ახალი მიღწევები კუჭისა და საკვერცხის კიბოს დროს მუცლის ღრუს ცხელი ქიმიოთერაპიის გამოყენებაში

ცხელი ქიმიოთერაპიით ქირურგიის შედარება მხოლოდ ქირურგიასთან პერიტონეუმის მეტასტაზებიანი კუჭის კიბოს პაციენტების მკურნალობაში

სამედიცინო ენაში პერიტონიტის კარცინომატოზად წოდებული მუცლის გარსის მეტასტაზისმქონე კუჭის კიბო ჩვეულებრივ საბოლოო სტადიის დაავადებად მიიჩნევა. მისი სტანდარტული მკურნალობა სიცოცხლის გახანგრძლივებისა და ჩივილების შემცირების მიზნით (პალიატიური) მხოლოდ ქიმიოთერაპიაა, რომლის შედეგები დამაკმაყოფილებელი არ არის. პერიტონეუმის მეტასტაზების მქონე პაციენტებში ციტორედუქციულ ქირურგიად წოდებული ოპერაციით ყველა ხილული სიმსივნის ამოღება და მუცლის ღრუში ცხელი ქიმიოთერაპიის გამოყენება (HİPEK) წლებია განიხილება. ამ კვლევაში ციტორედუქციულ ქირურგიასთან (მუცლის ღრუში ხილული სიმსივნის მაქსიმალურად ამოღებასთან) ერთად ცხელი ქიმიოთერაპიის გავლენა სიცოცხლის ხანგრძლივობასა და დაავადების სხვა შედეგებზე შეისწავლეს.

შენიშვნა: ციტორედუქციულ კიბოს ოპერაციას ორი შედეგი აქვს: ხილული დაავადება არ რჩება (სრული ციტორედუქცია), ან რჩება 10 mm ან ნაკლები დიამეტრის სიმსივნე (ოპტიმალური ციტორედუქცია).

კვლევაში შეაფასეს 1989 წლიდან 2014 წლამდე საფრანგეთის 19 ონკოლოგიურ ცენტრში პერიტონეუმის მეტასტაზებიანი კუჭის კიბოსთვის ნამკურნალები ზედიზედ 277 პაციენტი. ციტორედუქციულ ოპერაციასთან ერთად ცხელი ქიმიოთერაპიის მიმღები 180 პაციენტი მხოლოდ ციტორედუქციულად ოპერირებულ 97 პაციენტს შეადარეს.

კვლევის შედეგებით, ცხელი ქიმიოთერაპიის ჯგუფში სიცოცხლის ხანგრძლივობა მნიშვნელოვნად მეტი იყო:

• საერთო სიცოცხლის მედიანური ხანგრძლივობა 19 თვე იყო 12 თვის საპირისპიროდ.
• ცხელი ქიმიოთერაპიის ჯგუფში 3-წლიანი საერთო გადარჩენა % 26, მხოლოდ ქირურგიის ჯგუფში კი % 20 იყო; 5-წლიანი მაჩვენებლები % 11 და % 6 იყო.
• 3-წლიანი დაავადებისგან თავისუფალი გადარჩენა % 20 და % 17, ხოლო 5-წლიანი — % 6 და % 4 იყო.
• ამის მიუხედავად, მკურნალობასთან დაკავშირებული სიკვდილიანობის (მორტალობის) მაჩვენებლები მსგავსი იყო. მკურნალობის გვერდითი მოვლენებიც მსგავსი იყო.

შესაბამისად, პერიტონეუმის მეტასტაზებიანი კუჭის კიბოს მქონე პაციენტებში, მხოლოდ ციტორედუქციულ ოპერაციასთან შედარებით, ოპერაციასთან ერთად ცხელი ქიმიოთერაპია დამატებითი გვერდითი მოვლენის გარეშე სიცოცხლეს ახანგრძლივებს და დაავადების შედეგებს აუმჯობესებს. თუ სრული ციტორედუქცია შესაძლებელია, ანუ ოპერაციით მისაწვდომი ყველა პერიტონეული მეტასტაზი იწმინდება, ქირურგიაზე ცხელი ქიმიოთერაპიის დამატება ამ სტადიის დაავადების ახალ სტანდარტულ მკურნალობად შეიძლება იქცეს.

სტადია 3C საკვერცხის კიბოს პაციენტებში ცხელი ქიმიოთერაპიით ქირურგიის შედარება მხოლოდ ქირურგიასთან

წლებია დასმულ კითხვას საკვერცხის კიბოს ცხელი ქიმიოთერაპიით მკურნალობის შესახებ ამ კვლევამ უპასუხა!

არა ძალიან ადრეულად დიაგნოსტირებული საკვერცხის კიბოს კლასიკური მკურნალობის შედეგები კვლავ არასაკმარისად დამაკმაყოფილებელია. ამიტომ მეცნიერება წლებია უკეთესი შედეგების მიღებას ცდილობს. ამ მცდელობების ნაწილი ახალი ვარიანტების შემუშავებაა, მეორე კი არსებული მკურნალობის მეთოდების უფრო ეფექტიანად გამოყენების მცდელობაა.

