ჰორმონული მკურნალობის მიმღები ძუძუს კიბოს პაციენტების სექსუალური ცხოვრება

კიბოს რეციდივის (განმეორების) რისკის შესამცირებლად ენდოკრინული (ჰორმონული) თერაპიის მიმღები ძუძუს კიბოს უმეტესობა დიდი ხანია სქესობრივ ფუნქციაზე უარყოფით გავლენას აღნიშნავს. ახალი კვლევებით ეს გაცილებით გავრცელებულია და თითქმის ყველა ამ პაციენტს ეხება .

აშშ-ის სან-ფრანცისკოში გამართულ 2019 წლის ონკოლოგიაში დამხმარე მოვლისა და მკურნალობის სიმპოზიუმზეშედეგები Memorial Sloan Kettering-ის სექსუალური და ქალთა ჯანმრთელობის ხელმძღვანელმა Jeanne Carter-მა გააცნო.

პოსტმენოპაუზურ ქალთა თითქმის ყველას ქალის სექსუალური ფუნქციის ინდექსში (FSFI) დაბალი ქულა ჰქონდა. ეს მძიმე დისფუნქციას, ვულვოვაგინალურ სიმშრალესა და მტკივნეულ სექსს (დისპარეუნიას) აჩვენებს. ყველაზე ხშირად ეს ტამოქსიფენით დაწყებისა და არომატაზის ინჰიბიტორებზე გადასვლის მქონე პოსტმენოპაუზურებში აღინიშნება. ინჰიბიტორის მიმღებთა ინდექსი ტამოქსიფენზე უარესი იყო. ყველაზე დაბალი საშუალო ყველაზე ხანგრძლივი ენდოკრინული მკურნალობის ჯგუფში იყო, რაც კუმულაციურ ეფექტზე მიანიშნებს.

დისკუსიაში Mayo-ს კლინიკის ონკოლოგმა Dr. Charles Loprinzi-მ მნიშვნელოვანი გაკვეთილები აღნიშნა: სექსუალურ ჩივილებს აქტიურად უნდა მოუსმინონ და თუნდაც პაციენტმა თავად ჩივილი არ გამოთქვას, შეფასებისთვის კითხვები დასვან. სათანადო მხარდაჭერისთვის სწორ სპეციალისტთან მიმართვაა საჭირო. არასაკმარისი საუბარი შეიძლება პაციენტისა და ექიმის წინ არსებული მრავალი სხვა პრობლემით აიხსნას.

სექსუალური სირთულეების დიდი ტვირთი

კვლევა პროგრამა Female Sexual Medicine & Women’s Health Program-ში Memorial Sloan Kettering-ში შეფასებულ 446 ქალს მოიცავს. მათგან %77 პოსტმენოპაუზური, %7 აქტიური საკვერცხის სუპრესიით და %16 პერი/პრემენოპაუზური იყო.

პოსტმენოპაუზურებში რეჟიმები იყო: მხოლოდ არომატაზის ინჰიბიტორი (% 30), ტამოქსიფენიდან ინჰიბიტორზე გადასვლა (% 22), მხოლოდ ტამოქსიფენი (% 16), ენდოკრინულის გარეშე (% 16); პრე/პერიმენოპაუზურებში მხოლოდ ტამოქსიფენი (% 9), მკურნალობის გარეშე (% 5).

პოსტმენოპაუზური ტამოქსიფენის ჯგუფი ნაკლებად სექსუალურად აქტიური იყო. საკვერცხედათრგუნულსა და პრე/პერიმენოპაუზურში მკურნალობიდან ნაკლები დრო იყო გასული. პოსტმენოპაუზურები საკვერცხედათრგუნულ და ტამოქსიფენიანებზე საშუალოდ 13,25 წლით უფროსები იყვნენ. დიაგნოზიდან საშუალო დრო შესაბამისად 6,25, საკვერცხედათრგუნულებში 4 და პრე/პერიმენოპაუზურში 2,5 წელი იყო.

პირველი შეფასება პოსტმენოპაუზურში მკურნალობიდან საშუალოდ 3,3, ახალგაზრდებში 1,8 წელზე ჩატარდა.

- დაკავშირებული თემა: კიბოს მქონე ქალებსა და მამაკაცებში სექსუალობის შენარჩუნება და აღდგენა

• ვაგინალური შეფასების შედეგებით pH-ის მძიმე მატება ყველაზე ხშირად პოსტმენოპაუზურში ან ტამოქსიფენის შემდეგ საკვერცხის სუპრესიის მქონეებში იყო. თხელი ვაგინალური ქსოვილი ყველა ასაკის ენდოკრინული მკურნალობისას გამოვლინდა. ხანგრძლივმა მიღებამ ზოგში ვაგინალური სტენოზი (შევიწროება) შეიძლება გამოიწვიოს.
• ვულვის შეფასების შედეგებით პოსტმენოპაუზურსა და საკვერცხედათრგუნულებში ატროფია პრე/პერიმენოპაუზურზე (%18) ხშირი იყო. ატროფიის გარეშე გაღიზიანება ტამოქსიფენის პრე/პერიმენოპაუზურში (%44) იმავე ასაკის უმკურნალოზე (%19) მეტი იყო. ატროფიის დროული მართვა პოსტმენოპაუზურსა და საკვერცხედათრგუნულში მნიშვნელოვანია. ვესტიბულური გაღიზიანება ყველა ჯგუფში %53-დან %70-მდე იყო და განსაკუთრებით შეღწევის ტკივილს უკავშირდება.
• სექსუალური ფუნქციისა და ვულვოვაგინალური ჯანმრთელობის შფოთვის დონეზე გამოკითხვისას უმეტესობა ძლიერ შფოთვას აღნიშნავდა, განსაკუთრებით პრე/პერიმენოპაუზური, ტამოქსიფენისგან დამოუკიდებლად. მომავლის სექსუალურ ცხოვრებაზე მონაწილეთა %46-დან %76-მდე თავდაჯერებული არ იყო.

ბოლოსპაციენტებს საკუთარი ვულვოვაგინალური ქსოვილის ხარისხზე ჰკითხეს: სიმშრალე, შეღწევითი ან გარე გამღიზიანებლის ტკივილი. ეს პაციენტის მიერ შეფასება იყო. ყველა ჯგუფში ვულვის ნიშნები ვაგინალურზე ხშირი იყო, განსაკუთრებით აქტიური საკვერცხის სუპრესიისას, ალბათ ახალგაზრდების მეტი სექსუალური აქტივობის გამო.

*

ქვემოთ ჩანს სტატიაში ხშირად ნახსენები ქალის გენიტალური / სქესობრივი ანატომიის ტერმინები: