენტებში საერთო გადარჩენის მედიანა 29,1 თვედაა აღწერილი. თუმცა სხვადასხვა რეტროსპექტული (წარსულზე დაკვირვებითი) კვლევა ვარაუდობდა, რომ ამ სისტემურ ქიმიოთერაპიებზე რეგიონული მკურნალობის, რადიოთერაპიის დამატების წვლილი საერთო გადარჩენაში დაახლოებით %17-20 იყო. ანუ მეტასტაზურ კიბოში სისტემური მკურნალობა და ძირითადი სიმსივნის უბნის რადიოთერაპია საერთო შედეგებზე დადებითად მოქმედებს. თუმცა აქამდე ამ დადებითი დაკვირვების მხარდამჭერი III ფაზის პროსპექტული (მომავლისკენ მიმართული) კლინიკური კვლევა არ არსებობდა. 

ამ მიზნით ჩატარებული მულტიცენტრული, პაციენტთა შემთხვევითი შერჩევის, ღია ტიპის, ორმაგად ბრმა პირველი პროსპექტული III ფაზის კლინიკური კვლევის შედეგები 23 ივლისს, 2020 წელს JAMA Oncology-ში გამოქვეყნდა.

კვლევაში დიაგნოზისას მეტასტაზური ნაზოფარინქსის კიბოს მქონე 126 პაციენტი ჩართეს და სტანდარტულ ქიმიოთერაპიას რეგიონული რადიოთერაპიისა და თანადროული ქიმიოთერაპიის ეფექტიანობა შეადარეს.

კვლევის დეტალები

• პაციენტები კვლევაში 2014 წლის აპრილიდან 2018 წლის აგვისტომდე ჩაერთნენ.
• დაკვირვების ხანგრძლივობის მედიანა 26,7 თვე იყო.
• კვლევაში ჩართვის კრიტერიუმები:
  • ასაკი 18-65 წელი,
  • 3 კურსი ცისპლატინი პლუს 5FU-ის ორპრეპარატიანი ქიმიოთერაპიის შემდეგ რადიოლოგიურად ნაწილობრივი ან სრული პასუხი,
  • ნაზოფარინქსის კიბოსთვის მანამდე სისტემური მკურნალობისა და/ან რადიოთერაპიის არმიღება,
  • კარგი ზოგადი ფუნქციური ქულა (KPS>70).

კვლევაში ამ კრიტერიუმების შესაბამისი 126 პაციენტი ჩაერთო;

• 63 პაციენტი სტანდარტული 6 კურსი ცისპლატინი პლუს 5FU-ის,
• 63 პაციენტი ცისპლატინი პლუს 5FU და თანადროული ინტენსივობით მოდულირებული რადიოთერაპიის (IMRT ტექნიკა) ჯგუფში განაწილდა.

კვლევის შედეგები

• მკურნალობასთან დაკავშირებული გვერდითი მოვლენებით ორ ჯგუფს შორის მნიშვნელოვანი განსხვავება არ იყო.
• 24-თვიანი საერთო გადარჩენის მაჩვენებელი ქიმიორადიოთერაპიის ჯგუფში %76,4 (64,4 - 88,4) იყო, მხოლოდ ქიმიოთერაპიის ჯგუფში კი %54,5 (41 - 68) HR:0,42.
• მედიანური პროგრესირების გარეშე გადარჩენა ქიმიორადიოთერაპიის ჯგუფში 12,4 თვე (10,5 - 14,2), მხოლოდ ქიმიოთერაპიის ჯგუფში კი 6,7 თვე (5,4 - 8) იყო.
• 24-თვიანი პროგრესირების გარეშე გადარჩენის მაჩვენებელი ქიმიორადიოთერაპიის ჯგუფში %35 (21,7 - 48,3), ქიმიოთერაპიის ჯგუფში კი %3,6 (0 - 9,7) HR: 0,36 იყო.

დასასრულს, ეს პირველი პროსპექტული კვლევაა, რომელმაც აჩვენა, რომ დიაგნოზისას მეტასტაზური ნაზოფარინქსის კიბოს მქონე და ინდუქციური ქიმიოთერაპიის 3 კურსის შემდეგ კარგი პასუხის მქონე პაციენტებში სტანდარტულ ქიმიოთერაპიაზე სიმსივნის უბნის IMRT ტექნიკით კონსოლიდაციური რადიოთერაპიის დამატებას 2-წლიან საერთო და პროგრესირების გარეშე გადარჩენაზე აშკარა ეფექტი აქვს. ამ შედეგებს კლინიკური პრაქტიკისა და საერთაშორისო გაიდლაინების რეკომენდაციების შეცვლა შეუძლია.