საკვერცხის კიბოს პერიტონეუმზე გავრცელებისას ოპერაციის დასრულებისთანავე მუცლის ღრუში გამთბარი ქიმიოთერაპიის, HİPEK-ის, მიწოდება ამ მცდელობებს შორის უმნიშვნელოვანესია. მისი დრო, გამოყენების რაოდენობა და დღემდე აღწერილი გვერდითი მოვლენები მეცნიერებაში მუდმივი კამათის საგანი იყო. ამ კვლევამ მრავალ განხილულ კითხვას უპასუხა და პრაქტიკულად გამოსაყენებელი წინადადებაც შესთავაზა.

HİPEK: ჰიპერთერმული ინტრაპერიტონეული ქიმიოთერაპია

ახლად დიაგნოსტირებული შორსწასული საკვერცხის კიბოს სტანდარტულ მკურნალობაში ციტორედუქციული ქირურგია და სისტემური ქიმიოთერაპია გამოიყენება. მუცლის ღრუს ცხელი ქიმიოთერაპიის ციტორედუქციულ ქირურგიაზე დამატების შესწავლა, ადრე შემამცირებელი (ნეოადიუვანტური) ქიმიოთერაპიის მიმღებ, საკვერცხის კიბოს სტადია 3-ის მქონე პაციენტებში შედეგების გაუმჯობესების გასარკვევად ახალი კვლევით განხორციელდა.

ამ მრავალცენტრულ, ღია, მე-3 ეტაპის (ფაზა-3) კლინიკურ კვლევაში, ოპერაციამდე შემამცირებელი ქიმიოთერაპიის სამ კურსზე (კარბოპლატინი-პაკლიტაქსელი) პასუხის მქონე პაციენტები ორ ჯგუფად დაყვეს: ერთს ცხელი ქიმიოთერაპია (ცისპლატინი წამლით) და ციტორედუქციული ოპერაცია ჩაუტარდა, მეორეს კი შემამცირებელი ქიმიოთერაპიის შემდეგ მხოლოდ ციტორედუქციული ოპერაცია.

კვლევაში შემთხვევითად გადაწყდა, ვის ოპერაციას დაემატებოდა ცხელი ქიმიოთერაპია; ანუ პაციენტები, რომლებშიც ხილული დაავადება არ რჩებოდა (სრული ციტორედუქცია) ან 10 mm ან ნაკლები დიამეტრის სიმსივნე რჩებოდა (ოპტიმალური ციტორედუქცია), ჯგუფებში შემთხვევითად განაწილდნენ.

ოპერაციის შემდგომი დამცავი (ადიუვანტური) მიზნით კარბოპლატინისა და პაკლიტაქსელის დამატებითი სამი ციკლი ჩატარდა. კვლევის პირველადი მიზანი მკურნალობის შემდეგ დაავადების დაბრუნებამდე დროის (რეციდივის გარეშე გადარჩენის), მეორეული კი საერთო გადარჩენისა და გვერდითი მოვლენების შედარება იყო.

კვლევის შედეგების მიხედვით;

• ციტორედუქციულ ოპერაციაზე ცხელი ქიმიოთერაპიის დამატებამ დაავადების განმეორების ან სიკვდილის რისკი % 34-ით შეამცირა.
• რეციდივის გარეშე გადარჩენის მედიანა მხოლოდ ოპერაციის ჯგუფში 11 თვე, ოპერაცია და HİPEK ჯგუფში კი 14 თვე იყო.
• მედიანური 4.7-წლიანი დაკვირვებისას მხოლოდ ოპერაციის ჯგუფში 76 პაციენტი (% 62), ოპერაცია-პლუს-HİPEK ჯგუფში კი 61 პაციენტი (% 50) გარდაიცვალა.
• საერთო გადარჩენის მედიანა ოპერაციის ჯგუფში 34 თვე, ოპერაცია-პლუს-HİPEK ჯგუფში კი 46 თვე იყო.
• მძიმე გვერდითი მოვლენის (grade 3 ან 4) სიხშირე ორივე ჯგუფში მსგავსი იყო (ოპერაციის ჯგუფში % 25, ოპერაცია-პლუს-HİPEK ჯგუფში % 27).

შესაბამისად სტადია 3 საკვერცხის კიბოს პაციენტებში ციტორედუქციულ ოპერაციაზე მუცლის ღრუს ცხელი ქიმიოთერაპიის დამატებამ, გვერდითი მოვლენების რისკის ზრდის გარეშე, მხოლოდ ოპერაციასთან შედარებით უფრო ხანგრძლივი რეციდივის გარეშე და საერთო გადარჩენა გამოიწვია.